အစ္စရေးက ဟီဘရွန်မြို့ရှိ အီဘရာဟီမီဗလီကို ထိန်းချုပ်လိုက်ခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အဘယ်နည်း

အစ္စရေးနိုင်ငံသည် သိမ်းပိုက်ခံ အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသရှိ ဂျူးနှင့် မွတ်စလင်တို့၏ ဘုရားဖူးနေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် အီဘရာဟီမီဗလီ (Ibrahimi Mosque) နှင့် ပတ်သက်သော စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်များထံမှ သိမ်းယူလိုက်ကြောင်းနှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက ချုပ်ဆိုထားသည့် သဘောတူညီချက်၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ပယ်ဖျက်လိုက်ကြောင်း ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ဘီဇာလက် စမိုထရစ် (Bezalel Smotrich) က အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြေညာသည့် မိန့်ခွန်းတွင် စမိုထရစ်က ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဟီဘရွန်သဘောတူညီချက် (Hebron Agreement) ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို “ပယ်ဖျက်” လိုက်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်သည် အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသရှိ ဟီဘရွန်မြို့၏ H2 ဇုန်အတွင်း စီမံကိန်းရေးဆွဲခြင်း၊ မြေနေရာသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဟီဘရွန်မြို့တော်ကောင်စီ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ထားရှိရန် ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ဤလုပ်ရပ်ကို “အန္တရာယ်များ” သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။ “ဟီဘရွန်ဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသမှာ အတင်းမာဆုံးမြို့ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်” ဟု အာရပ်-ဗြိတိသျှ နားလည်မှုကောင်စီ (Council for Arab-British Understanding) ၏ ဒါရိုက်တာ ခရစ် ဒွိုင် (Chris Doyle) က အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဟီဘရွန်မှာရှိတဲ့ လက်ရှိအစီအစဉ်တွေကို အစ္စရေးရဲ့ ကျူးကျော်မှုကို ပိုမိုပြင်းထန်လာစေဖို့ ပြောင်းလဲလိုက်တဲ့ ဘယ်လိုလုပ်ရပ်မျိုးမဆိုဟာ အလွန်အန္တရာယ်များပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဤကိစ္စရပ်သည် အဘယ်ကြောင့် အရေးပါရသနည်းဆိုသည်ကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြလိုပါသည်။

အာဗြဟံဘာသာဝင် သုံးမျိုးစလုံးက ဤနေရာသည် အာဗြဟံ၊ အီဇက်၊ ယာကုပ်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဇနီးများ မြှုပ်နှံထားရာနေရာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းသည် ဟီဘရွန်မြို့ဟောင်းအတွင်းတွင် တည်ရှိသည်။

ဂျူးများနှင့် ခရစ်ယာန်များက ၎င်းကို ဘိုးဘေးများ၏ သင်္ချိုင်း (Tomb – or Cave – of the Patriarchs) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

ခရစ်ယာန်များနည်းတူ အာဗြဟံကို ရိုသေလေးစားကြသည့် မွတ်စလင်များသည် ၁၄ ရာစုတွင် ထိုနေရာ၌ အီဘရာဟီမီဗလီကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး၊ ဘီစီ ပထမရာစုက ရောမဘုရင် ဟေရုဒ် (Herod) တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အပြင်ဘက်နံရံများကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြသည်။

