Stablecoin ဝယ်လိုအား မကြာမီ မှေးမှိန်သွားနိုင်ကြောင်း ဗြိတိန်ဗဟိုဘဏ်မှ Greene က ပြောကြား

ဒူဘရော့ဗ်နစ်၊ ခရိုအေးရှား၊ မေ ၃၁

စတေဘယ်ကွိုင်း (Stablecoin) များ၏ ရေပန်းစားမှုသည် မကြာမီ လျော့ပါးသွားနိုင်ပြီး ၎င်းတို့နေရာတွင် တိုကင်နိုက်စ်အပ်ငွေ (Tokenised Deposits) များ သို့မဟုတ် ရိုးရာဘဏ်အပ်ငွေများ၏ ဒီဂျစ်တယ်ပုံစံများက အစားထိုးဝင်ရောက်လာနိုင်ကြောင်း အင်္ဂလန်ဗဟိုဘဏ် (Bank of England) ၏ မူဝါဒချမှတ်သူ တစ်ဦးဖြစ်သူ မေဂန် ဂရင်း (Megan Greene) က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း သူမ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အချို့မှာမူ ဤအမြင်နှင့် ကွဲပြားခြားနားသော သဘောထားရှိကြသည်။

စတေဘယ်ကွိုင်းများသည် တန်ဖိုးတည်ငြိမ်မှု ရှိစေရန် ဒီဇိုင်းဆွဲထားသည့် ခရစ်ပတိုပိုင်ဆိုင်မှု (Crypto Assets) များဖြစ်ကြပြီး မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရေပန်းစားမှု မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သည့် လအနည်းငယ်အတွင်း ၎င်းတို့ထုတ်ဝေမှု အနည်းငယ် ငြိမ်သက်သွားခဲ့သော်လည်း အချို့ကမူ ရှေ့ဆက်၍ ထပ်မံမြင့်တက်လာဦးမည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြဆဲ ဖြစ်သည်။

"ကျွန်မအမြင်အရတော့ တိုကင်နိုက်စ်အပ်ငွေတွေက စတေဘယ်ကွိုင်းတွေရဲ့ နေရာကို လွှဲပြောင်းရယူသွားလိမ့်မယ် ထင်ပါတယ်။ အခုကစလို့ နောက်ငါးနှစ်အကြာမှာတော့ ‘ငါတို့တွေ ဘာလို့ စတေဘယ်ကွိုင်းတွေအကြောင်း ဒီလောက်တောင် ပြောခဲ့ကြပါလိမ့်’ လို့ ပြန်တွေးမိပြီး အံ့သြနေကြလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်"

— Greene က ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ၊ ဒူဘရော့ဗ်နစ်မြို့တွင် ပြုလုပ်သည့် ကွန်ဖရင့်တစ်ခု၌ ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗဟိုဘဏ်ဒီဂျစ်တယ်ငွေကြေး (Central Bank Digital Currencies) များ၊ စတေဘယ်ကွိုင်းများနှင့် ဒီဂျစ်တယ်အပ်ငွေများအတွက် ဈေးကွက်တစ်ခု ရှိနေသည်ဟု သူမက ထောက်ပြခဲ့သော်လည်း၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဘဏ်အပ်ငွေများကို ဆုံးရှုံးရတော့မည်ကို သတိပြုမိလာသည့်အခါတွင် ဤနောက်ဆုံးထုတ်ကုန် (တိုကင်နိုက်စ်အပ်ငွေ) သည်သာ အဓိက အောင်နိုင်သူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။

---

ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှု (Financial Innovation)

ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲတွင် အတူတူပါဝင်ခဲ့သည့် အမေရိကန် ဗဟိုဘဏ် (Federal Reserve) ၏ မူဝါဒချမှတ်သူ ခရစ်စတိုဖာ ဝေါလာ (Christopher Waller) က စတေဘယ်ကွိုင်းများကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ကုန်ကျစရိတ်များကို လျှော့ချပေးနိုင်သည့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဆန်းသစ်တီထွင်မှုတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် တင်းကျပ်လွန်းသော စည်းမျဉ်းများဖြင့် မနှိပ်ကွပ်သင့်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်ကတော့ စတေဘယ်ကွိုင်းတွေကို ငွေပေးချေမှုဆိုင်ရာ ကိရိယာတစ်ခုအနေနဲ့ပဲ အမြဲတမ်း မြင်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဆိုးဝါးတာ ဒါမှမဟုတ် အန္တရာယ်ရှိတာ ဘာမှမပါပါဘူး။ သူတို့က ငွေပေးချေမှုလောကထဲကို ပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ ယူဆောင်လာပေးရုံသက်သက်ပါပဲ"

