အိုင်အေအီးအေက နျူကလီးယားစက်ရုံ ပြုပြင်နိုင်ရန် ယူကရိန်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေး

နိုင်ငံတကာ အဏုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IAEA) က ဇာပိုရစ်ရှား နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲအတွင်း အရေးကြီးပြုပြင်မှုများ ပြုလုပ်နိုင်ရန်အတွက် "ဒေသတွင်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး" ကို ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ နျူကလီးယားအေဂျင်စီက အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် သောကြာနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် အသက်ဝင်ခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဥရောပတွင် အကြီးဆုံး နျူကလီးယား ဓာတ်အားပေးစက်ရုံဖြစ်သည့် ဇာပိုရစ်ရှားစက်ရုံ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးသည် လေးနှစ်ကျော်ကြာမြင့်နေပြီဖြစ်သော ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲအတွင်း အဓိကစိုးရိမ်ပူပန်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်နေခဲ့သည်။

စစ်ပွဲ၏ ရှေ့တန်းသည် ဇာပိုရစ်ရှားဒေသ အရှေ့ပိုင်းတစ်လျှောက် ဖြတ်သန်းနေပြီး ပြင်းထန်သော မြေပြင်တိုက်ပွဲများ၊ ဒရုန်းဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အမြောက်များဖြင့် အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် ဒေသတွင်း၌ ဒုက္ခရောက်နေရသည်။ နျူကလီးယား မတော်တဆမှု ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ မြင့်တက်နေဆဲဖြစ်ရာ IAEA က နှစ်ဖက်စလုံးမှ နည်းပညာရှင်များသည် လာမည့်ရက်များအတွင်း "စစ်ပွဲနှင့်သက်ဆိုင်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ" ကို စတင်ပြုပြင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ IAEA ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ရာဖေးလ် ဂရော့ဆီ (Rafael Grossi) က ညှိနှိုင်းပေးခဲ့သည့် ဆဋ္ဌမအကြိမ်မြောက် ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးဖြစ်သည်။

၎င်းက "နျူကလီးယား ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက်" ဒနီပရိုဗ်စကာ ဓာတ်အားလိုင်းကို ပြုပြင်နိုင်ရန် တိုက်ပွဲများကို ရပ်ဆိုင်းရန် မော်စကိုနှင့် ကီးယက်ဗ်တို့ သဘောတူခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အဆိုပါစက်ရုံသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်လကျော်ကတည်းက ဓာတ်အားလိုင်းနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခဲ့ပြီး ရပ်ဆိုင်းထားသော ဓာတ်ပေါင်းဖိုခြောက်ခုကို အအေးခံရန် လိုအပ်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို ထောက်ပံ့ပေးရန်အတွက် ဓာတ်အားလိုင်းတစ်ခုတည်းအပေါ် မှီခိုနေရသည်။ မကြာသေးမီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း စက်ရုံသည် အဆိုပါဓာတ်အားလိုင်းကို အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြုခွင့် ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး အရေးပေါ် ဒီဇယ်ဂျင်နရေတာများကို အသုံးပြုရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။

အကြမ်းဖက်မှုများသည် ယာယီဒေသတွင်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး မစတင်မီအထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဇာပိုရစ်ရှားဒေသတွင် တစ်ညတာ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုကြောင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးပြီး အခြား ၁၆ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုများက ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းတစ်ဝန်းလုံးရှိ အခြားနေရာများတွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ရုရှားဒရုန်းတစ်စင်းသည် ကီးယက်ဗ်အနီးရှိ အစားအစာ ထုတ်လုပ်ရေး စက်ရုံတစ်ခုကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ သောကြာနေ့နံနက်အစောပိုင်းတွင် လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း တိုင်းဒေသကြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး မိုင်ကိုလာ ကာလက်ရှနစ် (Mykola Kalashnyk) က တယ်လီဂရမ်ပို့စ်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ "ရန်သူသည် ငြိမ်းချမ်းသော အရပ်သား အစားအစာလုပ်ငန်း စက်ရုံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်" ဟု ကာလက်ရှနစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့ညနေပိုင်းတွင် ရုရှားဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ယူကရိန်းတောင်ပိုင်း ခါဆွန်မြို့၌ အသက် ၇၅ နှစ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း မြို့တော်၏ စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ယာရိုဆလက်ဗ် ရှန်ကို (Yaroslav Shanko) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းအရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ကိုနိုတော့ပ်မြို့၌ ရုရှားတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကလေးသုံးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း မြို့တော်ဝန် အာတမ် ဆီမန်နီခင် (Artem Semenikhin) က တယ်လီဂရမ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

ထိုအတောအတွင်း သမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင် (Vladimir Putin) က ကြာသပတေးနေ့တွင် မကြာသေးမီက ယူကရိန်းဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန် ရုရှားသည် ၎င်း၏ လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အားဖြည့်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ရုရှားမှာ လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ် ရှိပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ဒါကို တိုးတက်အောင် လုပ်ရပါမယ်။ ဟုတ်ပါတယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ဒါကို အားဖြည့်ရပါမယ်။ ကျွန်တော်တို့ လုပ်ပါမယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။