‘Strategic doctrine’: Iran hails military shift after Beirut raid response

တီဟီရန်၊ အီရန် – အစ္စရေးနှင့် အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုများ အဆုံးသတ်သွားပြီးနောက် စစ်ပွဲတစ်ခုလုံး ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာချိန်တွင် လိုအပ်ပါက ပိုမိုပြင်းထန်သော စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများအတွက် အသင့်ရှိနေကြောင်း အီရန်အာဏာပိုင်များက ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်သည်။

အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ ဘေရွတ်မြို့ ဆင်ခြေဖုံးဒေသဖြစ်သည့် ဒါဟီယေး (Dahiyeh) ကို အစ္စရေးတို့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တနင်္ဂနွေနေ့ညတွင် အစ္စရေးကို လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးတို့၏ စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားပါက ယခုကဲ့သို့ တုံ့ပြန်မည်ဟု အီရန်ဘက်က ယခင်ကတည်းက သတိပေးထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အစ္စရေးအစိုးရက ၎င်းတို့သည် လက်ဘနွန်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ ကွပ်ကဲရေးစင်တာကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်မီဒီယာများကမူ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူအနည်းဆုံး နှစ်ဦးသေဆုံးခဲ့ရပြီး ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် ယင်းတိုက်ခိုက်မှုအကြောင်း ကြိုတင်သိရှိထားသလို ထောက်ခံအားပေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

အီရန်သည် အနောက်ပိုင်းရှိ ကာမန်ရှာ (Kermanshah) အပါအဝင် မြို့ပေါင်းစုံမှ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များကို ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲအတွင်း ရက်ပေါင်း ၄၀ နီးပါး ပြင်းထန်သော ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ခံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်းတို့၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်များ ဆက်လက်ရှိနေသေးကြောင်း ပြသလိုသည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်နိုင်သည်။

"အောင်ပွဲ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် "နဆာ" (Nasr) စစ်ဆင်ရေးကို စတင်ရာတွင် အီရန်အာဏာပိုင်များသည် ယခင်က အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များကဲ့သို့ အီရန်ဗိုလ်ချုပ်များ သတ်ဖြတ်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် စုပုံလာသော မကျေနပ်ချက်များကို တုံ့ပြန်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ ဘေရွတ်မြို့ ဒါဟီယေးဆင်ခြေဖုံးဒေသအတွက် ဟန့်တားရေးသတိပေးချက်ကို ချက်ချင်းအကောင်အထည်ဖော်ရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

ဤသို့ ရဲဝံ့သောခြေလှမ်းသည် ပထမဆုံး အထိနာခံပြီးမှ မိမိတို့ရွေးချယ်သည့် အချိန်နှင့်နေရာတွင် ပြန်လည်တုံ့ပြန်သည့် ရေရှည်မူဝါဒမှ ကွဲထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

အီရန်နှင့် အစ္စရေးတို့ နာရီပေါင်းများစွာ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် တနင်္လာနေ့မွန်းလွဲပိုင်းတွင် အီရန်လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ၏ ပေါင်းစပ်ကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ်ဖြစ်သည့် Khatam al-Anbiya ဗဟိုဌာနချုပ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Ebrahim Zolfaghari က ဗီဒီယိုထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် "ကျွန်ုပ်တို့ ကတိပေးထားသည့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ဒေသတွင်းရှိ ၎င်း၏ မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များဖြစ်သည့် "ခုခံရေးဝင်ရိုး" (axis of resistance) သည် "စစ်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော ရန်သူများရှေ့တွင် ဘယ်သောအခါမှ ဒူးထောက်အညံ့ခံမည်မဟုတ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ အဆိုပါကွပ်ကဲရေးဌာနချုပ်က နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အစ္စရေးတို့က လက်ဘနွန်ကို ဆက်လက်ပစ်မှတ်ထားပါက ပိုမိုပြင်းထန်စွာ တုံ့ပြန်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံ၏ အဆိုအရ အီရန်ဒုံးကျည်များသည် တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်ရှိ တပ်ဖွဲ့များကို စစ်ရေးအရ ပံ့ပိုးပေးနေသည့် တိုင်ဘီရီယပ်စ် (Tiberias) နှင့် နာဟာရီယာ (Nahariya) ရှိ နေရာများအပြင် Ramat David၊ Tel Nof နှင့် Nevatim စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လေတပ်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အစ္စရေးစစ်လေယာဉ်များကလည်း မြို့တော် တီဟီရန်နှင့် အခြားမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ပစ်မှတ်များထဲမှ တစ်ခုမှာ Mahshahr ရှိ ကားထိုင်ခုံများ၊ မွေ့ရာများနှင့် ဆိုဖာများအတွက် အဓိကအသုံးပြုသည့် စက်မှုဓာတုပစ္စည်းများဖြစ်သော Methylene diphenyl diisocyanate (MDI) နှင့် Toluene diisocyanate (TDI) တို့ကို ထုတ်လုပ်သည့် Karun ရေနံဓာတုစက်ရုံကြီးဖြစ်သည်။

