ဂါဇာအတွက် အီးဒ်ပျော်ရွှင်မှုသည် ယခုအခါ ခုခံတွန်းလှန်မှုပုံစံတစ်ရပ် ဖြစ်သည်

ကျွန်ုပ်သည် ဂျာဘာလီယာရှိ ကျွန်ုပ်၏နေအိမ်နှင့် ဝေးကွာစွာ၊ အစ္စရေးထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ "အနီရောင်ဇုန်" အဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသော ဒေသတစ်ခုတွင် နေရပ်စွန့်ခွာနေရသည့်ဘဝဖြင့် တတိယအကြိမ်မြောက် ဆက်တိုက်ကျရောက်သော အီဒ်အလ်အဒ်ဟာပွဲတော်ကို ကုန်ဆုံးခဲ့ရသည်။

စစ်ပွဲအတွင်း နွား၊ သိုး၊ ဆိတ် စသည့် မွေးမြူရေးခြံများသည် အများစု ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ သိုးအနည်းငယ်မျှသာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးတို့၏ ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလမှစ၍ ဂါဇာကမ်းမြှောင်သို့ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို တားမြစ်ထားသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဈေးနှုန်းများသည် ဆယ်ဆခန့် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး သိုးတစ်ကောင်လျှင် ဒေါ်လာ ၆,၀၀၀ ခန့်အထိ ရောက်ရှိနေသည်။ ဤသို့ ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် မိသားစုများစွာသည် အီဒ်ပွဲတော်၏ ပျော်ရွှင်မှုကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီး အရေးကြီးဆုံး ဘာသာရေးထုံးတမ်းစဉ်လာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကိုလည်း မပြုလုပ်နိုင်တော့ပေ။

ပိတ်ဆို့မှု၏ သက်ရောက်မှုသည် မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များအတွက်သာ ကန့်သတ်မထားပေ။ ၎င်းသည် ချောကလက်နှင့် အခွံမာသီးများကဲ့သို့သော အီဒ်ပွဲတော်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ကုန်ပစ္စည်းများ၏ ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း မြင့်တက်စေခဲ့သည်။ ချောကလက်တစ်ကီလိုဂရမ် (၂.၂ ပေါင်) ၏ ဈေးနှုန်းသည် ဒေါ်လာ ၃၀ ခန့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး စစ်မဖြစ်မီဈေးနှုန်း၏ လေးဆနီးပါးဖြစ်သည်။ ဤဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုသည် မိသားစုများစွာအတွက် ပွဲတော်၏ ပျော်ရွှင်ဖွယ်ရာ အငွေ့အသက်ကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေခဲ့သည်။

ဂါဇာရှိ မိသားစု ထောင်ပေါင်းများစွာကို ထိခိုက်စေသော ပိတ်ဆို့မှု၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများနှင့် လွှမ်းမိုးနေသော ဝမ်းနည်းမှုများကြားမှ လူများသည် ဘဝကို ဆက်လက်ရှင်သန်နေထိုင်ကြပြီး အရိုးရှင်းဆုံးအရာများမှ ပျော်ရွှင်မှုကို ဖန်တီးရန် ကြိုးစားနေကြသည်။

အီဒ်ပွဲတော်မတိုင်မီ ညတွင် ကျွန်ုပ်သည် ဂါဇာမြို့ရှိ ရီမဲလ် (Remal) ဒေသတွင် ကျွန်ုပ်တို့ ငှားရမ်းနေထိုင်သော အိမ်ပြတင်းပေါက်ဘေးတွင် ရပ်နေခဲ့သည်။ ထိုနေရာမှ မြို့၏ အကျော်ကြားဆုံးနှင့် ရှေးအကျဆုံး ရေခဲမုန့်ဆိုင်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ကာဇင် (Kazem) ရေခဲမုန့်ဆိုင်ကို လှမ်းမြင်နေရသည်။ လမ်းမပေါ်တွင် မီးရောင်စုံများ ထိန်လင်းနေပြီး ဈေးဝယ်သူများဖြင့် စည်ကားနေကာ ချောကလက်၊ သစ်သီးနှင့် ဘီစကစ်များ ရောင်းချသည့် ဆိုင်ခန်းငယ်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ခဏတာမျှ လူများကို ရပ်ကြည့်နေပြီးနောက် အောက်ထပ်သို့ ဆင်းကာ ရေခဲမုန့်စားပြီး သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုတွင် ပါဝင်ရန် ကျွန်ုပ် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲကြောင့် သုံးနှစ်တာကာလအတွင်း အီဒ်ညပွဲတော်များကို ကျွန်ုပ် မကြုံတွေ့ခဲ့ရပေ။

