Trump သည် အီရန်စစ်ပွဲတင်းမာမှုကြားတွင် အိုမန်ကို ဗုံးကြဲရန် အဘယ်ကြောင့် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သနည်း။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား သင်္ဘောသွားလာခွင့် အငြင်းပွားမှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ပါက နှစ်ရှည်လများမဟာမိတ်ဖြစ်သော အိုမန်အား စစ်အင်အားသုံးမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ဝါရှင်တန်၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကို တစ်ဖန်ပြန်လည်လွှမ်းမိုးရန် အန္တရာယ်ရှိနေချိန်ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထရမ့်က အိုမန်အား “ဗုံးကြဲ”ရန် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ မတ်စကတ်သည် ကမ္ဘာ့ရေနံကုန်သွယ်မှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ကိုင်တွယ်သည့် မဟာဗျူဟာမြောက်ရေလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားဖြတ်သန်းမှုကို ကြီးကြပ်ရေးအတွက် အီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်နေချိန်ဖြစ်သည်။

“ဘယ်သူမှ ဒါကို ထိန်းချုပ်သွားမှာမဟုတ်ဘူး” ဟု ဝါရှင်တန်တွင် ပြုလုပ်သည့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးတစ်ခုတွင် ထရမ့်က ရေလက်ကြားအကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါဟာ နိုင်ငံတကာပိုင်နက်ရေပြင်ဖြစ်တယ်။ အိုမန်ကလည်း တခြားသူတွေလိုပဲ ပြုမူရမယ်။ ဒါမှမဟုတ်ရင် ငါတို့က သူတို့ကို ဗုံးကြဲရလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော်လည်း ဟော်မုဇ်သည် နိုင်ငံတကာရေလက်ကြားဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ အများစုသည် အီရန်နှင့် အိုမန်တို့၏ ပိုင်နက်ရေပြင်အတွင်း၌သာ တည်ရှိပြီး နိုင်ငံတကာရေပြင်တွင် မပါဝင်ပေ။ ၎င်း၏ ပြင်ပဧရိယာအချို့သည် ယူအေအီး၏ ပိုင်နက်ရေပြင်အထိ ရောက်ရှိသည်။

ဤသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့သိထားသည်များဖြစ်သည်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်ပိုင်ခွင့် မည်သူ့တွင် ရှိသနည်း။

ပင်လယ်ကွေ့ရေနံထုတ်လုပ်သူများ ပင်လယ်ပြင်သို့ တင်ပို့ရန် တစ်ခုတည်းသောလမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် သဘာဝရေလမ်းကြောင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ဤရေလက်ကြားသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတကာရေကြောင်းလမ်းကြောင်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုအပြီးတွင် တီဟီရန်သည် ရေလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ခဲ့ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာကို ကျင့်သုံးလာခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် တစ်ခါတစ်ရံ သင်္ဘောတစ်စင်းလျှင် ဒေါ်လာ ၂ သန်းအထိ အခွန်ကောက်ခံခြင်း ပါဝင်သည်။

နိုင်ငံတကာရေကြောင်းဥပဒေအရ နိုင်ငံများသည် ဟော်မုဇ်ကဲ့သို့သော သဘာဝရေလက်ကြားများကိုဖြတ်သန်းသွားလာသည့် သင်္ဘောများအပေါ် အခွန်ကောက်ခံခွင့် မရှိပေ။ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတကာရေပြင်တွင် မရှိသည့်တိုင် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံများသည် အာမခံ၊ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ဆိပ်ကမ်းအကူအညီများကဲ့သို့သော သင်္ဘောပိုင်ရှင်များအတွက် ဝန်ဆောင်မှုများကို ပေးအပ်နိုင်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ထရမ့်၏မှတ်ချက်မတိုင်မီ မကြာမီက အီရန်နိုင်ငံပိုင်ရုပ်မြင်သံကြားက အီရန်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် တီဟီရန်နှင့် မတ်စကတ်တို့ ပူးတွဲရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်မည့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) တစ်ရပ်ကို သဘောတူလုနီးပါးဖြစ်နေကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ အဆိုပါအဆိုပြုချက်သည် ဖြတ်သန်းသွားလာသည့်သင်္ဘောများအတွက် “အခွန်” မဟုတ်ဘဲ “ဝန်ဆောင်မှုအတွက် အခကြေးငွေ” အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ငွေပေးချေမှုများကို သတ်မှတ်ပေးထားသည်။

