WhatsApp ၏ အိန္ဒိယငွေကြေးနည်းပညာ (fintech) တည်ထောင်သူအား ရွေးချယ်မှုက ငွေပေးချေမှုဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်ကြီးမားမှုကို အရိပ်အယောင်ပြနေ

မြူးဘိုင်း၊ ဇွန် ၂၅ - အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့မရှိသလို ဆီလီကွန်တောင်ကြား (Silicon Valley) ၏ နောက်ခံသမိုင်းကြောင်းလည်းမရှိသည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ ဖင်တက် (fintech) လုပ်ငန်းရှင် ကုနားလ်ရှား (Kunal Shah) သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုနှင့် စားသုံးသူအပြုအမူဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို တည်ထောင်လာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်ရှိပြီဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စာတိုပေးပို့ရေးပလက်ဖောင်း၏ အသုံးပြုသူအရေအတွက်ကို အသုံးချကာ အွန်လိုင်းငွေပေးချေမှုဈေးကွက်တွင် ပိုမိုကြီးမားသော ဝေစုကိုရယူနိုင်ရန် "စူပါအက်ပ်" (superapp) တစ်ခုကို တည်ဆောက်လိုသည့် Meta ၏ WhatsApp ကို ၎င်းက တာဝန်ယူဦးဆောင်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှ ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားသည်။

Meta သည် "WhatsApp အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်အလားအလာများကို အလိုလိုသိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်းရှိသည့်" ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို ရှာဖွေနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း Meta ၏ ထုတ်ကုန်ဆိုင်ရာ အကြီးအကဲ ခရစ်ကော့စ် (Chris Cox) က တနင်္လာနေ့တွင် အသက် ၄၇ နှစ်အရွယ် ရှာ (Shah) အား ခန့်အပ်ကြောင်း ကြေညာသည့် အတွင်းရေးမှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

"ဒီလိုမျိုး စည်းရုံးခေါ်ယူတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း ကုနားလ်နဲ့ ကျွန်တော် စကားပြောဖြစ်ခဲ့တဲ့ အကြိမ်ကြိမ်အခါခါမှာ သူဟာ သဘာဝကျတဲ့ လူသားဆန်မှုနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ထူးခြားတဲ့ စွန့်ဦးတီထွင်သူတစ်ယောက်ရဲ့ စွမ်းအင်ကို ပြသခဲ့ပါတယ်" ဟု ရိုက်တာသတင်းဌာနက ကြည့်ရှုခဲ့ရသည့် မှတ်စုတွင် ကော့စ်က ရေးသားထားသည်။

ရှာ (Shah) အား ခန့်အပ်ခြင်းနှင့်အတူ Meta သည် Peak XV နှင့် Tiger Global တို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် တည်ထောင်ထားသည့် ဘန်ဂလိုအခြေစိုက် ခရက်ဒစ်ကတ်စီမံခန့်ခွဲမှုကုမ္ပဏီဖြစ်သော ၎င်း၏ဖင်တက်လုပ်ငန်း CRED တွင် ဒေါ်လာ သန်း ၉၀၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုက်သည်။ ရှာ (Shah) သည် CRED တွင် ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ရှယ်ယာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားမည်ဖြစ်သော်လည်း ကုမ္ပဏီ၏ အမှုဆောင်ရာထူးမှ ဆင်းပေးသွားမည်ဖြစ်သည်။

"ကုနားလ်ဟာ CRED ကို အိန္ဒိယရဲ့ အရေးအပါဆုံး နည်းပညာကုမ္ပဏီတစ်ခုအဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စာတိုပေးပို့ရေးအက်ပ်ကို ဦးဆောင်ဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ တည်ဆောက်သူစိတ်ဓာတ်နဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြင်ကျယ်မှုကို သူပိုင်ဆိုင်ထားပါတယ်" ဟု Meta ၏ တည်ထောင်သူ၊ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် စီအီးအို မာ့ခ်ဇက်ကာဘတ် (Mark Zuckerberg) က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားသည်။