Mahshahr မြို့တွင် အီရန်၏ ရေနံမဟုတ်သော စီးပွားရေး၏ ကျောရိုးဖြစ်သည့် အခြားသော ရေနံဓာတုလုပ်ငန်းကြီးများလည်း တည်ရှိပြီး ယင်းတို့ကို စစ်ပွဲအတွင်း အကြီးအကျယ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ယိုယွင်းနေသော စီးပွားရေးကို ပိုမိုထိခိုက်စေခဲ့သည်။

စစ်ပွဲအတွင်း အီရန်ရှိ အဓိကသံမဏိနှင့် အလူမီနီယမ်စက်ရုံများအပြင် အခြားသော အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် အစ္စရေးစစ်တပ်က တနင်္လာနေ့တွင် နောက်ဆုံးပြုလုပ်ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုများကို "အီရန်၏ အကြမ်းဖက်အစိုးရ ဒုံးကျည်အစီအစဉ်အတွက် ကုန်ကြမ်းထုတ်လုပ်သည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ" ကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

၎င်းတို့သည် "မဟာဗျူဟာမြောက် ကာကွယ်ရေးစနစ်များ" ကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။

တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အစ္စလာမ္မစ်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ (IRGC) က ဟိုင်ဖာ (Haifa) ရှိ Bazan ရေနံချက်စက်ရုံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုမှာ ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးပေ။ IRGC နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် Fars သတင်းဌာနက အမည်မဖော်လိုသူ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကို ကိုးကား၍ အီရန်၏ အဆောက်အအုံများကို ထပ်မံပစ်မှတ်ထားပါက ဒေသတွင်းရှိ အခြားနိုင်ငံများ၏ စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံများလည်း တိုက်ခိုက်ခံရနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံသည် အီရန်တောင်ပိုင်းရေပိုင်နက်ဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားရှိ မြန်နှုန်းမြင့်လှေတစ်စင်းမှ တိုက်ရိုက်ရုပ်သံလွှင့်ခဲ့ပြီး IRGC ရေတပ်ကွပ်ကဲရေးမှူးတစ်ဦးက ရေဒီယိုမှတစ်ဆင့် ပြောကြားရာတွင် မည်သည့် "ရန်လိုသော စစ်သင်္ဘော" မဆို ဝင်ရောက်လာပါက တားမြစ်ထားပြီး "တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိဘဲ ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

တနင်္လာနေ့တွင် ဆိုရှယ်မီဒီယာပို့စ်တစ်ခု၌ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့သည် "ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားမှုကို ဆက်လက်ထားရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

တီဟီရန်မြို့တွင် တနင်္လာနေ့နံနက်ပိုင်းနှင့် တစ်နေ့တာလုံးတွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနေသော်လည်း လမ်းမများပေါ်တွင် ပုံမှန်အတိုင်း ယာဉ်အသွားအလာများဖြင့် စည်ကားနေခဲ့သည်။ မြို့တော်၏ ရပ်ကွက်အများအပြားတွင်လည်း နေ့လယ်ပိုင်း၌ ကျယ်လောင်သော ပေါက်ကွဲသံတစ်ခုကို ကြားခဲ့ရသည်။ ဒေသတွင်းမီဒီယာများက တီဟီရန်အနောက်ပိုင်းတွင် ရန်လိုသော ဒရုန်းတစ်စင်းကို ပစ်ချခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ဓာတ်ဆီဆိုင်များမှာလည်း လွန်ခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်များကအတိုင်းပင် အလုပ်များနေခဲ့သည်။ စစ်ပွဲစတင်ချိန်ကကဲ့သို့ မြို့တော်မှ ထွက်ခွာရန် သို့မဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းရန် အလောတကြီးဖြစ်နေမှုမျိုး မရှိခဲ့ပေ။

အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ အာဏာပိုင်များက အစ္စရေးအပေါ် နောက်ဆုံးပြုလုပ်ခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုများ၏ တန်ဖိုးမှာ ရိုးရှင်းသော စစ်ရေးတုံ့ပြန်မှုထက် ပိုမိုမြင့်မားကြောင်း ကြွေးကြော်ခဲ့ကြပြီး တိုက်ခိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ပြည်သူလူထုကြားတွင် ထင်ရှားသော ပြည်တွင်းသဘောထားကွဲလွဲမှုမျိုး မရှိခဲ့ပေ။