ကျွန်ုပ်သည် မိခင်နှင့် ညီမ ဇီနာ (Zina) တို့နှင့်အတူ အောက်သို့ ဆင်းခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်၏ ညီမငယ် တူလိုင်း (Tuline) မှာမူ အီဒ်ပွဲတော်ဝတ်စုံများကို ရင်ခွင်ပိုက်ကာ အိပ်ပျော်နေခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ လမ်းမပေါ်သို့ ထွက်လာပြီး ရေခဲမုန့်ဝယ်ကာ လူအုပ်ကြားမှ ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ကြသည်။ လမ်းမသည် အလွန်အမင်း စည်ကားနေသည်။ ရီမဲလ်သည် ဂါဇာတွင် လူဦးရေ အထူထပ်ဆုံး ဒေသများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အီဒ်ညများတွင် လူဦးရေနှင့် ဆိုင်ခန်းများ အလွန်များပြားသောကြောင့် သွားလာရခက်ခဲလုနီးပါး ဖြစ်နေသည်။

ခေါင်းပေါ်မှ လေယာဉ်သံများ အလွန်ကျယ်လောင်နေပြီး လေယာဉ်များ အဆက်မပြတ် ပျံသန်းနေသည်။ နောက်ထပ် လူသတ်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်ပွားမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် နာကျင်စွာ ရင်းနှီးနေပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုတစ်ကြိမ်တွင် အရပ်သားများ လွတ်မြောက်ပါစေဟု ကျွန်ုပ် မျှော်လင့်နေမိသည်။

ကျွန်ုပ် ရပ်နေသော လမ်းမပေါ်သို့ ဒုံးကျည်များ ကျရောက်သည့် အသံကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အပြုံးသည် ရုတ်တရက် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ပေါက်ကွဲသံကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ကျွန်ုပ်သည် ခေါင်းကို ကိုင်လိုက်ပြီး မိခင်က ကျွန်ုပ်ကို ဖက်ထားခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း ဒုံးကျည်လေးစင်းခန့် ကျရောက်သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြားခဲ့ရသည်။

ကျွန်ုပ်တို့ ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဈေးဝယ်သူများ အိတ်များကို ကိုင်ဆောင်ကာ ပြေးလွှားနေသည်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ ကျွန်ုပ် တုန်လှုပ်သွားခဲ့သည်။ မိခင်တစ်ဦးသည် သူမ၏ ကလေးကို ပွေ့ဖက်ကာ တိုက်ခိုက်ခံရသော အဆောက်အအုံတွင် သူမ၏ ခင်ပွန်းနှင့် ကလေးများ ရှိနေကြောင်း အော်ဟစ်နေသည်ကို ကျွန်ုပ် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ဖန်ကွဲစများ၊ အပျက်အစီးများ၊ ဖုန်မှုန့်များနှင့် မီးခိုးများဖြင့် ထိုနေရာတစ်ခုလုံး ပြည့်နှက်နေသည်။