ရှာ (Shah) ကမူ မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှ အမှုဆောင်အရာရှိများကမူ ဤခြေလှမ်းသည် အိန္ဒိယ၊ ဘရာဇီးနှင့် အင်ဒိုနီးရှားကဲ့သို့သော ဖွံ့ဖြိုးဆဲဈေးကွက်များတွင် ကုန်သွယ်မှုနှင့် ငွေကြေးဝန်ဆောင်မှုများကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ တိုးချဲ့လိုသည့် Meta ၏ ရည်မှန်းချက်ကို ထင်ဟပ်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အသုံးပြုသူ သန်း ၅၀၀ ကျော်ရှိသည့် WhatsApp ၏ အကြီးဆုံးဈေးကွက်ဖြစ်သည်။

"WhatsApp ရဲ့ လက်ရှိအခြေအနေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် စာတိုပေးပို့ရေးကဏ္ဍမှာ သူတို့ဟာ ပြိုင်ဘက်ကင်းတဲ့ အနေအထားမှာ ရှိနေပြီး အသေးစားလုပ်ငန်းတွေအတွက် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ရှာဖွေဖို့ အကောင်းဆုံးကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပေမဲ့ အားနည်းနေတဲ့အပိုင်းကတော့ ငွေပေးချေမှုပဲဖြစ်ပါတယ်" ဟု 3one4 Capital အရင်းအနှီးလုပ်ငန်းမှ တည်ထောင်သူလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဆစ်ဒါ့သ်ပိုင် (Siddarth Pai) က ပြောသည်။

အိန္ဒိယတွင် စားသုံးသူအခြေပြု ငွေပေးချေမှုထုတ်ကုန်များကို အစမှစတင်၍ တီထွင်ခဲ့သည့် ရှာ (Shah) ၏ အတွေ့အကြုံသည် သူ့ကို ယုတ္တိရှိသော ရွေးချယ်မှုတစ်ခုဖြစ်စေကြောင်း ပိုင် (Pai) က ထပ်လောင်းပြောကြားသည်။

ဒဿနိကဗေဒကျောင်းသားမှ စွန့်ဦးတီထွင်သူသို့

အနောက်ပိုင်းမြို့ဖြစ်သည့် အဟ်မဒ်အာဘတ်တွင် မွေးဖွားပြီး မြူးဘိုင်းတွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည့် ရှာ (Shah) သည် မိသားစု၏ ငွေကြေးအခက်အခဲများကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ကတည်းက အလုပ်လုပ်ခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အင်ဂျင်နီယာဘွဲ့ရများဖြစ်ကြသည့် အိန္ဒိယနည်းပညာအမှုဆောင်အရာရှိများနှင့် မတူဘဲ ရှာ (Shah) သည် မြူးဘိုင်းရှိ ဝီလ်ဆင်ကောလိပ် (Wilson College) တွင် ဒဿနိကဗေဒကို လေ့လာခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် Narsee Monjee Institute of Management Studies မှ စီမံခန့်ခွဲမှုသင်တန်းကို ကျောင်းထွက်ခဲ့သည်။

၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် မိုဘိုင်းငွေဖြည့်ပလက်ဖောင်း Freecharge ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယအီးကောမတ်စ်ကုမ္ပဏီ Snapdeal သို့ ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀ ခန့်ဖြင့် ရောင်းချခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုအချိန်က အိန္ဒိယ၏ အကြီးဆုံး စတင်တည်ထောင်သည့်လုပ်ငန်း (startup) ရောင်းချမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

သုံးနှစ်အကြာတွင် ရှာ (Shah) သည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အရင်းအနှီးဖြင့် CRED ကို စတင်ခဲ့ပြီး ခရက်ဒစ်ရမှတ်မြင့်မားသည့် ချမ်းသာသော အိန္ဒိယစားသုံးသူများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ခရက်ဒစ်ကတ်ဘေလ်များကို အချိန်မီပေးချေမှုအတွက် ဆုလာဘ်များ ပေးအပ်ခဲ့သည်။