ထရမ့်အစိုးရသည် ယင်းကဲ့သို့ MOU ၏ပြောဆိုချက်များကို “လုံးဝလုပ်ကြံဖန်တီးမှု” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ၎င်း၏ခြိမ်းခြောက်မှုသည် အီရန်နှင့် အိုမန်တို့အကြား နားလည်မှုတစ်ရပ်ကို အမေရိကန်သမ္မတက ရှောင်ရှားရန်ကြိုးစားနေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

“ဝါရှင်တန်က တားဆီးချင်တာက အီရန်၏ ဟော်မုဇ်အပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို ပုံမှန်ဖြစ်စေခြင်းပါ။ ဒါကို အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဥပဒေရေးရာအဝတ်အစားများဝတ်ဆင်ကာ အမေရိကန်၏မဟာမိတ်တစ်ဦးဖြစ်သော အာရပ်နိုင်ငံက အကာအကွယ်ပေးခြင်းပါ” ဟု ကမ္ဘာ့ရေးရာများဆိုင်ရာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကောင်စီမှ အမြဲတမ်းမနေထိုင်သော အကြီးတန်းမိတ်ဖက် မုဟမ္မဒ်ဆီလူးမ်က အယ်လ်ဂျာဇီရာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“မဟာမိတ်ငယ်တစ်ဦးကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်းသည် ပင်လယ်ကွေ့တစ်ခုလုံးအတွက် သတင်းစကားတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ အီရန်ကို အကာအကွယ်မပေးပါနှင့်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ထရမ့်သည် အိုမန်ကို အမှန်တကယ် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သလား။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးတစ်ခုတွင် သတင်းထောက်တစ်ဦးက မဟာဗျူဟာမြောက်ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ကုန်သွယ်မှုကို အိုမန်နှင့် အီရန်တို့က ကြီးကြပ်ရေးစိတ်ကူးနှင့် ပတ်သက်၍ ထရမ့်၏အမြင်ကို မေးမြန်းခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတက နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော် ဆက်ဆံရေးရှိသည့် ရင်းနှီးသောမဟာမိတ်ကို “ဗုံးကြဲ”ရန် ခြိမ်းခြောက်ဟန်ဖြင့် ပြန်ဖြေသည့်အခါ သူသည် “အီရန်” အစား “အိုမန်” ဟု မှားယွင်းပြောဆိုမိခြင်းဖြစ်နိုင်သည်ဟု ကနဦးခန့်မှန်းမှုများရှိခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဌာနသည် နောက်ပိုင်းတွင် လူဦးရေ ၅.၃ သန်းရှိသော အိုမန်နိုင်ငံကို ရည်ညွှန်းသည့် ကိုးကားချက်မှတ်တမ်းတစ်ခုနှင့်အတူ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်တွင် မှတ်ချက်ကို မျှဝေခဲ့သည်။

အိုမန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် အီရန်နှင့် ပူးပေါင်းရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိကြောင်း လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းမရှိပေ။

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အစ္စမာအီလ် ဘဂါအီးသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် အိုမန်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး “အမေရိကန်အရာရှိများ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများ” အပြီးတွင် အီရန်သည် အိုမန်နှင့် အတူရပ်တည်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝေဖန်သူများက ယင်းခြိမ်းခြောက်မှုကို မဆင်မခြင်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်အခြေစိုက် DAWN အခွင့်အရေးအဖွဲ့မှ ထောက်ခံအားပေးရေးဒါရိုက်တာ ရာဒ် ဂျာရာက အမေရိကန်သမ္မတ၏ မှတ်ချက်များကို “မာဖီးယားဂိုဏ်းခေါင်းဆောင်” တစ်ဦး၏ မှတ်ချက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။

“ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းသည် မည်သည့်နိုင်ငံကိုမဆို အင်အားသုံးခြိမ်းခြောက်မှုကို တားမြစ်ထားပြီး ထိုတားမြစ်ချက်သည် အမေရိကန်ကိုလည်း အခြားသူများကဲ့သို့ပင် ချည်နှောင်ထားသည်” ဟု ဂျာရာက အယ်လ်ဂျာဇီရာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဝါရှင်တန်က ပြန်လည်ဖွင့်လိုသော ရေနံလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် ၎င်း၏ရေပြင်များ တည်ရှိနေသောကြောင့် အာရပ်နိုင်ငံတစ်ခုကို ‘ဗုံးကြဲ’ မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခြင်းသည် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဤစစ်ပွဲကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် တရားဥပဒေမဲ့ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်မှုပင်ဖြစ်ပြီး ဤအစိုးရက ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် မည်သည့်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးမဆို သမ္မတသည် အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးတွင် နောက်တစ်ကြိမ် စိတ်ဆိုးသည်အထိသာ တည်မြဲမည်ဖြစ်ကြောင်း အရှင်းလင်းဆုံးသော အချက်ပြမှုဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

လန်ဒန်ရှိ ဘုရင့်ကောလိပ်မှ စစ်ပွဲလေ့လာရေးဌာန၏ ဧည့်သည်ကထိက ဆာမီယာ ပူရီက အိုမန်အား ထရမ့်၏ခြိမ်းခြောက်မှုသည် “အလွန်အံ့သြစရာကောင်းသည်” ဟု ဆိုကာ ၎င်းသည် “ဒေသတစ်ဝှမ်းသို့ လှိုင်းလုံးများပို့” မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

“အိုမန်သည် ပဋိပက္ခအျို့မှ ကင်းဝေးရန်နှင့် ကြားဝင်စေ့စပ်ရေးအကူအညီများ ပေးအပ်ရန် ကြိုးစားရာတွင် ကျွမ်းကျင်သော ဒေသဆိုင်ရာလက်ကို ကစားခဲ့သည်” ဟု ပူရီက အယ်လ်ဂျာဇီရာသို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး “အိုမန်ကို ဗုံးကြဲခြင်းသည် အီရန်၏ [ဟော်မုဇ်ဆိုင်ရာ] တွက်ချက်မှုကို မလွဲမသွေ ပြောင်းလဲစေမည်ကို ကျွန်တော် မမြင်နိုင်ပါ” ဟု ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများ မည်သို့တိုးတက်နေသနည်း။

အီရန်နှင့် ရေရှည်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများ ရပ်တန့်နေချိန်တွင် ထရမ့်၏မှတ်ချက်များ ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ပွားခြင်းက နှစ်ဖက်စပ်ကြား ယုံကြည်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေခဲ့သည်။ ဧပြီလ ၈ ရက်တွင် ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြေညာပြီးနောက် ဧပြီလ ၁၁ နှင့် ၁၂ ရက်တို့တွင် အစ္စလာမာဘတ်မြို့၌ ကိုယ်တိုင်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီး နှစ်ဖက်စလုံးသည် ဖျန်ဖြေသူ ပါကစ္စတန်မှတစ်ဆင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အဆိုပြုချက်များနှင့် တန်ပြန်အဆိုပြုချက်များကို အပြန်အလှန်အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုအတောအတွင်း အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် သင်္ဘောသွားလာမှုကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး အမေရိကန်တပ်များက အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို သက်ဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုတစ်ရပ်ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။

အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် ပျက်ပြယ်သွားကြောင်း အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့မှ မည်သူမျှ ကြေညာခြင်းမရှိပေ။

သို့သော်လည်း ဒေသတွင်းတွင် စစ်ရေးပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် အီရန်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတရားဝင် Tasnim သတင်းဌာနက သင်္ဘောလေးစင်း (ယင်းတို့အနက်တစ်စင်းမှာ ဗြိတိန်ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စင်းဖြစ်သည်) သည် ၎င်းတို့၏ရေဒါများကို ပိတ်ထားကာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဖြတ်ကျော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု သတင်းပို့ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) က သတိပေးပစ်ခတ်မှုများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံ ဘန်ဒါအဘတ်စ်ရှိ လေဆိပ်အနီးရှိ နေရာတစ်ခုကို အမေရိကန်တပ်များက နံနက်စောစော တိုက်ခိုက်မှုအတွက် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကောင်းက်တပ်တစ်ခုကို ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း IRGC က ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်က ၎င်း၏တိုက်ခိုက်မှုများကို “ခုခံကာကွယ်ရေး” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ကြာသပတေးနေ့တွင်ပင် ကူဝိတ်စစ်တပ်က လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များသည် “ရန်လိုသောဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ IRGC က တိုက်ခိုက်မှု၏ပစ်မှတ်ကို အတိအကျဖော်ပြခြင်းမရှိသော်လည်း အမေရိကန်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်ဟု သတင်းများကဆိုသည်။

