သိပ္ပံပညာရှင်များက ရေနွေးမလိုဘဲ အာထရာဆောင်းလှိုင်းများဖြင့် အက်စ်ပရက်ဆိုကော်ဖီဖျော်နည်းကို တီထွင်လိုက်ပြီဖြစ်သည်

ကောင်းမွန်သော အက်စ်ပရက်ဆို (espresso) တစ်ခွက်ရရှိရန် သင့်တွင် ဘာတွေလိုအပ်သနည်း။ အမှုန့်ကြိတ်ထားသော ကော်ဖီ၊ ဖိအားပေးနိုင်သည့် စက်တစ်လုံးနှင့် ရေနွေး (အကောင်းဆုံးမှာ ဖာရင်ဟိုက် ၁၉၅ ဒီဂရီမှ ၂၀၅ ဒီဂရီအတွင်း) တို့ လိုအပ်သည်။ ဒါပါပဲ။ သို့သော် ထိုနောက်ဆုံးအချက်ဖြစ်သည့် ရေကို အပူပေးရန် လိုအပ်ချက်မပါဘဲ ကော်ဖီဖျော်နိုင်ပါ့မလား။

ကိုလံဘီယာနိုင်ငံသား သုတေသီ ဖရန်စစ္စကို ထရူဂျီလို (Francisco Trujillo) သည် ဩစတြေးလျနိုင်ငံ၊ နယူးဆောက်ဝေးလ်တက္ကသိုလ် (University of New South Wales) မှ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် "အာထရာဆောင်းနစ် အက်စ်ပရက်ဆို" (ultrasonic espresso) ဟုခေါ်သည့် နည်းပညာကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထရူဂျီလို၏ ရှင်းပြချက်အရ ၎င်းသည် "အခန်းအပူချိန်တွင် ကော်ဖီအမှုန့်များမှ အရသာ၊ ဆီ၊ အနံ့နှင့် ကဖိန်းဓာတ်တို့ကို ထုတ်ယူရန် ကြိမ်နှုန်းမြင့် အသံလှိုင်းများကို အသုံးပြုသည့် ဖျော်စပ်နည်းလမ်းတစ်ခု" ဖြစ်သည်။

ဤနည်းလမ်းသည် သမားရိုးကျနည်းလမ်းထက် အချိန်ပိုကြာသော်လည်း (စက္ကန့် ၃၀ အစား သုံးမိနစ်ကြာသည်) စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းသည်။ ၎င်းသည် ကော်ဖီဆိုင်များနှင့် စားသောက်ဆိုင်များအတွက်သာမက အသင့်သောက် ကော်ဖီထုတ်ကုန်များ ထုတ်လုပ်သည့် စက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက်ပါ သိသာထင်ရှားသော အကျိုးကျေးဇူးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဆိုနစ် ဘရူး (Sonic Brew)

ဤစမ်းသပ်မှုစနစ်သည် အာထရာဆောင်းနစ်လှိုင်းများကို ကော်ဖီအမှုန့်များပါရှိသော စစ်ထုတ်ခွက် (filter) ထဲသို့ တိုက်ရိုက်ပေးပို့သည်။ အပူကို အားကိုးမည့်အစား ဤနည်းပညာသည် အကော်စတစ် ကာဗီတေးရှင်း (acoustic cavitation) ဟုခေါ်သော ဖြစ်စဉ်ကို အသုံးချသည်။ ၎င်းတွင် အလွန်သေးငယ်သော ပူဖောင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ပေါက်ကွဲခြင်းဖြင့် အဏုမြူစီးကြောင်းများ (microcurrents) ကို ဖန်တီးပေးသည်။ ဤစမ်းသပ်မှုတွင် ထိုစီးကြောင်းများသည် ကော်ဖီမှ ပျော်ဝင်နိုင်သော ဒြပ်ပေါင်းများကို ထုတ်ယူရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။

ထိုအဏုမြူစီးကြောင်းများကို ဖန်တီးရန် သိပ္ပံပညာရှင်များသည် စစ်ထုတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးတွင် အာထရာဆောင်းနစ် တုန်ခါမှုများကို ပေးပို့နိုင်သည့် ကိရိယာတစ်ခုကို ဒီဇိုင်းထုတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းကို အကော်စတစ် ဓာတ်ပြုကိရိယာ (acoustic reactor) အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သည်။ ဤဒီဇိုင်းကြောင့် အသံလှိုင်းများသည် နေရာအများအပြားကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိမှန်နိုင်ပြီး ကော်ဖီအမှုန်များပတ်လည်ရှိ အရည်များ၏ လှုပ်ရှားမှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးသည်။ "အာထရာဆောင်းနစ်က အပူနေရာမှာ စက်မှုစွမ်းအင်ကို အစားထိုးဖို့ ကူညီပေးပါတယ်" ဟု ထရူဂျီလိုက ရှင်းပြသည်။

Journal of Food Engineering ဂျာနယ်၏ ယခုလထုတ်တွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသည့် ဤလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အက်စ်ပရက်ဆိုနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အာရုံစူးစိုက်မှုမျိုး ရရှိရန်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် သုတေသီများသည် ကော်ဖီမှုန့်အရွယ်အစား၊ အာထရာဆောင်းနစ် စွမ်းအားနှင့် ဖျော်စပ်ချိန်စသည့် ပြောင်းလဲနိုင်သော အချက်များကို ချိန်ညှိခဲ့သည်။ အမှုန့်ညက်ညက်ကို အသုံးပြုပြီး ဝပ် ၁၀၀ စွမ်းအားဖြင့် ဖျော်စပ်ရာတွင် Specialty Coffee Association မှ သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီသည့် ပျော်ဝင်အစိုင်အခဲများနှင့် ထုတ်ယူမှုနှုန်းကို ရရှိခဲ့သည်။