CRED သည် နောက်ပိုင်းတွင် ငွေပေးချေမှု၊ ချေးငွေ၊ အာမခံနှင့် ကြွယ်ဝမှုဆိုင်ရာ ထုတ်ကုန်များအထိ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ဝင်ငွေ ရူပီး ၂၇ ဘီလီယံ (ဒေါ်လာ ၃၁၃ သန်း) နှင့် အရှုံး ရူပီး ၂.၉ ဘီလီယံ ရှိကြောင်း အစီရင်ခံခဲ့သည်။

အဆိုပါကုမ္ပဏီတွင် အသုံးပြုသူ ၁၇ သန်းရှိပြီး အိန္ဒိယ၏ ခရက်ဒစ်ကတ်ဘေလ်ပေးချေမှု ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို လုပ်ဆောင်ပေးနေကြောင်း သိရသည်။

"ကုနားလ်မှာ အလွန်ရှားပါးတဲ့ အရည်အချင်းတစ်ခုရှိတယ်၊ အဲဒါကတော့ စားသုံးသူစိတ်ပညာအပေါ်မှာ ထူးခြားတဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုပဲ" ဟု Freecharge နှင့် CRED နှစ်ခုစလုံးတွင် အစောပိုင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူဖြစ်သူ ဂိုကူလ်ရာဂျာရမ် (Gokul Rajaram) က ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ဒဿနိကဗေဒနောက်ခံကြောင့် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။

အိန္ဒိယနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ

WhatsApp တွင် ရှာ (Shah) သည် တိုးတက်မှုကို ရှာဖွေနေသည့် ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို လက်ခံရယူရမည်ဖြစ်သည်။

WhatsApp Pay ကို အိန္ဒိယတွင် မစတင်မီ နှစ်နှစ်အလို ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ရှာ (Shah) သည် ဆိုရှယ်မီဒီယာပို့စ်တစ်ခုတွင် WhatsApp သည် "ငွေပေးချေမှုစနစ်ကို နောက်ဆုံးမှ စတင်နိုင်ပေမဲ့ ဖြန့်ဖြူးမှုနှင့် ကွန်ရက်သက်ရောက်မှုကြီးမားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေရဲ့ အလှတရားကတော့ သင်နှစ်သက်ရာ ထုတ်ကုန်ကို အချိန်မရွေး အင်္ဂါရပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး အောင်မြင်နိုင်တာပါပဲ" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

ထိုအမြင်ကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ရန်မှာ အိန္ဒိယတွင် ခက်ခဲနိုင်ပြီး WhatsApp သည် အသုံးပြုသူအရေအတွက် များပြားသော်လည်း PhonePe နှင့် Google Pay တို့၏ နောက်တွင်သာ ရှိနေကာ ငွေပေးချေမှုနယ်ပယ်တွင် အရေးပါမှုနည်းပါးနေဆဲဖြစ်သည်။

WhatsApp သည် အိန္ဒိယနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် အချက်အလက်မျှဝေမှုဆိုင်ရာ စိစစ်မှုများ၊ ကုဒ်ဝှက်ထားသော ဆက်သွယ်ရေးများကို အစိုးရက ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်မှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများအပါအဝင် စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ငွေပေးချေမှု၊ ထုတ်ကုန်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် ရှာ (Shah) ၏ အတွေ့အကြုံသည် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ကြောင်း လုပ်ငန်းနယ်ပယ်မှ ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောသည်။

"ကုနားလ်ကို ထူးခြားစေတာကတော့ စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုတွေကို ထုတ်ကုန်ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်နိုင်စွမ်းနဲ့ ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်းတွေကို စည်းမျဉ်းဆိုင်ရာ ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်နိုင်စွမ်းရှိတာပါပဲ" ဟု အိန္ဒိယ၏ Startup Policy Forum မှ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့် CRED ၏ အစောပိုင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Peak XV ၏ မူဝါဒဆိုင်ရာ အကြီးအကဲဟောင်း ရှဝေတာ ရာ့ဂျ်ပాల్ ကိုလီ (Shweta Rajpal Kohli) က ပြောကြားခဲ့သည်။