ထရမ့်သည် မကြာသေးမီက အစ္စရေးနှင့် ဆက်ဆံရေးပုံမှန်ဖြစ်စေရန် အာဗြဟံသဘောတူညီချက်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် ဒေသဆိုင်ရာမဟာမိတ်များနှင့် ပါကစ္စတန်တို့၏ ကတိကဝတ်တစ်ခုတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးညှိနှိုင်းမှုများကို ချိတ်ဆက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ယူအေအီး၊ ဘာရိန်း၊ မော်ရိုကိုနှင့် ဆူဒန်တို့သည် ၂၀၂၀ ခုနှစ် ၎င်း၏ပထမသက်တမ်းအတွင်း ဤသို့ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများက ပါကစ္စတန် သို့မဟုတ် ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားတို့သည် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံတည်ထောင်ရေးအတွက် အစ္စရေးထံမှ သဘောတူညီချက်မရပဲ ဤသို့လုပ်ဆောင်ရန် သဘောတူနိုင်ခြေအလွန်နည်းကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်-အီရန်စစ်ပွဲတွင် အိုမန်၏အခန်းကဏ္ဍသည် အဘယ်နည်း။

အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဘဒ်ရ် အယ်လ်ဘူဆာအီဒီသည် အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲမစတင်မီ အမေရိကန်-အီရန်နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများတွင် အဓိကကြားဝင်စေ့စပ်သူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ တီဟီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ မကြာမီတွင် အယ်လ်ဘူဆာအီဒီသည် ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီ ဗန်းစ် အပါအဝင် အမေရိကန်အရာရှိများနှင့် တွေ့ဆုံကာ တီဟီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်၏ အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများကို အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် ဝါရှင်တန်ဒီစီ၌ ဗန်းစ်နှင့် တွေ့ဆုံစဉ် အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲမစတင်မီတစ်ရက်အလိုတွင် အယ်လ်ဘူဆာအီဒီက ဆွေးနွေးမှုများသည် “တီထွင်ဖန်တီးမှုနှင့် အပြုသဘောဆောင်သော အတွေးအခေါ်များနှင့် အဆိုပြုချက်များ” ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး မကြုံစဖူးတိုးတက်မှုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း နာရီပိုင်းအြာတွင် ထရမ့်က အမေရိကန်သည် အီရန်ကို ပထမဦးစွာ တိုက်ခိုက်လိမ့်မည်ဟု “ခံစားချက်ရှိသောကြောင့်” အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း အံ့အားသင့်ဖွယ်ကြေညာခဲ့ပြီး ၎င်း၏နျူကလီးယားအစီအစဉ်ဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုများ ရပ်တန့်သွားသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ အိုမန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အီရန်သည် အမေရိကန်အတွက် “အနီးကပ်ခြိမ်းခြောက်မှု” တစ်ခုဖြစ်သည်ဟူသော သရုပ်ဖော်မှုကို တန်ပြန်ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး နျူကလီးယားဆွေးနွေးပွဲများတွင် “သိသာထင်ရှားသောတိုးတက်မှု” ရရှိခဲ့သည်ဟု အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။

ကာတာ၊ ဘာရိန်းနှင့် ယူအေအီးကဲ့သို့သော ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အခြားအမေရိကန်မဟာမိတ်များနှင့်မတူဘဲ အိုမန်သည် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များကို လက်ခံထားခြင်းမရှိပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ အီရန်သည် စစ်ပွဲအစောပိုင်းကာလများတွင် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတစ်ဝှမ်းရှိ အမေရိကန်စစ်ရေးပစ္စည်းများနှင့် စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ဒုံးကျည်များစွာဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ချိန်တွင် ၎င်းသည် ပဋိပက္ခထဲသို့ ဆွဲငင်ခံခဲ့ရသည်။ မတ်လ ၁ ရက်တွင် အိုမန်အလယ်ပိုင်း အယ်လ်ဝူစတာပြည်နယ်ရှိ ဒူကမ်းစီးပွားဖြစ်ဆိပ်ကမ်းကို ဒရုန်းနှစ်စင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။ ဆိပ်ကမ်းရှိ လောင်စာဆီတိုင်ကီတစ်လုံးလည်း နှစ်ရက်အကြာတွင် ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွင် ထိမှန်ခဲ့သည်။