ဩဇာကြီးမားသော အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့်ကောင်စီ (Expediency Council) ၏ အကြီးအကဲ Sadegh Amoli Larijani က ယင်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို "မဟာဗျူဟာမြောက် အယူဝါဒ၏ တရားဝင်ကြေညာချက်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

"တီဟီရန်သည် ၎င်း၏ ကာကွယ်ရေးမူဝါဒတွင် အခန်းသစ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ ထိုအခန်းသစ်တွင် ဒေသတွင်းအာဏာကို ကာကွယ်ခြင်းသည် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို စောင့်ဆိုင်းခြင်းဖြင့် မဟုတ်ဘဲ အစပျိုးလုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် ထိုးစစ်ဆင်နိုင်စွမ်းဖြင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက တနင်္လာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု၌ ရေးသားခဲ့သည်။

စစ်ဦးစီးချုပ် Amir Hatami က အစ္စရေးနှင့်ပတ်သက်၍ "ဇီယွန်ဝါဒီအစိုးရ၏ ရန်လိုမှုအတွက် တာဝန်မှာ အမေရိကန်တွင်သာ ရှိသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးသွေးစက်အထိ တိုက်ခိုက်သွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။

တီဟီရန်တွင် ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Esmail Baghaei က အမေရိကန်အရာရှိများ၏ ပြောဆိုချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာနသည် "ဇီယွန်ဝါဒီအစိုးရနှင့် ကာကွယ်ရေးနှင့် ထိုးစစ်ဆင်ရေး နှစ်ရပ်စလုံးတွင် အပြည့်အဝ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေသည်" ကို အီရန်က သိရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက အီရန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းတွင် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ပိုင်ခွင့်နှင့်အညီ "ခုခံကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အစီအမံ" အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

အစွန်းရောက်ဝါဒီများ လွှမ်းမိုးထားသည့် ပါလီမန်၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကော်မရှင် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Ebrahim Rezaei က X တွင် ရေးသားရာ၌ "ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးလမ်းကြောင်းသည် စစ်ပွဲမှတစ်ဆင့်သာ ရောက်ရှိနိုင်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသည် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် အဆင်သင့်မဖြစ်ပါက ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။

IRGC အာကာသဆိုင်ရာ အကြီးအကဲ Majid Mousavi က စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ ၎င်း၏ ပထမဆုံး ဗီဒီယိုသတင်းစကားကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံကို ထောက်ခံသူများအား "စစ်မြေပြင်၊ လမ်းမများနှင့် သံတမန်ရေးရာ" တို့ကို ပေါင်းစပ်၍ ရန်သူများကို ဟန့်တားရန် ညတိုင်း လမ်းမများပေါ်သို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ကြောင်း ကြားသိရပြီးနောက် တနင်္ဂနွေနေ့ညတွင် လမ်းမများပေါ်၌ အားပေးထောက်ခံသူအချို့ အော်ဟစ်အားပေးနေသည်ကို နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက ပြသခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ပဋိပက္ခများ ပြင်းထန်လာချိန်တွင် အင်တာနက်ဖြတ်တောက်မှုမျိုး ချက်ချင်းမရှိခဲ့သော်လည်း အာဏာပိုင်များက မရေရာသော လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များဖြင့် အင်တာနက်ကို ထပ်မံပိတ်ပစ်မည်ကို လူအများက စိုးရိမ်နေကြသည်။ အင်တာနက်မှာ သုံးလနီးပါးနီးပါး လုံးဝနီးပါး ပိတ်ထားပြီးနောက် မေလနှောင်းပိုင်းမှသာ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြန်လည်ရရှိခဲ့သော်လည်း ပြင်းထန်သော စစ်ထုတ်မှုများကြောင့် အများစုအတွက် အသုံးပြုရန် ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သည်။

တီဟီရန်ရှိ နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုတွင် ဒေတာလေ့လာသူအဖြစ် လုပ်ကိုင်နေသည့် လူငယ်တစ်ဦးက အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားရာတွင် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် သူငယ်ချင်းအများစုမှာ တနင်္လာနေ့တွင် ရုံးသို့သွားရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြပြီး သတင်းများကိုလည်း အမြဲစောင့်ကြည့်နေကြကြောင်း ပြောသည်။

"ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ သင်ထင်ထားတာထက် ပိုမြန်မြန်ဆန်ဆန်ပဲ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အရာများစွာနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် နေတတ်သွားတာပါပဲ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။