— Waller က ဆိုသည်။

ဂရင်းကမူ ဒီဂျစ်တယ်အပ်ငွေများ လက်ရှိတွင် ခေတ်မစားသေးခြင်းမှာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်များက ဝန်ဆောင်ခ (Fees) များ မဆုံးရှုံးချင်ကြသောကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘဏ်များအနေဖြင့် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ အဆိုပါဝန်ဆောင်ခများကို ဆုံးရှုံးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဤအချက်ကို သဘောပေါက်သွားသည့်အခါတွင် တိုကင်နိုက်စ်အပ်ငွေများကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် အားစိုက်လုပ်ဆောင်လာကြလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။

ထို့အပြင် စတေဘယ်ကွိုင်းများနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါအချက်များကို သူမက ထောက်ပြခဲ့သည်-

• နာမည်အတိုင်း တကယ်တမ်း တည်ငြိမ်မှုမရှိကြောင်း
• ၎င်းတို့ကို စည်းမျဉ်းများဖြင့် မည်သို့ထိန်းချုပ်မည်ဆိုသည့်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာများရှိကြောင်း
• အချို့သော စတေဘယ်ကွိုင်းများကို တရားမဝင်လုပ်ငန်းများတွင်လည်း အသုံးပြုနေကြကြောင်း

အခြားပြဿနာတစ်ခုမှာ စတေဘယ်ကွိုင်းများသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဏ်များထံမှ အပ်ငွေများကို ဆွဲထုတ်သွားသဖြင့် ငွေကြေးမူဝါဒ (Monetary Policy) ၏ ထိရောက်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

"ဒီအရာတွေကို နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ငွေပေးချေမှုတွေအတွက် အသုံးပြုနေကြတာဖြစ်ပြီး ဒါက ဘဏ်တွေကို ခြိမ်းခြောက် ထိတ်လန့်စေပါတယ်။ ဘဏ်တွေက ဒါကို ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုလို့ မယူဆဘူးလို့ သင်ထင်နေရင်၊ ဒါကို တားဆီးဖို့အတွက် ဘာကြောင့် သူတို့ ဒီလောက်တောင် အပြင်းအထန် ကြိုးပမ်း (Lobbying) နေကြတာလဲ?"

— ဝေါလာက ပြောသည်။

သို့သော်လည်း ဂရင်းကမူ ရှိနေသည့် ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် စတေဘယ်ကွိုင်းများအတွက် အနာဂတ်သည် အဆင်မပြေနိုင်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒါကို လိပ်၊ ယုန် နဲ့ ကြံ့တို့ရဲ့ အကြီးအကျယ် ပြိုင်ပွဲတစ်ခုလို ကျွန်မ မြင်ကြည့်ချင်ပါတယ်။ လိပ်ကတော့ ဗဟိုဘဏ်ဒီဂျစ်တယ်ငွေကြေး... ယုန်ကတော့ စတေဘယ်ကွိုင်းဖြစ်ပြီး ကြံ့ကတော့ တိုကင်နိုက်စ်အပ်ငွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဆီမှာ ဒီသုံးမျိုးစလုံး ရှိနေနိုင်ပေမယ့်၊ တကယ်လို့ တစ်ခုခုပေါ်မှာပဲ လောင်းကြေးထပ်ရမယ်ဆိုရင်တော့... အရှိန်အဟုန်နဲ့ ခေတ်စားလာလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မထင်တဲ့ ကြံ့ ဖြစ်တဲ့ ‘တိုကင်နိုက်စ်အပ်ငွေ’ ပေါ်မှာပဲ ထပ်ရမှာပါပဲ။"