အစ္စရေးက လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းကို လေကြောင်းနှင့် အမြောက်ဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ လူတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိ

အမေရိကန် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးထားသည့် "အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး" ရှိနေသော်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည့်ကြားမှ လက်ဘနွန်နိုင်ငံ၊ တိုင်ယာခရိုင်ရှိ အယ်လ်-ဘာယတ် ကျေးရွာငယ်အပေါ် အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူတစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

လက်ဘနွန် အမျိုးသားသတင်းအေဂျင်စီ (NNA) က အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုသည် အယ်လ်-ရီဆာလာ ကျန်းမာရေးလူနာတင်ယာဉ်အသင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော အလီ ကာမဲလ် ဆူလေမန် စေတနာ့ဝန်ထမ်းစင်တာအနီးရှိ ပင်မလမ်းမပေါ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာရရှိသူကို ဆေးကုသမှုခံယူရန် ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။

နာဘာတီယာခရိုင်ရှိ ဂျက်ဘ်ချစ်မြို့ကိုလည်း ဒရုန်းတစ်စင်းက တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မာဂျေယွန်ခရိုင်ရှိ အာရစ် ဒဘီဘင်ဒေသကို စစ်လေယာဉ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

မာဂျေယွန်ရှိ ခီယမ်လွင်ပြင်ကိုလည်း အစ္စရေးစစ်တပ်၏ ပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုက ထိမှန်ခဲ့ပြီး တိုင်ယာခရိုင်ရှိ ဘူယွတ် အယ်လ်-ဆေယတ် မြို့ပြင်ဘက်ကို လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုများက ထိမှန်ခဲ့သည်။

သီးခြားအနေဖြင့် ကာလာအူဝီယာမြို့ကို စစ်လေယာဉ်များက တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ဆိုင်ဒွန်ခရိုင်ရှိ ဘေဆာရီယာမြို့နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်ဒေသများပေါ်တွင် ဒရုန်းများက အနိမ့်ပျံသန်းမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ယခုလအစောပိုင်းက အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန်တို့သည် ဝါရှင်တန်ဒီစီတွင် အမေရိကန်ဦးဆောင်သော ဆွေးနွေးပွဲများအပြီး ဟစ်ဘိုလာ၏ ပစ်ခတ်မှုများ "လုံးဝရပ်စဲခြင်း" အပေါ် မူတည်သည်ဟု ဆိုကာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် သဘောတူခဲ့ကြသည်။

သောကြာနေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် တိုးတက်နေကြောင်း သတင်းများထွက်ပေါ်နေချိန်တွင် ဟစ်ဘိုလာပါလီမန်အမတ် ဟာဆန် ဖက်ဒ်လာလာက နှစ်နိုင်ငံအကြား မည်သည့်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်မဆို လက်ဘနွန်အစိုးရက လက်ခံသည်ဖြစ်စေ၊ မခံသည်ဖြစ်စေ လက်ဘနွန်ကိုပါ ထည့်သွင်းရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘေရွတ်မြို့ရှိ အယ်လ်-ဂျာနက် ရပ်ကွက်တွင် အဖွဲ့၏ ကျဆုံးစစ်သည်များအတွက် အောက်မေ့ဖွယ်အခမ်းအနားတစ်ခု၌ ပြောကြားရာတွင် ဖက်ဒ်လာလာက လက်ဘနွန်အစိုးရ၏ အစ္စရေးနှင့် တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်းမှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသဖြင့် ယင်းညှိနှိုင်းမှုများသည် တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်အတွက် မည်သည့်သက်သာရာရမှုမှ မဖြစ်စေခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့အား လက်တွေ့ကျသော သို့မဟုတ် ဆွေးနွေးနိုင်သော နိုင်ငံရေးရွေးချယ်စရာ တစ်ခုမျှ တင်ပြခြင်းမရှိသည့်အခါ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံ၏အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေပြီး အလျှော့ပေးမှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်နေသည့် နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်ရေးကို ကျွန်ုပ်တို့ မယုံကြည်ပါ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖက်ဒ်လာလာက ဟစ်ဘိုလာသည် သွယ်ဝိုက်သောညှိနှိုင်းမှုများမှတစ်ဆင့် "ခွန်အားအပေါ် အခြေခံသော" သံတမန်ရေးကို ဆန့်ကျင်ခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး လက်ဘနွန်အစိုးရသည် ၎င်းမဖြည့်ဆည်းနိုင်သော ကိစ္စရပ်များအတွက် အစ္စရေးနှင့် ညှိနှိုင်းနေသည်ဟု စောဒကတက်ခဲ့သည်။