အစွန်းရောက်ဝါဒီဝန်ကြီး စမိုထရစ်က တနင်္လာနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် အဆိုပါ ဘာသာရေးနေရာနှင့် အနီးအနားရှိ ဂျူးအခြေချနေထိုင်သူများအတွက် စီမံကိန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို အစ္စရေးအာဏာပိုင်များထံ လွှဲပြောင်းပေးရန် အတည်ပြုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသတောင်ပိုင်း ဟီဘရွန်အနီးတွင် အစ္စရေးအခြေချစခန်းသစ်တစ်ခု တည်ထောင်ခြင်းကို ဂုဏ်ပြုသည့် မိန့်ခွန်းတွင် စမိုထရစ်က ဤ “သမိုင်းဝင်ခြေလှမ်း” သည် အနာဂတ်တွင် လွတ်လပ်သောနိုင်ငံတစ်ခု၏ နှလုံးသားအဖြစ် ပါလက်စတိုင်းတို့ ရှုမြင်ထားသည့် အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသတွင် “အစ္စရေး၏ အချုပ်အခြာအာဏာ” ကို ပိုမိုခိုင်မာစေလိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးထိန်းချုပ်ထားသည့် မြို့၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအတွက် စီမံကိန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို သိမ်းယူရန် စမိုထရစ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟု၏ လုံခြုံရေးအစိုးရအဖွဲ့က ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် အခြေချနေထိုင်သူများအတွက် အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသတွင် မြေယာဝယ်ယူရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေရေးနှင့် အစ္စရေးအာဏာပိုင်များအား ထိုနယ်မြေအတွင်း ပိုမိုထိရောက်သော အာဏာများပေးအပ်ရန် အတည်ပြုခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသတွင် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ ထူထောင်ရေး အယူအဆမှန်သမျှကို ဖယ်ရှားပစ်လိုကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားထားသည့် စမိုထရစ်သည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အစ္စရေးအခြေချစခန်းများ လျင်မြန်စွာ တိုးချဲ့မှုကို ထောက်ခံအားပေးခဲ့ပြီး၊ ယင်းလုပ်ရပ်သည် ပါလက်စတိုင်းများအပေါ် အခြေချနေထိုင်သူများ၏ တိုက်ခိုက်မှုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့်အတူ လိုက်ပါလာခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ အချက်အလက်များအရ အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူများသည် ယခုနှစ်အတွင်း အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသ၌ ပါလက်စတိုင်း ၁၃ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးစစ်တပ်က သတ်ဖြတ်ခဲ့သူများလည်း ရှိနေသည်။

အီဘရာဟီမီဗလီသည် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဟီဘရွန်သဘောတူညီချက်အောက်တွင် ရှိနေပြီး၊ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်ကို အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုနှင့် PLO ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း ယာဆာ အာရာဖတ်တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကာ မြို့ကို ဇုန်နှစ်ခုအဖြစ် ခွဲခြားခဲ့သည်။ H1 သည် ပါလက်စတိုင်းထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိပြီး ဟီဘရွန်မြို့၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို လွှမ်းခြုံထားကာ၊ H2 သည် အစ္စရေးထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိပြီး ကျန်ရှိသော ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ ယင်း ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင် ဂျူးတို့၏ ဘိုးဘေးများသင်္ချိုင်း၊ ကပ်လျက်ရှိသော မွတ်စလင်တို့၏ အီဘရာဟီမီဗလီနှင့် မြို့ဟောင်းတို့ ပါဝင်သည်။

သို့သော်လည်း အဆိုပါ သဘောတူညီချက်တွင် ပါလက်စတိုင်းအာဏာပိုင်အဖွဲ့သည် အီဘရာဟီမီဗလီအပါအဝင် မြို့တစ်မြို့လုံးအတွက် စီမံကိန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကြီးကြပ်ရမည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ဟီဘရွန်မြို့ဟောင်းကို ကုလသမဂ္ဂ၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအေဂျင်စီ ယူနက်စကို (UNESCO) က ပါလက်စတိုင်းတို့၏ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ အစ္စရေးလုံခြုံရေး ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသော ရှေးဟောင်းမြို့၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအတွင်း ပါလက်စတိုင်း ထောင်ပေါင်းများစွာကြားတွင် ဂျူးအခြေချနေထိုင်သူ ရာပေါင်းများစွာ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူများသည် ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ဟီဘရွန်၌ တဖြည်းဖြည်းချင်း နေရာယူလာခဲ့ကြသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အစ္စရေးသည် ဟီဘရွန်မြို့ဟောင်း၏ နေရာအများအပြားနှင့် ထိုနေရာပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တောင်ဘက်ဒေသများကို ပိတ်ဆို့ခြင်း၊ ဗလီကို မွတ်စလင်ဝတ်ပြုသူများနှင့် ဂျူးအခြေချနေထိုင်သူ ရာဂဏန်းခန့်အကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အခြေချနေထိုင်သူများကို ထိုနေရာတွင် ဝတ်ပြုခွင့်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် အီဘရာဟီမီဗလီနေရာကို ထိန်းချုပ်ရန် တဖြည်းဖြည်းချင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ဟီဘရွန်နှင့် ပတ်သက်၍ စမိုထရစ်၏ ကြေညာချက်အပေါ် နိုင်ငံတကာ၏ ဝေဖန်မှုများကို လျှော့ချရန် ကြိုးပမ်းသည့်အနေဖြင့် ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဟီဘရွန်သဘောတူညီချက်ကို လုံးဝပယ်ဖျက်ခြင်းမရှိကြောင်း အစ္စရေးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

