အစ္စရေးစစ်သားများ တောင်ပိုင်းလက်ဘနွန်၏ အကြီးဆုံးမြို့ကြီးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် နာဘာတီယာ (Nabatieh) မြို့သို့ ရောက်ရှိ

အစ္စရေးစစ်တပ်သည် ၂၀၀၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လက်ဘနွန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ လီတာနီမြစ် (Litani River) ကို ကျော်လွန်၍ ရှေ့တိုးလာခဲ့ပြီး နာဘာတီ (Nabatieh) မြို့ကြီးကို ဝိုင်းရံရန် အသင့်ဖြစ်နေပုံရသည်။

လက်ဘနွန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကြီးတန်းသတင်းရင်းမြစ်များက စနေနေ့တွင် တူရကီနိုင်ငံပိုင် အနာဒိုလူ (Anadolu) သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားရာတွင် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ၎င်းတို့၏ တရားဝင်မဟုတ်သော ကြားခံနယ်မြေ၏ အစွန်းအဖြစ် အစ္စရေးက သတ်မှတ်ထားသည့် လီတာနီမြစ်ကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လက်ရှိတွင် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်း၏ စီးပွားရေးအတွက် အဓိကကျပြီး ဒေသတွင်း ယဉ်ကျေးမှုဗဟိုချက်ဖြစ်သော နာဘာတီမြို့၏ အစွန်အဖျားသို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ရှီအာအများစုနေထိုင်သည့် အဆိုပါမြို့သာ ကျဆုံးသွားပါက ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် တရားဝင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲခဲ့သည့် လက်ဘနွန်စစ်ပွဲတွင် အရေးပါသော အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

နာဘာတီမြို့သည် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ရှေ့တန်းမှ ပါဝင်ခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းကြောင့် လက်ဘနွန်လူမျိုးအများစုက ခုခံတော်လှန်ရေး၏ သင်္ကေတအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။

လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်း တိုင်ယာ (Tyre) မြို့မှ သတင်းပေးပို့နေသည့် အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းဌာနမှ အိုဘိုင်ဒါ ဟစ်တို (Obaida Hitto) က အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို တိုးမြှင့်နေပြီး မြို့ကို တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် နာဘာတီမြို့ကို ဝိုင်းရံထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"အစ္စရေးဟာ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ (Hezbollah) ရဲ့ ဒုတိယနဲ့ တတိယမြောက် ကာကွယ်ရေးစစ်ကြောင်းတွေကို ထိုးဖောက်ပြီး နာဘာတီကို ဝိုင်းရံဖို့ နောက်ဆုံးကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု လုပ်ဆောင်နေပုံရသလို၊ ဘီကာတောင်ကြား (Bekaa Valley) အနောက်ပိုင်းကို နိုင်ငံတောင်ပိုင်းကနေ ခွဲထုတ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာဖြစ်ပါတယ်" ဟု ဟစ်တိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်အာဏာပိုင်များနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နေသော်လည်း ၎င်း၏ ကျူးကျော်မှုကို တိုးချဲ့လျက်ရှိပြီး လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ ကျေးရွာအနည်းဆုံး ၁၀ ရွာအတွက် နေရပ်စွန့်ခွာရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ထားသည်။

အစ္စရေးစစ်တပ်၏ အာရဗီဘာသာစကား ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အဗီချိုင်း အဒရာအီ (Avichay Adraee) က လက်ဘနွန်ကျေးရွာအချို့ရှိ ဒေသခံများကို ချက်ချင်းထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး ဆက်လက်နေထိုင်ပါက အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

အဆိုပါအမိန့်သည် နှစ်နိုင်ငံမှ တာဝန်ရှိသူများက စစ်ပွဲကို အပြီးတိုင်ရပ်စဲရေးအတွက် ဝါရှင်တန်တွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပြီး နောက်တစ်ရက်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါစစ်ပွဲသည် အီရန်၏ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ (Ali Khamenei) လုပ်ကြံခံရပြီးနောက် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့က အစ္စရေးကို စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် မတ်လအစောပိုင်းတွင် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဟစ်တိုက နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရသူများတွင် ရွေးချယ်စရာ အလွန်နည်းပါးနေပြီး လူဦးရေ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဖြစ်သည့် လူပေါင်း ၁.၂ သန်းခန့်မှာ တိုက်ပွဲများကြောင့် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်နေရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ရွေးချယ်စရာဆိုတာကတော့ ဆွေမျိုးတွေရှိရင် သူတို့ဆီမှာ သွားနေတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ပန်းခြံတွေနဲ့ လူထုနေရာတွေမှာ ယာယီတဲထိုးပြီး နေထိုင်တာမျိုးလောက်ပဲ ရှိပါတော့တယ်။ မိသားစုအများအပြား သူတို့ရဲ့ကားတွေထဲမှာပဲ အချိန်အကြာကြီး နေထိုင်နေကြတာကို ကျွန်တော် တွေ့ခဲ့ရပါတယ်" ဟု ဟစ်တိုက ဆိုသည်။

"ဒီမိသားစုတချို့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက အဆက်မပြတ် နေရပ်စွန့်ခွာနေကြရတာပါ" ဟု ဟစ်တိုက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်လိုက်သည့် အတင်းအကျပ် နေရပ်စွန့်ခွာစေသည့် အမိန့်များသည် ဧပြီလလယ်ကတည်းက ရှိနေပြီး အစ္စရေးက အကြိမ်ကြိမ်ချိုးဖောက်ထားသည့် "အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး" အတွက် နောက်ထပ် စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အစ္စရေးက ၎င်း၏ လုပ်ရပ်များကို ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းပြလျက်ရှိသည်။

သောကြာနေ့က လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူ ၁၄ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။

လက်ဘနွန်အာဏာပိုင်များသည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းနေသော်လည်း ထိုလုပ်ငန်းစဉ်မှာ အလွန်ခက်ခဲကြောင်း သက်သေပြနေသည်။

လက်ဘနွန်နှင့် အစ္စရေးအရာရှိများသည် လက်ရှိတွင် စစ်ပွဲရပ်စဲရေးအတွက် ညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်နေကြပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံး တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သည်။

အဆိုပါဆွေးနွေးပွဲများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးနေပြီး လာမည့်သီတင်းပတ်တွင် ဝါရှင်တန်၌ ဆွေးနွေးပွဲအသစ်တစ်ခု ထပ်မံပြုလုပ်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။

လက်ဘနွန်သမ္မတ ဂျိုးဇက် အောင် (Joseph Aoun) သည် စနေနေ့တွင် ဝန်ကြီးချုပ် နာဝပ် ဆလမ် (Nawaf Salam) နှင့် တွေ့ဆုံ၍ လုံခြုံရေးအခြေအနေနှင့် အစ္စရေးနှင့် ဆက်လက်ဆွေးနွေးနေသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ နိုင်ငံပိုင် အမျိုးသားသတင်းအေဂျင်စီ၏ အဆိုအရ ၎င်းတို့နှစ်ဦးသည် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။

သမ္မတ အောင် သည် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို (Marco Rubio) နှင့်လည်း ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုခဲ့ပြီး လက်ရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အစ္စရေးက လေးစားလိုက်နာရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။