"လက်ဘနွန်ကို ပစ်မှတ်ထားသည့် – အထူးသဖြင့် တောင်ပိုင်းကို – ဤတည်ရှိမှုကို ခြိမ်းခြောက်နေသော ရန်လိုသည့်စစ်ပွဲကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့၌ နာကျင်မှု၊ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ် မည်မျှပင်ရှိစေကာမူ ဆက်လက်ခုခံတွန်းလှန်ခြင်း၊ ခိုင်မာစွာရပ်တည်ခြင်းနှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းမှလွဲ၍ အခြားရွေးချယ်စရာမရှိပါ" ဟု ဖက်ဒ်လာလာက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် ပဋိပက္ခများ တိုးလာခဲ့ပြီးနောက် လက်ဘနွန်အပေါ် အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၃,၇၁၁ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၁,၄၈၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

သေဆုံးသူများအနက် ကလေးသူငယ် ၂၄၇ ဦးနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း ၁၃၂ ဦး အနည်းဆုံး ပါဝင်ကြောင်း ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်နှင့် အမေရိကန်တို့အကြား သဘောတူညီချက်မူကြမ်းသည် လက်ဘနွန်အပါအဝင် စစ်ပွဲအားလုံးကို အဆုံးသတ်ရန် မူဘောင်တစ်ခု ပံ့ပိုးပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း အီရန်၏ မဲဟ်သတင်းအေဂျင်စီက သောကြာနေ့တွင် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

သို့သော် ဘေရွတ်မြို့မှ သတင်းပေးပို့နေသော အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းထောက် ဇိုင်နာ ခိုဒါက အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မည်သည့်သဘောတူညီချက်တွင်မဆို လက်ဘနွန် ပါဝင်ခြင်းရှိ၊ မရှိ မရှင်းလင်းသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"လက်ဘနွန်အစိုးရကမူ အမေရိကန်-အီရန် ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်ခြင်းမရှိကြောင်း အခိုင်အမာပြောကြားသည်။ သမ္မတ ဂျိုးဇက် အောင်၏ ပြောကြားချက်အရ အီရန်သည် လက်ဘနွန်ကိုယ်စား ပြောဆိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ ၎င်းသည် အချုပ်အခြာအာဏာအတွက် ရုန်းကန်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဇွန်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ဝါရှင်တန်၌ အစ္စရေးနှင့် နိုင်ငံရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သောကြောင့် သမ္မတသည် လက်ဘနွန်စစ်တပ်မှူးများနှင့် စကားပြောဆိုခဲ့သည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

လက်ဘနွန်က နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမှ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များ အပြည့်အဝဆုတ်ခွာပေးရန် တောင်းဆိုနေသဖြင့် နှစ်ဖက်သည် ၎င်းတို့၏ ရပ်တည်ချက်များတွင် အလှမ်းဝေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ခိုဒါက ရှင်းပြခဲ့သည်။

အစ္စရေး၏ ပြည်သူ့အသံလွှင့်ဌာန ကန် (Kan) က အစိုးရသည် ဆုတ်ခွာရေးဖြစ်နိုင်ခြေကို ဆွေးနွေးခြင်းမပြုမီ "လုံခြုံရေးဇုန်" ဟုခေါ်သော ဧရိယာပြင်ပတွင် ဟစ်ဘိုလာကို လက်ဘနွန်က အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"မြေပြင်အခြေအနေအရ သဘောတူညီချက်တစ်ခုနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့တွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အချက်များစွာရှိနေသည်" ဟု အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းထောက် တိုဟစ် အာဆာဒီက တီဟီရန်မှ သတင်းပေးပို့ခဲ့သည်။

"ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအခြေအနေ၊ စစ်လျော်ကြေးများ၊ ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုများ ဖယ်ရှားခြင်း၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ရုပ်သိမ်းခြင်းနှင့် အီရန်၏ ထိန်းချုပ်ခံထားရသော ပိုင်ဆိုင်မှုများ ပြန်လည်လွှတ်ပေးခြင်း" တို့ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက စာရင်းပြုစုခဲ့သည်။

"အီရန်ရှိ မီဒီယာများစွာက သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်တို့တွင် အချက် ၁၄ ချက်ပါ မူကြမ်းတစ်ခုရှိသော်လည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ၎င်းသည် မီဒီယာ၏ ထင်ကြေးပေးမှုသာဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားသည်" ဟု အာဆာဒီက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"၎င်းသည် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေး သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး နှစ်ဖက် ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် အချိန်တိုလေးတစ်ခု ဖြစ်လာမည်လားဆိုသည်မှာ မရှင်းလင်းသေးပေ။"