အာထရာဆောင်းနစ်မပါဘဲ အလားတူအခြေအနေများဖြင့် စမ်းသပ်မှုများကို ပြန်လည်ပြုလုပ်သောအခါ ဤတန်ဖိုးများကို မရရှိနိုင်ခဲ့ပေ။ အာထရာဆောင်းနစ်စနစ်သည် အခန်းအပူချိန်ရှိ ရေကိုအသုံးပြု၍ မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း (သုတေသီများ၏ အကောင်းဆုံးအချိန်မှာ နှစ်မိနစ်ခွဲမှ သုံးမိနစ်အတွင်း ဖြစ်သည်) အက်စ်ပရက်ဆိုနှင့် ဆင်တူသော ပြင်းအားရှိသည့် ကော်ဖီကို ထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

အဖွဲ့သည် ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်အမျိုးမျိုးကိုလည်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခဲ့သည်။ ကဖိန်းနှင့် ကလိုရိုဂျင်နစ်အက်ဆစ် (chlorogenic acid) ပါဝင်မှုနှုန်းများသည် သမားရိုးကျနည်းလမ်းများဖြင့် ရရှိသည့်နှုန်းနှင့် ဆင်တူသည်။ pH တန်ဖိုး သို့မဟုတ် အနံ့အတွက် တာဝန်ရှိသည့် မတည်ငြိမ်သော ဒြပ်ပေါင်းများ၏ အလုံးစုံဖွဲ့စည်းမှုတွင် သိသာထင်ရှားသော ကွာခြားချက်များ မတွေ့ရှိခဲ့ရပေ။

အရသာ စမ်းသပ်ခြင်း

လူ ၁၀၀ ပါဝင်သော အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် အာထရာဆောင်းနစ် အက်စ်ပရက်ဆိုနှင့် သမားရိုးကျ အက်စ်ပရက်ဆိုတို့ကို နှိုင်းယှဉ်သည့် အာရုံခံစမ်းသပ်မှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ပါဝင်သူများသည် မည်သည့်နည်းလမ်းကိုမျှ သိသိသာသာ ဦးစားပေးခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ အနံ့၊ အရသာ၊ ခါးသက်မှုနှင့် အလုံးစုံလက်ခံနိုင်မှုတို့အတွက် ရမှတ်များသည် လက်တွေ့အားဖြင့် တူညီနေသည်။

၎င်းတို့သည် သမားရိုးကျနည်းလမ်းနှင့် အာထရာဆောင်းနစ်နည်းလမ်းတို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ထားသော စစ်ထုတ်ကော်ဖီ (filtered coffee) ကိုလည်း နှိုင်းယှဉ်ခဲ့သည်။ "စစ်ထုတ်ကော်ဖီကိစ္စမှာ အာထရာဆောင်းနစ်နဲ့ ဖျော်ထားတဲ့ ကော်ဖီကို ပိုပြီးနှစ်သက်ကြပြီး ပါဝင်သူတွေက သူ့ရဲ့ခါးသက်မှုကို ပိုပြီးနှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းတယ်လို့ သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါတယ်" ဟု ထရူဂျီလိုက မှတ်ချက်ပြုသည်။

အက်စ်ပရက်ဆို၏ အာရုံခံလက္ခဏာများကို ပုံတူကူးယူနိုင်သည့်အပြင် ဤနည်းပညာသစ်သည် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများကိုလည်း ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ သုတေသီများ၏ တိုင်းတာချက်များအရ အလားတူပြင်းအားရှိသော ကော်ဖီကို ထုတ်လုပ်ရန် အာထရာဆောင်းနစ်စနစ်သည် သာမန်အက်စ်ပရက်ဆိုစက်သုံးစွဲသည့် စွမ်းအင်၏ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ အသုံးပြုကြောင်း သိရသည်။

အာထရာဆောင်းနစ်ကို အသုံးပြု၍ ထုတ်လုပ်သော ကော်ဖီသည် ရိုးရာအက်စ်ပရက်ဆိုနှင့် လုံးဝတူညီသည်မဟုတ်ကြောင်း စာရေးသူများက အလေးပေးဖော်ပြသည်။ သို့သော် ရလဒ်များအရ ရေကို အပူပေးစရာမလိုဘဲ ဓာတုဗေဒနှင့် အာရုံခံလက္ခဏာများ ဆင်တူသည့် ကော်ဖီကို ထုတ်လုပ်နိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။

ဤသုတေသနသည် အက်စ်ပရက်ဆိုမှသည် စစ်ထုတ်ကော်ဖီနှင့် အအေးခံဖျော်စပ်ထားသော ကော်ဖီ (cold brew) အထိ အရာအားလုံးကို တူညီသောနည်းပညာဖြင့် ပြင်ဆင်နိုင်သည့် ကော်ဖီစက်အသစ်များ တီထွင်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဖွင့်လှစ်ပေးလိုက်သည်။ အကယ်၍ ဤစနစ်များကို စျေးကွက်သို့ တင်သွင်းနိုင်ပါက အက်စ်ပရက်ဆိုစက်၏ ထူးခြားသော အသံသည် အာထရာဆောင်းနစ်၏ မကြားနိုင်သော တုန်ခါမှုများဖြင့် အစားထိုးခံရပေလိမ့်မည်။

ဤဆောင်းပါးကို WIRED en Español မှ မူလထုတ်ဝေခဲ့ပြီး စပိန်ဘာသာစကားမှ ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။