အမေရိကန်သံတမန် ဆွစ်ဇာလန်သို့ သွားရောက်မည်၊ လက်ဘနွန်အပေါ် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ဆွေးနွေးပွဲများ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရ

အမေရိကန်သံတမန်များနှင့် အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်ကို ခိုင်မာစေရန် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ရန် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာရန် မျှော်လင့်ထားသော်လည်း လက်ဘနွန်တွင် အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ပိုမိုဖြစ်ပွားနေခြင်းက အဆိုပါသဘောတူညီချက်အပေါ် ဖိအားများသက်ရောက်နေသည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သမက်ဖြစ်သူ ဂျရက်ကူရှနာနှင့် အထူးသံတမန် စတိဗ်ဝစ်ကော့ဖ်တို့သည် ဆွစ်ဇာလန်သို့ ဦးတည်သွားရောက်နေကြောင်း အမေရိကန်မီဒီယာများက သောကြာနေ့တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ကြား ထိုနေရာတွင် ပြုလုပ်ရန်စီစဉ်ထားသော ဆွေးနွေးပွဲများ ရွှေ့ဆိုင်းသွားပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ ခရီးစဉ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

အမည်မဖော်လိုသည့် အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးကို ကိုးကား၍ Axios သတင်းဌာနက ဖော်ပြချက်အရ ဝစ်ကော့ဖ်သည် သောကြာနေ့တွင် အယ်လ်ပိုင်းနိုင်ငံ (ဆွစ်ဇာလန်) သို့ သွားရောက်နေကြောင်း သိရသည်။ CNN သတင်းဌာနကလည်း ဝါရှင်တန်နှင့် အီရန်တို့သည် ကနဦးငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်နောက်ဆက်တွဲ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို "လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန်" ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် ၎င်း၏ခရီးစဉ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

သမ္မတထရမ့်၏ သံတမန် ဂျရက်ကူရှနာသည်လည်း ဆွေးနွေးမှုများအတွက် ဆွစ်ဇာလန်တွင် ရှိနေမည်ဟု မျှော်လင့်ရကြောင်း အမေရိကန်အရာရှိတစ်ဦးကို ကိုးကား၍ CNN က ဖော်ပြခဲ့သည်။ Axios ကမူ ၎င်းသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ်သည် ခရီးစဉ်တွင် ပါဝင်ရန် ကနဦးမျှော်လင့်ထားသော်လည်း ၎င်း၏ခရီးစဉ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း အိမ်ဖြူတော်က ကြာသပတေးနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ကြေညာခဲ့သည်။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အဘတ်စ် အာရက်ချ်ချီသည် စနေနေ့တွင် ဆွစ်ဇာလန်သို့ သွားရောက်ရန် မျှော်လင့်ထားသော်လည်း အဆိုပါအစီအစဉ်များမှာ ပြောင်းလဲနိုင်သေးကြောင်း Axios က ကိုးကားဖော်ပြသည့် သတင်းရင်းမြစ်များအရ သိရသည်။

ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနေသည့် နိုင်ငံတစ်ခုမှ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကို ကိုးကား၍ အဆိုပါသတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်မှာ အာရက်ချ်ချီက ၎င်း၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အချို့အား လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် သံတမန်ရေးရာလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းသည် အမေရိကန်-အီရန် ဆွေးနွေးပွဲများကို "အောင်မြင်စေရန် သို့မဟုတ် ပျက်ပြားစေရန်" အဆုံးအဖြတ်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အခြားသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကလည်း အီရန်အရာရှိများသည် ဆွစ်ဇာလန်သို့ မသွားရောက်မီ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အသက်ဝင်လာသည်ကို မြင်တွေ့လိုကြကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဆွေးနွေးပွဲများအတွက် ရက်စွဲအသစ်ကို ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်း မရှိသေးပေ။

ဆွစ်ဇာလန်မှ သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် အစ္စရေး၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုနှင့် ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် လူအနည်းဆုံး ငါးဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့တို့ကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သက်ဝင်ပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

နိုင်ငံပိုင်သတင်းဌာန NNA က စနေနေ့တွင် ဖော်ပြချက်အရ အစ္စရေးစစ်လေယာဉ်များနှင့် ဒရုန်းများသည် ညတွင်းချင်းနှင့် စနေနေ့နံနက်ပိုင်းအထိ နာဘာတီယာ (Nabatieh) ဒေသတစ်လျှောက် တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး လူနေအဆောက်အအုံများနှင့် နေအိမ်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အစ္စရေးအမြောက်တပ်သည်လည်း အရုဏ်မတက်မီ နာဘာတီယာနှင့် ၎င်း၏ ဆင်ခြေဖုံးဒေသများကို ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

အဆိုပါတိုက်ခိုက်မှုများသည် အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့က လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ပြန်လည်ကြေညာပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် အမေရိကန်-အီရန် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ပျက်ပြားစေရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည်။

နားလည်မှုစာချွန်လွှာ၏ အပိုဒ် ၁ တွင် လက်ဘနွန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ခြင်းသည် စစ်မျက်နှာအားလုံးတွင် ကျယ်ပြန့်သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အစီအစဉ်၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်း ဖော်ပြထားသည်။

အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန်တို့သည် ဧပြီလတွင် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် တရားဝင်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။

ထိုတွေ့ဆုံမှုနှင့် ဇွန်လတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော နောက်ဆက်တွဲဆွေးနွေးပွဲများအပြီးတွင် အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန်တို့သည် တိုက်ခိုက်မှုများကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း အဆိုပါဆွေးနွေးပွဲများတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ မပါဝင်ခဲ့သဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော တိုးတက်မှုများကို အဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ရရှိခဲ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်အပြီးတွင် လက်ဘနွန်အစိုးရသည် အမေရိကန်၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ရေးဆွဲထားသော လမ်းပြမြေပုံအရ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်။ လက်ဘနွန်အစိုးရသည် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းမှ အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များ ဆုတ်ခွာပေးရန်လည်း တောင်းဆိုထားသည်။

သို့သော်လည်း ဇွန်လတွင် ရရှိခဲ့သော သဘောတူညီချက်ပါ စာသားများတွင် ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းရှိ လီတာနီမြစ်၏ မြောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာရန် တောင်းဆိုထားသော်လည်း အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များ အပြည့်အဝ ဆုတ်ခွာရန်မူ တောင်းဆိုထားခြင်း မရှိပေ။