စီမံကိန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို တနင်္လာနေ့ညတွင် အစ္စရေး၏ အဆင့်မြင့်စီမံကိန်းကောင်စီက လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သော်လည်း၊ အစ္စရေးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက တွစ်တာ (Twitter) တွင် “ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး၏ ပြောကြားချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ဟီဘရွန်သဘောတူညီချက်ကို ပယ်ဖျက်ခြင်းမရှိပါ” ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

လုံခြုံရေးအစိုးရအဖွဲ့သည် လွန်ခဲ့သည့်လအနည်းငယ်က ဂျူးအခြေချနေထိုင်ရာနေရာများနှင့် မွတ်စလင်၊ ဂျူးနှင့် ခရစ်ယာန်တို့အတွက် မြင့်မြတ်သော မြို့၏ဘုရားဖူးနေရာအပါအဝင် ဂျူးတို့၏ မြင့်မြတ်သောနေရာများနှင့် ပတ်သက်သည့် စီမံကိန်းနှင့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ထိန်းချုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ဟီဘရွန်နှင့် အီဘရာဟီမီဗလီတို့သည် အကြမ်းဖက်မှုများအတွက် အချက်အချာနေရာများ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်-အစ္စရေး ဂျူးအခြေချနေထိုင်သူတစ်ဦးက ဘုရားဖူးနေရာတွင် ဝတ်ပြုနေသော မွတ်စလင် ၂၉ ဦးကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး ၁၂၅ ဦးကို ဒဏ်ရာရရှိစေခဲ့သည်။

ပါလက်စတိုင်းသမ္မတ မာမွတ် အဘတ်စ်၏ ရုံးက အဆိုပါ လုပ်ပိုင်ခွင့်သိမ်းယူမှုကို “ဟီဘရွန်၏ နိုင်ငံရေးနှင့် ဥပဒေရေးရာ အဆင့်အတန်းကို ချိုးဖောက်ခြင်း” နှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

ဟီဘရွန်မြို့၏ ပါလက်စတိုင်းမြို့တော်ဝန် ယူဆတ်ဖ် အယ်လ်-ဂျာဘာရီ (Yousef Al-Jabari) က စမိုထရစ်၏ ကြေညာချက်ကို “ဟီဘရွန်မြို့တော်ကောင်စီ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်သည့် လူမျိုးရေးခွဲခြားသော ဆုံးဖြတ်ချက်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

အစ္စရေးသည် အောက်တိုဘာလကုန်တွင် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန်ရှိပြီး၊ ထိုအချိန်မတိုင်မီ စမိုထရစ်သည် လူထုသဘောထားစစ်တမ်းများတွင် နေရာရရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ သိမ်းပိုက်ခံ အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသရှိ ပါလက်စတိုင်းပိုင်မြေပေါ်တွင် အခြေချနေထိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် သူသည် အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသကို အစ္စရေးက သိမ်းပိုက်ရန် ကြာမြင့်စွာကတည်းက တိုက်တွန်းခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ပါတီသည် အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသကို ၎င်းတို့၏ မူလဇာတိမြေအဖြစ် ရှုမြင်ကာ ဂျော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်ရှိ ဒေသကို ကျမ်းစာလာအမည်ဖြစ်သည့် “ဂျူဒါနှင့် ရှမာရိ” (Judea and Samaria) ဟု ခေါ်ဆိုကြသော အတွေးအခေါ်ရှိသည့် အခြေချနေထိုင်သူများထံမှ ထောက်ခံမှု အများအပြား ရရှိထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံအများစုက အစ္စရေး၏ အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသရှိ အခြေချစခန်းများသည် သိမ်းပိုက်ခံနယ်မြေရှိ ပြည်သူများကို ဆက်ဆံခြင်းဆိုင်ရာ စတုတ္ထမြောက် ဂျီနီဗာကွန်ဗင်းရှင်းကို ချိုးဖောက်သဖြင့် တရားမဝင်ဟု ယူဆကြသည်။ လေ့လာစောင့်ကြည့်သူ အများအပြားက အစ္စရေး၏ တရားမဝင် အခြေချစခန်းများ တိုးချဲ့ခြင်းသည် အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံ ထူထောင်ရေးအတွက် အဓိကအတားအဆီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ လက်ရှိတွင် အစ္စရေးအခြေချနေထိုင်သူ ၇၀၀,၀၀၀ ကျော်သည် အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသရှိ ပါလက်စတိုင်းမြေပေါ်တွင် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