ကျွန်ုပ်၏ ညီအစ်ကိုများ ရီမဲလ်တွင် ဈေးဝယ်နေကြသည်ကို စစ်ဆေးရန် ဖုန်းကို ဆွဲယူလိုက်စဉ် ကျွန်ုပ်၏ လက်ထဲမှ ရေခဲမုန့် ပြုတ်ကျသွားခဲ့သည်။ သူတို့၏ ဖုန်းများ ပိတ်ထားသည်။ ကြောက်ရွံ့မှုများ လွှမ်းမိုးနေသောကြောင့် လမ်းတစ်လျှောက်လုံး သူတို့ကို အကြိမ်ကြိမ် ဖုန်းခေါ်ရင်း အိမ်သို့ ပြန်ပြေးခဲ့သည်။ အိမ်ရောက်သောအခါ ကျွန်ုပ်၏ အစ်ကို အာဒီ (Adi) ထံမှ ဖုန်းဝင်လာပြီး သူ ဘေးကင်းကြောင်းနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများသည် သူနှင့် ကျွန်ုပ်၏ အစ်ကို ဇီယတ် (Ziad) တို့နှင့် မီတာအနည်းငယ် (ပေအနည်းငယ်) အကွာတွင်သာ ကျရောက်ခဲ့ကြောင်း ပြောပြခဲ့သည်။

ကျွန်ုပ် စိတ်သက်သာရာရသွားပြီး ပြတင်းပေါက်ဘေးတွင် ပြန်ရပ်ကာ ရီမဲလ်ကို ငေးကြည့်နေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထူးဆန်းသော်လည်း အားကောင်းသည့် မြင်ကွင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဈေးဝယ်သူများ – အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများ – အိမ်သို့ ပြန်ပြေးနေကြသော်လည်း အချို့ကမူ သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုကို ဖျက်ဆီး၍မရ၊ ချိုးဖျက်၍မရကြောင်း သတင်းစကား ပေးပို့နေသကဲ့သို့ ဈေးဝယ်ခြင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြသည်။

ပထမအကြိမ် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး မိနစ်ပိုင်းအကြာတွင် ဒုတိယအကြိမ် ပေါက်ကွဲမှုများ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ပထမနေရာနှင့် မလှမ်းမကမ်းတွင် ဖြစ်သည်။ တစ်ဖန် လူများသည် ကြောက်ရွံ့မှုများ မျက်နှာတွင် ပေါ်လွင်နေကာ အော်ဟစ်ရင်း ဈေးထဲမှ ထိတ်လန့်တကြား ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ အချို့မှာ အကြီးအကျယ် ငိုကြွေးနေကြသည်။

အယ်လ်ဂျာဇီးယား (Al Jazeera) မှ ကိုးကားဖော်ပြသော သတင်းရင်းမြစ်များအရ ရီမဲလ်ရပ်ကွက်အပေါ် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများတွင် လူခြောက်ဦး သေဆုံးပြီး ၂၀ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

တိုက်ခိုက်မှုများ ပြီးဆုံးသွားကြောင်း အတည်ပြုပြီးနောက် ကျွန်ုပ်သည် ပြတင်းပေါက်သို့ ပြန်သွားကာ ဈေးဝယ်သူများ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ကြည့်ရှုရင်း ပျော်ရွှင်မှု အခိုက်အတန့်လေးများကို ခိုးယူရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် လမ်းမများပေါ်တွင် ပြည့်နှက်နေသော ထိတ်လန့်မှုများ ဖြစ်ပွားပြီး မိနစ်ပိုင်းအကြာတွင် လူများသည် ဈေးဝယ်ရန် ပြန်လာခဲ့ကြသည်။ ဆိုင်များနှင့် ဆိုင်ခန်းငယ်များသည် နံနက် ၄ နာရီအထိ ဖွင့်ထားခဲ့သည်။ ပိတ်ဆို့မှုများနှင့် ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုများကြားမှပင် လမ်းမများသည် လူများဖြင့် ပြည့်နှက်နေဆဲဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အနက် များစွာသောသူများသည် မိမိတို့လိုအပ်သည်များကို ဝယ်ယူရန် မတတ်နိုင်ကြသော်လည်း ပွဲတော်၏ အငွေ့အသက်ကို ခံစားရန်နှင့် ပျော်ရွှင်မှု အပိုင်းအစလေးများကို ဆုပ်ကိုင်ထားရန် ရောက်ရှိလာကြခြင်းဖြစ်သည်။

စင်စစ်အားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘဝကို ချစ်မြတ်နိုးသော လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။

