အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တို့သည် အပြန်အလှန်ထိခိုက်စေမည့် အခြေအနေတွင်ရှိနေပြီး ကန့်သတ်ချက်များ ဆက်လက်ချမှတ်ပါက နှစ်ဖက်စလုံး ပိုမိုဆိုးရွားလာမည်ဟု ဝန်ကြီးချုပ်ဝမ် ပြောကြား

မိတ်ဖက်အများအပြားနှင့် ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်ခြင်း

ယခုအခါ ကမ္ဘာကြီးသည် ဝင်ရိုးစုံဖြစ်လာသော်လည်း “ဝင်ရိုးအားလုံးသည် တူညီသည်တော့မဟုတ်” ဟု မစ္စတာ ဝေါင်းက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဤဝင်ရိုးစုံဖွဲ့စည်းပုံတွင် “နောင်အနာဂတ်ကာလအတွက်” အဓိကအင်အားကြီးနိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး “ကမ္ဘာ့ဤဒေသအပေါ် သိသာထင်ရှားသော အကျိုးစီးပွားများ” ဆက်လက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆွေးနွေးပွဲအတွင်း မစ္စတာ ဝေါင်းက အမေရိကန်သည် ကျဆင်းနေပြီဟု ယူဆသူအချို့ရှိနေကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

“အမေရိကန်ဟာ ကျဆင်းနေပြီး နောက်ဆုတ်တော့မယ်၊ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကမ္ဘာ့ခြမ်းထဲကိုပဲ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသွားတော့မယ်လို့ ထင်မြင်ယူဆသူတွေ ရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ အဲဒီလိုဖြစ်လာမယ်လို့ မထင်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မစ္စတာ ဝေါင်းသည် အမေရိကန်၏ ကျဆင်းမှုကို လူတို့က ကြာမြင့်စွာကတည်းက ခန့်မှန်းပြောဆိုနေခဲ့ကြကြောင်း၊ ၎င်းကိုယ်တိုင် ကျောင်းသားဘဝကပင် ထိုသို့ကြားခဲ့ရကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဝစ်စ်ကွန်ဆင်-မက်ဒီဆန် တက္ကသိုလ်နှင့် မစ်ရှီဂန်-အန်းအာဘာ တက္ကသိုလ်တို့မှ စီးပွားရေးပညာဘွဲ့နှင့် မဟာဘွဲ့များကို ရရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။

“ကျွန်တော် အမေရိကန်မှာ ကျောင်းတက်နေတုန်းက ‘ဂျပန်က ကမ္ဘာကြီးကို သိမ်းပိုက်တော့မယ်’ လို့ပဲ အားလုံးက ပြောနေကြတာပါ။ အဲဒီလို မဖြစ်လာခဲ့ပါဘူး။ အမေရိကန်ဟာ အခက်အခဲတွေကို အကြိမ်ကြိမ် ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ပြီး တက်ကြွပြီး အလွန်ဆန်းသစ်တဲ့ စီးပွားရေးစနစ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တရုတ်နိုင်ငံသည်လည်း အရှေ့တောင်အာရှရှိ နိုင်ငံအားလုံးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ကျယ်ပြန့်ပြီး အရေးပါသော ဆက်ဆံရေးများမှတစ်ဆင့် “ကျွန်ုပ်တို့နိုင်ငံအားလုံးအတွက် အလွန်အရေးပါသော ကစားသမား၊ အဓိကမိတ်ဖက်နိုင်ငံ” အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။

ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အမြင်ဖြင့်ကြည့်လျှင် ဥရောပ၊ အိန္ဒိယနှင့် ပင်လယ်ကွေ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကောင်စီ (GCC) ကဲ့သို့သော မိတ်ဖက်များရှိနေပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (ASEAN) အနေဖြင့် ၎င်းတို့နှင့် ဆက်ဆံရေးရှိလိုကြောင်း မစ္စတာ ဝေါင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်ုပ်တို့အနေနဲ့ အဓိကပါဝင်ပတ်သက်သူအားလုံးကို ဆွဲဆောင်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှမှာ သူတို့အားလုံးရဲ့ အကျိုးစီးပွားတွေ ပါဝင်လာစေဖို့အတွက် တက်ကြွတဲ့ ဘက်စုံထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ချဉ်းကပ်နည်းကို လိုလားပါတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံပါပဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

စင်ကာပူနိုင်ငံသည် လာမည့်နှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင် ၁၁ နိုင်ငံပါဝင်သော အဆိုပါအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌရာထူးကို ရယူမည်ဖြစ်သည်။

နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗီဗီယန် ဘာလာခရစ်ရှနန်၏ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသို့ မကြာသေးမီက သွားရောက်ခဲ့သည့် ခရီးစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မေးမြန်းရာတွင် မစ္စတာ ဝေါင်းက ၎င်းမှာ နှစ်ဖက်စလုံး၏ နှစ်ပတ်လည်မှတ်တိုင်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ သွားရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ချဉ်းကပ်ပုံက ရိုးရှင်းပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ဟာ လူတိုင်းနဲ့ မိတ်ဆွေဖြစ်ချင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “ဒါဟာ သူတို့လုပ်သမျှ အရာအားလုံးကို ကျွန်ုပ်တို့ သဘောတူတယ်လို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်ုပ်တို့ သဘောမတူပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအချက်က ကျွန်ုပ်တို့ကို ပွင့်လင်းတဲ့ ဆက်ဆံရေးလမ်းကြောင်းတွေ ထားရှိဖို့၊ ဆက်လက်ပြီး မိတ်ဆွေဖြစ်ဖို့နဲ့ သူတို့နဲ့ ဆက်လက်ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့အတွက် တားဆီးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။”

မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံသည်လည်း စင်ကာပူကို ယုံကြည်မှုရှိပြီး နှစ်ဖက်အကြား ဆက်ဆံရေးနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများကို တန်ဖိုးထားကြောင်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

“အမေရိကန်နဲ့ မြောက်ကိုရီးယား (DPRK) တို့ရဲ့ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို စင်ကာပူမှာ ကျင်းပဖို့ သူတို့ သဘောတူခဲ့ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုက ဒါပါပဲ” ဟု ၂၀၁၈ ခုနှစ်က အမေရိကန်သမ္မတ ထရမ့်နှင့် မြောက်ကိုရီးယားခေါင်းဆောင် ကင်ဂျုံအွန်တို့၏ တွေ့ဆုံမှုကို ရည်ညွှန်း၍ ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ ချဉ်းကပ်ပုံပါပဲ။ ကျွန်ုပ်တို့မှာ ရပ်တည်ချက်ရှိတယ်၊ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို ဖော်ပြတယ်၊ ဒါပေမဲ့လည်း တတ်နိုင်သမျှ နိုင်ငံအများအပြားနဲ့ မိတ်ဆွေအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေပါတယ်။ မိတ်ဆွေနည်းတာထက် များတာက အမြဲတမ်း ပိုကောင်းတာပေါ့၊ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား” ဟု မစ္စတာ ဝေါင်းက ပြောကြားခဲ့သည်။