ထိုအချိန်က ထရမ့်က ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး “အီရန်သည် ဖြစ်ပျက်နေသည့်အရာနှင့် လုံးဝမပတ်သက်သော နိုင်ငံများကို တိုက်ခိုက်နေသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်-အီရန်စစ်ပွဲကို အပြီးသတ်ဖြေရှင်းရန်အတွက် အိုမန်သည် အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်း။

ကမ္ဘာ့ရေးရာများဆိုင်ရာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကောင်စီမှ ဆီလူးမ်က အိုမန်သည် “တစ်ချိန်တည်းတွင် အမေရိကန်၏ လုံခြုံရေးမိတ်ဖက်တစ်ဦးနှင့် အီရန်၏ ယုံကြည်ရဆုံးသော အာရပ်ဆွေးနွေးဖက်တစ်ဦး” ဖြစ်သည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“ငြိမ်းချမ်းချိန်တွင် ထိုမရှင်းလင်းမှုသည် ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ စစ်အတွင်းတွင် ၎င်းသည် တာဝန်ဝတ္တရားတစ်ခုဖြစ်လာသည်။ ယခုဖြစ်ပေါ်နေသည့် ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းမှာ အတိအကျဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက အယ်လ်ဂျာဇီရာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

လေ့လာသုံးသပ်သူက အီရန်-အိုမန်တို့၏ ဟော်မုဇ်ကို ပူးတွဲထိန်းချုပ်မှုသည် “ဖြစ်နိုင်ခြေထက် သဘောထားပိုများသည်” ဟု စောဒကတက်ခဲ့သည်။ “အိုမန်၏အစစ်အမှန်အကျိုးစီးပွားသည် အီရန်၏ပိတ်ဆို့မှုကို ပူးတွဲပိုင်ဆိုင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်ရန် ကြားဝင်စေ့စပ်ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေ ဆီလူးမ်၏အဆိုအရ အီရန်နှင့် အိုမန်တို့ ပူးတွဲဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏အနာဂတ်ကို ပုံဖော်သည့်အလားအလာသည် အမေရိကန်သမ္မတကို အကြောင်းရင်းသုံးခုဖြင့် ထိတ်လန့်စေသည်။ “၎င်းသည် အီရန်၏အဓိကနေရာအပေါ် ချုပ်ကိုင်မှုကို ယာယီစစ်ပွဲလုပ်ရပ်တစ်ခုထက် အမြဲတမ်းစစ်ပြီးခေတ်အချက်အလက်အဖြစ် ပြောင်းလဲစေလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံများအနေဖြင့် နိုင်ငံတကာရေလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို တိုင်းတာကာ ငွေကြေးရှာဖွေနိုင်ပြီး အမေရိကန်က ကမ္ဘာအနှံ့ အာမခံထားသော လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်မူကို ပျက်ပြားစေသည့် စံနမူနာတစ်ရပ်ကို ချမှတ်လိမ့်မည်။ ၎င်းသည် တီဟီရန်အား မည်သည့်အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုမဆို ကျော်လွန်သွားမည့် မဟာဗျူဟာမြောက်အောင်ပွဲတစ်ခုကို ပေးအပ်လိမ့်မည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အိုမန်၏ဆီလျော်မှုသည် အချက်သုံးချက် (ပထဝီဝင်အနေအထားအရ၊ သံတမန်ရေးအရနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက်အရ) ပေါ်တွင် တည်ရှိသောကြောင့် ၎င်း၏ပမာဏသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအရ အရေးကြီးဆုံးသော ရေကြောင်းအျက်အချာကျသောနေရာများထဲမှတစ်ခုကို ထိန်းချုပ်ရန် ပိုမိုကြီးမားသော ပထဝီနိုင်ငံရေးရုန်းကန်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းကို ပဋိပက္ခ၏ရှေ့တန်းသို့ တွန်းပို့လိုက်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုသည်။