အစ္စရေးက ဤအမြင်ကို ပယ်ချပြီး နယ်မြေသည် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဂျူးတို့၏ တည်ရှိမှုသည် ထိုနေရာတွင် နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက ရှိနေခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အကြီးဆုံး မွတ်စလင်လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ထောက်ခံအားပေးရေးအဖွဲ့ဖြစ်သည့် အမေရိကန်-အစ္စလာမ့်ဆက်ဆံရေးကောင်စီ (CAIR) သည် တနင်္လာနေ့တွင် အစ္စရေးအစိုးရ၏ ဗလီကို သိမ်းယူမှုအား ရှုတ်ချကြောင်း ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

“လူမျိုးရေးခွဲခြားတဲ့ အစ္စရေးအစိုးရက အီဘရာဟီမီဗလီအပေါ် အာဏာသိမ်းယူလိုက်တာဟာ ပါလက်စတိုင်းမြေကို တရားမဝင် သိမ်းပိုက်ထားမှုကို ခိုင်မာစေဖို့၊ ပါလက်စတိုင်းတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ထိခိုက်စေဖို့နဲ့ အစ္စလာမ်ဘာသာရဲ့ အမြင့်မြတ်ဆုံးနေရာတစ်ခုရဲ့ သမိုင်းဝင်အဆင့်အတန်းကို ပြောင်းလဲဖို့ နောက်ထပ်ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု CAIR က ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အာရပ်-ဗြိတိသျှ နားလည်မှုကောင်စီ၏ ဒါရိုက်တာ ခရစ် ဒွိုင်က ဤလုပ်ရပ်ကို “အန္တရာယ်များ” သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

“ဟီဘရွန်မှာရှိတဲ့ လက်ရှိအစီအစဉ်တွေကို အစ္စရေးရဲ့ ကျူးကျော်မှုကို ပိုမိုပြင်းထန်လာစေဖို့ ပြောင်းလဲလိုက်တဲ့ ဘယ်လိုလုပ်ရပ်မျိုးမဆိုဟာ အလွန်အန္တရာယ်များပါတယ်။ ဟီဘရွန်ဟာ နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အနောက်ဘက်ကမ်းဒေသမှာ အတင်းမာဆုံးမြို့ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။”

“ဖြစ်သင့်တာကတော့ မြို့လယ်ကောင်ကနေ အခြေချစခန်းတွေကို ရုပ်သိမ်းပေးရမှာဖြစ်ပြီး ဟီဘရွန်ကို ခွဲခြားထားတာတွေကို အဆုံးသတ်ကာ ဘာသာရေးနေရာတွေအတွက် စီစဉ်မှုတွေနဲ့အတူ ပါလက်စတိုင်းတို့ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်ကို အားလုံးပြန်ရောက်လာရမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အခြားသော ပါလက်စတိုင်း သို့မဟုတ် အစ္စလာမ့်ဘာသာရေးနေရာများသည်လည်း ထိန်းချုပ်မှု၊ ဝင်ရောက်ခွင့် သို့မဟုတ် ဥပဒေရေးရာ အဆင့်အတန်းတို့တွင် အလားတူ တဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲမှုများကို ကြုံတွေ့နေရသည်။

ဥပမာအားဖြင့်၊ ဂျေရုဆလင်မြို့ဟောင်းရှိ အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ တတိယမြောက် အမြင့်မြတ်ဆုံးနေရာဖြစ်သည့် အယ်လ်-အက်ဆာဗလီ (Al-Aqsa Mosque) တွင် အစ္စရေးအာဏာပိုင်များသည် “ပြဿနာရှိသည်” ဟု ၎င်းတို့ယူဆသော ဝတ်ပြုသူများကို တားမြစ်ရန် သက်တမ်းတိုးနိုင်သည့် နှင်ထုတ်ခြင်းအမိန့်များကို အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် တံခါးများတွင် ပုံမှန်ရှာဖွေမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ လူများကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ မှတ်ပုံတင်ကတ်များကို သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် ဗလီဝင်း၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့သို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းတို့ကိုလည်း လုပ်ဆောင်ကြသည်။ ဗလီကို အကြိမ်ကြိမ် ပိတ်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် မွတ်စလင်ဝတ်ပြုသူများကို ကန့်သတ်ခြင်းများကို “လုံခြုံရေးအစီအမံများ” အဖြစ် အကြောင်းပြလေ့ရှိသည်။

အခြေချနေထိုင်သူများ၏ အဖွဲ့အစည်းများသည် နိုင်ငံတော်၏ ကျောထောက်နောက်ခံ သို့မဟုတ် ဥပဒေရေးရာ အထောက်အပံ့များဖြင့် ဘာသာရေးနေရာများအနီးရှိ အဆောက်အအုံများအပါအဝင် မြို့ဟောင်းအတွင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ရန် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။