အီဒ်ပွဲတော် နံနက်ခင်းတွင် ဂါဇာရှိ မိသားစုအများစုကဲ့သို့ပင် ကျွန်ုပ်တို့သည် စားပွဲပေါ်တွင် မုန့်ချိုများနှင့် အခွံမာသီးများကို တင်ထားပြီး တစ်ဦးကိုတစ်ဦး နှုတ်ဆက်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများ ပြီးဆုံးရန်နှင့် ဂါဇာ ဘေးကင်းလုံခြုံရန် မျှော်လင့်ကြသည်။ နံနက်စာအဖြစ် အေးခဲထားသော အသည်းကို စားခဲ့ကြသည်။

အီဒ်နံနက်စာအတွက် ဘာစားချင်လဲဟု ဖခင်က မေးသောအခါ ကျွန်ုပ်က အသည်းစားချင်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ ကလေးဘဝကတည်းက ကျွန်ုပ်တို့သည် အီဒ်ပွဲတော်တွင် တိရစ္ဆာန်များ ယဇ်ပူဇော်ပြီးနောက် နံနက်စာကို နောက်ဆုတ်ကာ တစ်နေ့တာ၏ ပထမဆုံး အစားအစာအဖြစ် အသည်းကို စားသုံးလေ့ရှိသည်။ ထိုအမှတ်တရကို ပြန်လည်ခံစားပြီး အီဒ်ပွဲတော်၏ ခံစားချက်ကို တစ်ဖန် ပြန်လည်ရရှိလိုခဲ့သည်။

နေ့လယ် ၁ နာရီခန့်တွင် ဝတ်ပြုရန် ခေါ်သံပြီးနောက် လူများက "အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်မှတစ်ပါး အခြားကိုးကွယ်ရာမရှိ၊ အာဇာနည်သည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏ ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ခံရသူဖြစ်သည်" ဟု ရွတ်ဆိုနေသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကြားခဲ့ရသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်လိုက်ကြပြီး ကျွန်ုပ်၏ ညီမငယ်က "ဘယ်သူ အာဇာနည်ဖြစ်သွားတာလဲ ဖေဖေ" ဟု မေးခဲ့သည်။

သူက ၎င်းတို့သည် ယမန်နေ့ညက ရီမဲလ်မှ အာဇာနည်များ၏ ဈာပနများဖြစ်ကြောင်း ပြန်ဖြေခဲ့သည်။

သူတို့သည် အီဒ်ပွဲတော်အတွက် ပြင်ဆင်နေခဲ့ကြသော်လည်း သိမ်းပိုက်မှုက သူတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် အသက်များကို ဆုံးရှုံးစေခဲ့ပြီး အီဒ်ပွဲတော်ကို ပျော်ရွှင်စွာ ဆင်နွှဲခြင်းနှင့် အလည်အပတ်သွားလာခြင်းနေ့မှ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနေ့အဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့သည်။

မစ်ဒယ်လ်အရှေ့ပိုင်းအိုင် (Middle East Eye) မှ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက အီဒ်အလ်အဒ်ဟာပွဲတော်၏ ပထမဆုံးနေ့တွင် ဂါဇာကမ်းမြှောင်တစ်လျှောက် အီဒ်ည တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးခဲ့သူ ၁၅ ဦးကို မြှုပ်နှံခဲ့ရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် တပ်မှူး မိုဟာမက် အော်ဒါ (Mohammed Awda)၊ ၎င်း၏ဇနီးနှင့် ၎င်းတို့၏ ကလေးသုံးဦးတို့ ပါဝင်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် အခြေအနေကောင်းမွန်သောကြောင့် အီဒ်ပွဲတော်ကို ဆင်နွှဲခြင်းမဟုတ်ဘဲ အသက်ရှင်နေသေးသောကြောင့် ဆင်နွှဲခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပွဲတော်ဆင်နွှဲခြင်းသည်ပင် ခုခံတော်လှန်မှုတစ်မျိုးဖြစ်သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်သည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် ဖော်ပြထားသော အမြင်များသည် စာရေးသူ၏ ကိုယ်ပိုင်အမြင်များဖြစ်ပြီး အယ်လ်ဂျာဇီးယား၏ အယ်ဒီတာ့အာဘော် ရပ်တည်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုခြင်းမရှိပါ။