လစ်ဗျားနိုင်ငံတွင် စာရွက်စာတမ်းမဲ့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆန့်ကျင်ပြီး ကုလသမဂ္ဂရုံးရှေ့၌ လူရာပေါင်းများစွာ ဆန္ဒပြ

လီဗျာနိုင်ငံသား ရာပေါင်းများစွာသည် တရိုပိုလီမြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရုံးချုပ်အပြင်ဘက်တွင် စုရုံးရောက်ရှိလာပြီး လီဗျာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားသင့်သည်ဟု ၎င်းတို့ယူဆသည့် စာရွက်စာတမ်းမဲ့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် ဆန္ဒပြသူများသည် “လီဗျာသည် လီဗျာနိုင်ငံသားများအတွက်သာ ဖြစ်သည်” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့ကြပြီး မြို့တော်ရှိ UNHCR ရုံးချုပ်ကို ပိတ်သိမ်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် “ငါတို့နိုင်ငံကို ချစ်တာဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု မဟုတ်ဘူး” နှင့် “လီဗျာဟာ ကမ္ဘာ့အမှိုက်ပုံး မဟုတ်ဘူး” ဟု ရေးသားထားသော ဆိုင်းဘုတ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။

ဆန္ဒပြသူများက ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီသည် စာရွက်စာတမ်းမဲ့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို မြောက်အာဖရိကနိုင်ငံအတွင်း အခြေချနေထိုင်စေရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြသည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် နေတိုး (NATO) ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်း လီဗျာနိုင်ငံသည် ပဋိပက္ခနှင့် ဆင်းရဲမွဲတေမှုတို့မှ ထွက်ပြေးလာကြသည့် ဆာဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိကဒေသမှ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ သိန်းပေါင်းများစွာအတွက် ဖြတ်သန်းရာလမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ လူအများအပြားမှာ သဲကန္တာရ သို့မဟုတ် မြေထဲပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်သည့် အန္တရာယ်များသော ခရီးစဉ်များကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။

လီဗျာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂမစ်ရှင် (UNSMIL) က လီဗျာနိုင်ငံသားအားလုံး၏ သဘောထားအမြင်များကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုပိုင်ခွင့်ကို အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံအတွင်း ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများနှင့် ပတ်သက်၍ “မှားယွင်းသော သတင်းအချက်အလက်များနှင့် မုန်းတီးရေးစကားများ” ပျံ့နှံ့နေခြင်းကို သတိပေးခဲ့ပြီး၊ ယင်းသည် “တင်းမာမှုများကို မြင့်တက်စေပြီး ကုလသမဂ္ဂ၏ ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာဝန်ထမ်းများအပေါ် လှုံ့ဆော်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီများသည် “ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို လီဗျာတွင် အခြေချနေထိုင်စေရန် မည်သည့်အစီအစဉ်ကိုမျှ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းမရှိပါ၊ ယင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် စွပ်စွဲချက်အားလုံးမှာ လုံးဝအခြေအမြစ်မရှိပါ” ဟု မစ်ရှင်အဖွဲ့က ကြာသပတေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု၌ ဖော်ပြထားသည်။

ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံးသည် “စစ်ပွဲများ၊ ပဋိပက္ခများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများမှ ထွက်ပြေးလာသူများအတွက် တတိယနိုင်ငံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးခြင်းနှင့် အခြေအနေပေးပါက ၎င်းတို့၏နိုင်ငံများသို့ ဆန္ဒအလျောက် ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခြင်း အပါအဝင် လီဗျာနိုင်ငံပြင်ပတွင် ဖြေရှင်းချက်များ ရှာဖွေရန် လုပ်ဆောင်နေသည်” ဟု ဖြည့်စွက်ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထို့အပြင် ကုလသမဂ္ဂဝန်ထမ်းများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် မည်သည့်အကြမ်းဖက်မှု သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်မှုမျိုးကိုမဆို၊ ဝန်ထမ်းများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် ဖျက်ဆီးမှုနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများကိုလည်း ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော ဆန္ဒပြပွဲသည် လီဗျာနိုင်ငံတွင် မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများအနက် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး၊ လီဗျာနိုင်ငံသားအချို့က မြောက်အာဖရိကနိုင်ငံတွင် ၁၅ နှစ်ကြာ ပဋိပက္ခနှင့် နိုင်ငံရေးကွဲပြားမှုများအတွင်း ပိုမိုသိသာထင်ရှားလာသည့် လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးပြဿနာများအတွက် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို အပြစ်တင်လာကြသည်။

၎င်းတို့သည် တဲများထိုးခဲ့ကြပြီးနောက် သဲများအပြည့်တင်ထားသော ထရပ်ကားတစ်စီးကို ယူဆောင်လာကာ အဆောက်အအုံ၏ ပင်မတံခါးကို အတားအဆီးဖြင့် ပိတ်ဆို့ခဲ့ကြပြီး “လီဗျာပြည်သူတွေက သူတို့ရဲ့သဘောထားကို ပြောပြီးပြီ” ဟု ကြွေးကြော်ကာ “ငါတို့နိုင်ငံထဲကို ကျူးကျော်သူတွေကို လက်မခံဘူး၊ သူတို့ကို အပြင်ထုတ်ပေးပါ” ဟု ရေးသားထားသော ဆိုင်းဘုတ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။

ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၇ သန်းခန့်ရှိသည့် လီဗျာနိုင်ငံသည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၉၀၀,၀၀၀ ခန့်ကို လက်ခံထားရကြောင်း နိုင်ငံတကာ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း (IOM) ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ သိရသည်။ ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ ၎င်းတို့၏နိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းစစ်မှ ထွက်ပြေးလာကြသည့် ဆူဒန်ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်ကြသည်။