အမေရိကန်-အီရန် စစ်ပွဲက သန်းပေါင်းများစွာကို စားနပ်ရိက္ခာ အကျပ်အတည်းထဲ တွန်းပို့နေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက သတိပေး

ကုလသမဂ္ဂ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP) က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အီရန်တို့အကြား လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခသည် လူသန်းပေါင်းများစွာကို ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရစေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

သောကြာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်တစ်ခုတွင် WFP က ပဋိပက္ခ၏ ရေနံဈေးနှုန်းများအပေါ် သက်ရောက်မှု ဆက်လက်ရှိနေခြင်းသည် ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် "နက်ရှိုင်းသော သက်ရောက်မှုများ" ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါအဖွဲ့အစည်းက မတ်လတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ခန့်မှန်းချက်များဖြစ်သည့် ရေနံဈေးနှုန်းများ ဇွန်လကုန်တွင် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဖြင့် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါက လူသန်း ၄၅ သန်းသည် ပြင်းထန်သော စားနပ်ရိက္ခာပြတ်လပ်မှုနှင့် ကြုံတွေ့ရမည်ဟု သတိပေးခဲ့သော ခန့်မှန်းချက်များသည် အကောင်အထည်ပေါ်လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။

"ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများသည် - စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ဈေးနှုန်းအညွှန်းကိန်းအရ တိုင်းတာရာတွင် - ယခုအချိန်အထိ အနည်းငယ်သာ တိုးလာခဲ့သော်လည်း၊ သိသာထင်ရှားသော စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုများကို ပျက်စီးလွယ်သောနိုင်ငံများတွင် စတင်ခံစားနေရပြီဖြစ်သည်" ဟု WFP က တွေ့ရှိခဲ့သည်။

"တွေ့ရှိချက်များအရ အဆိုပါအကျပ်အတည်းသည် သိသာထင်ရှားသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်၊ အထူးသဖြင့် လောင်စာဆီ၊ စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းနှင့် ဝင်ငွေ ထိခိုက်မှုများ၊ ကုန်သွယ်မှု ပြတ်တောက်မှုများမှတစ်ဆင့် ဖြစ်သည်။ ဤအချက်များသည် ရှိပြီးသား ထိခိုက်လွယ်မှုများနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်သောအခါ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအပေါ် သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများအဖြစ် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားသည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အီရန်စစ်ပွဲသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအား ဆက်လက်ပိတ်ဆို့လုနီးပါးဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ရေနံတင်သင်္ဘောများ ခရီးစဉ်များ မပြီးဆုံးနိုင်အောင် ရပ်တန့်စေခဲ့ရာ ရေနံဈေးကွက်များကို လှုပ်ခတ်စေခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော သွယ်ဝိုက်ညှိနှိုင်းမှုများကြားတွင် ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများမှာ ရှင်းလင်းသော အဆုံးသတ်ကို မမြင်ရသေးဘဲ ရပ်တန့်နေသည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်၊ ဆိုမာလီယာနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရှိ အိမ်ထောင်စုများသည် လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်ခြင်း၊ စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများ ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်း၊ ဝင်ငွေဆုံးရှုံးခြင်းနှင့် ကုန်သွယ်မှု ပြတ်တောက်ခြင်းတို့ကြောင့် အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ခံရသူများထဲတွင် ပါဝင်ပြီး ဖိအားများ တိုးလာနေသည်ဟု အစီရင်ခံစာက တွေ့ရှိခဲ့သည်။

ဆိုမာလီယာတွင် လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်ရှိသော လူ ၆.၅ သန်းသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ပြင်းထန်သော ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် လူ ၁၇.၄ သန်း ထိခိုက်ခံရနိုင်ကြောင်း WFP က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆိုမာလီယာတွင် နောက်ထပ် လူ ၂.၅ သန်းနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်တွင်လည်း အလားတူ အရေအတွက်ရှိသူများသည် အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာခြင်းတောင်းကို ဝယ်ယူနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ဆိုမာလီယာ၌ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခကြောင့် "အိမ်ထောင်စုအားလုံး၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ဖြစ်နေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့သည်" ဟု WFP က ခန့်မှန်းထားသည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်တွင် "လူ ၂.၃ သန်းအထိ" စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှုနှင့် ကြုံတွေ့ရနိုင်ပြီး စစ်ပွဲမတိုင်မီက စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံခဲ့သော လူ ၁၃.၈ သန်းအပြင် ထပ်တိုးလာမည်ဖြစ်သည်ဟု အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးသည် ပြည်ပမှတင်သွင်းသော စွမ်းအင်နှင့် စားနပ်ရိက္ခာအပေါ် မှီခိုနေရသည်။

ထိုအတောအတွင်း သီရိလင်္ကာတွင် ခန့်မှန်းချက်များအရ လူ ၁.၃ သန်းအထိ ၎င်းတို့၏ အခြေခံစားနပ်ရိက္ခာလိုအပ်ချက်များကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်ဘဲ အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရနိုင်သည်ဟု တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အဆိုပါ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်က ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုစနစ်သည်လည်း ပို့ဆောင်ရေးစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် အကူအညီပေးနိုင်မှု ကွာဟချက်များ ဖြစ်ပေါ်စေကာ "နှစ်ထပ်ကွမ်း ဖိအား" နှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် မူလက စီစဉ်ထားသည်ထက် လူ ၁.၅ သန်း လျော့နည်း၍ အကူအညီပေးနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ပဋိပက္ခသည် ခြောက်လကြာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပါက လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုစရိတ် မြင့်တက်ခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းစားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် လူ ၉ သန်းကျော်သည် အကူအညီများ ဆုံးရှုံးနိုင်သည်" ဟု ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။