ပီရူးသမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် လက်ဝဲနှင့်လက်ယာယှဉ်ပြိုင်သူများ အကြိတ်အနယ်ရှိနေ

ပီရူးနိုင်ငံ၏ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ယှဉ်ပြိုင်နေကြသည့် လက်ဝဲနှင့် လက်ယာယိမ်း ကိုယ်စားလှယ်လောင်းနှစ်ဦးမှာ တနင်္ဂနွေနေ့က ကျင်းပခဲ့သည့် မဲရုံများမှ မဲရေတွက်မှုများ ပြီးဆုံးခါနီးအချိန်တွင် အကြိတ်အနယ်ရှိနေသည်။

တနင်္လာနေ့အထိ မဲရုံပေါင်း ၉၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်၏ ရလဒ်များအရ လက်ယာယိမ်း ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ကီကို ဖူဂျီမိုရီ (Keiko Fujimori) က လက်ဝဲယိမ်း ပြိုင်ဘက် လွှတ်တော်အမတ် ရော်ဘတ်တို ဆန်းချက်ဇ် (Roberto Sanchez) ထက် အနည်းငယ်သာ အသာစီးရထားသည်။ ဤသို့ အကြိတ်အနယ်ဖြစ်နေခြင်းက တောင်အမေရိကနိုင်ငံအတွင်းရှိ နက်ရှိုင်းသော နိုင်ငံရေးကွဲပြားမှုကို ပေါ်လွင်စေသည်။

လေးကြိမ်မြောက် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူဖြစ်ပြီး သမ္မတဟောင်း အယ်လ်ဘာတို ဖူဂျီမိုရီ၏ သမီးဖြစ်သူ ဖူဂျီမိုရီက ၅၀.၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဆန်းချက်ဇ်၏ ၄၉.၈ ရာခိုင်နှုန်းထက် တစ်ရာခိုင်နှုန်းပင် မပြည့်သော အသာစီးဖြင့် ဦးဆောင်နေသည်။

ပီရူးနိုင်ငံ၏ တင်းမာသော ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း ဆန်းချက်ဇ် အသာစီးရထားသည့် ကျေးလက်ဒေသများမှ နောက်ဆုံးမဲများကို ရေတွက်ပြီးစီးချိန်တွင် ရလဒ်မှာ ပိုမိုနီးကပ်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။

ပြိုင်ဘက်နှစ်ဦးစလုံးသည် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အတင်းအကျပ် နုတ်ထွက်ခိုင်းခြင်းနှင့် ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခြင်းများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် တောင်အမေရိကနိုင်ငံ၏ နဝမမြောက် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာရန် ကြိုးပမ်းနေကြခြင်းဖြစ်သည်။

"လက်ရှိအချိန်အထိတော့ အနိုင်ရသူ မရှိသေးပါဘူး။ ရှေ့ဆက်ရမယ့်ရက်တွေက ရှည်လျားဦးမှာပါ" ဟု ဖူဂျီမိုရီက တနင်္ဂနွေနေ့ နှောင်းပိုင်းတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆန်းချက်ဇ်ကမူ ယခုယှဉ်ပြိုင်မှုကို "အကြိတ်အနယ် အနိုင်အရှုံးမကွဲသေးသည့် အခြေအနေ" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

"ဒီရလဒ်က နိုင်ငံရဲ့ ကွဲပြားမှုကို ထင်ဟပ်နေပါတယ်" ဟု ပီရူးလေ့လာရေးဌာနမှ နိုင်ငံရေးလေ့လာသုံးသပ်သူ ပေါ်လို ဗီလ်ကာ (Paulo Vilca) က AFP သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဘယ်သူပဲနိုင်နိုင် နိုင်ငံရဲ့ တစ်ဝက်က သူ့ကို ဆန့်ကျင်နေမှာပါပဲ။"

အသက် ၅၁ နှစ်အရွယ် ဖူဂျီမိုရီသည် သူမ၏ဖခင်ကဲ့သို့ပင် ရာဇဝတ်မှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိမ်နင်းမည့်ပုံစံဖြင့် မဲဆွယ်စည်းရုံးခဲ့ပြီး "အကြမ်းဖက်ဝါဒကို အနိုင်ယူမည်" ဟု ကတိပြုကာ ရက်ပေါင်း ၆၀ ကြာ အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာမည်ဟု ပြောကြားထားသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဇနီးဖြစ်သူနှင့် ကွာရှင်းပြီးနောက် ကီကိုကို ပထမအမျိုးသမီးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည့် ဖူဂျီမိုရီအကြီးကမူ ဌာနေတိုင်းရင်းသားများကို အတင်းအကျပ် သားကြောဖြတ်ခြင်းနှင့် "သေမင်းတမန်တပ်ဖွဲ့များ" ဖြင့် တရားလက်လွတ် သတ်ဖြတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသူဖြစ်သည်။

ကီကို ဖူဂျီမိုရီက သူမ၏ မိသားစုအမွေအနှစ်ကို ခုခံကာကွယ်ခဲ့ပြီး သူမ၏ ပြိုင်ဘက်သည် ပီရူးနိုင်ငံကို ဆိုရှယ်လစ်နိုင်ငံပျက်ကြီးအဖြစ်သို့ ဦးတည်သွားစေပြီး "နောက်ပြန်ဆွဲ" လိမ့်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် ဆန်းချက်ဇ်က ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။

လက်ဝဲယိမ်း သမ္မတ ပီဒရို ကက်စ်တီလို (Pedro Castillo) လက်ထက်တွင် စိတ်ပညာရှင်နှင့် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ဖူးသူ ဆန်းချက်ဇ်သည် မကြာသေးမီရက်သတ္တပတ်များအတွင်း ကျေးလက်မဲဆန္ဒရှင်များကို စည်းရုံးရာတွင် ပိုမိုနူးညံ့သော ချဉ်းကပ်မှုမျိုးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု တိုက်ဖျက်ရေး၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် "ပြည်သူများ ပါဝင်မှု" ဖြင့် တည်ဆောက်မည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်ကို ကတိပေးခဲ့သည်။

သူသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ပီရူးလွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ထောင်ဒဏ်ကျခံနေရသည့် ကက်စ်တီလိုကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးမည်ဟုလည်း ကတိပြုထားသည်။

အကယ်၍ ဆန်းချက်ဇ်သာ အနိုင်ရရှိပါက ၎င်း၏ပါတီအတွင်း ယခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ငွေကြေးဆိုင်ရာ မမှန်မကန်မှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် စွဲချက်များအတွက် သမ္မတဆိုင်ရာ ကိုယ်ခံစွမ်းအား ရရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံ၏ လက်ယာယိမ်း လွှတ်တော်ဘက်မှ ရာထူးမှ ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းမှုများကိုမူ ရင်ဆိုင်ရဖွယ်ရှိသည်။

လက်ရှိရလဒ်သည် ဖူဂျီမိုရီနှင့် ကက်စ်တီလိုတို့ ၅၀.၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၄၉.၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အကြိတ်အနယ် ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရသည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲကို ပြန်လည်အမှတ်ရစေသည်။ ထိုစဉ်က ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို အငြင်းပွားမှုများကြောင့် ရက်သတ္တပတ်များစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ရသည်။