အာမေးနီးယားဝန်ကြီးချုပ်က ရုရှား၏ ဥရောပသမဂ္ဂ ဆန္ဒခံယူပွဲ တောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချလိုက်ရာ ဆက်ဆံရေးများ အကြီးအကျယ် ယိုယွင်းလာ

အာမေးနီးယားဝန်ကြီးချုပ် နီကိုးလ် ပါရှီနယန်သည် ရုရှားဦးဆောင်သော ယူရေးရှားစီးပွားရေးသမဂ္ဂ (EAEU) မှ နုတ်ထွက်ပြီး ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) သို့ ဝင်ရောက်ရန် ချက်ချင်းဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရေးအတွက် မော်စကို၏ တောင်းဆိုမှုကို ပယ်ချခဲ့သည်။

ပါရှီနယန်၏ ငြင်းပယ်မှုသည် တနင်္လာနေ့တွင် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်က ၎င်း၏ မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုရန် ဖုန်းခေါ်ဆိုခဲ့စဉ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အာမေးနီးယားခေါင်းဆောင်က "လက်မခံနိုင်သော" တောင်းဆိုမှုဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည့် ထိုတောင်းဆိုမှုသည် ခရမ်လင်နန်းတော်၏ စီးပွားရေးနှင့် သံတမန်ရေး ဖိအားများ လျင်မြန်စွာ မြင့်တက်လာနေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ရိုးရာမဟာမိတ်သည် အနောက်နိုင်ငံများဘက်သို့ ပိုမိုမျက်နှာမူလာနေသည်။

မေလ ၂၉ ရက်နေ့ ကာဇက်စတန်တွင် ကျင်းပခဲ့သော EAEU ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး ပူတင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သော ဘယ်လာရုစ်၊ ကာဇက်စတန်နှင့် ကာဂျစ်စတန်တို့က အာမေးနီးယားအား EU သို့ ဝင်ရောက်ရေးအတွက် "အမြန်ဆုံး" ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပရန် တိုက်တွန်းသည့် ပူးတွဲကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

EU နှင့် EAEU နှစ်ခုလုံးတွင် အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရုရှားခေါင်းဆောင်က အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

ပူတင်သည် အာမေးနီးယားအား ၎င်း၏ အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းလိုသော ရည်မှန်းချက်များကို မလိုက်စားရန် သတိပေးကာ "ယူကရိန်းအခြေအနေ" သည် ကိယက်ဗ်၏ EU အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လိုသော ဆန္ဒများဖြင့် စတင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခြင်းဖြင့် မသိမသာ ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ပုံရသည်။

လူမှုကွန်ရက်တွင် ထုတ်လွှင့်ခဲ့သော ဗီဒီယိုမိန့်ခွန်းတစ်ခုတွင် ပါရှီနယန်က မြို့တော်ယီရီဗန်ရှိ အစိုးရသည် အဖွဲ့အစည်းနှစ်ခုအကြား ရွေးချယ်မှုတစ်ခု "ရှောင်လွှဲမရသော" အခြေအနေသို့ မရောက်မချင်း EAEU အတွင်း ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး အာမေးနီးယားက EU အဖွဲ့ဝင်လောင်း အဆင့်အတန်းအတွက် တရားဝင် လျှောက်ထားခြင်းမပြုမီ မည်သည့်ဆန္ဒခံယူပွဲမဆို သီအိုရီအရသာ ဖြစ်နေသေးကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

"သီအိုရီအရ ရွေးချယ်စရာတစ်ခုကို ဆန္ဒခံယူပွဲလုပ်တာကတော့ သိပ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိတာလည်း မဟုတ်သလို၊ တရားမျှတတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ပါရှီနယန်က ပြောကြားခဲ့ပြီး ရုရှားနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် "အသွင်ကူးပြောင်းရေး အဆင့်" တွင် ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

ခရမ်လင်နန်းတော်နှင့် ယီရီဗန် နှစ်ဖက်စလုံးက ပူတင်သည် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးရလဒ်ကို ဆွေးနွေးရန်နှင့် ၎င်း၏မွေးနေ့ကို ဂုဏ်ပြုရန် ပါရှီနယန်ထံ ဖုန်းခေါ်ဆိုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ရုရှားသည် ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့တွင် ကော့ကေးဆပ်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပမည့် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ အာမေးနီးယားအပေါ် ဖိအားများကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်နေခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်ကုန်တွင် မော်စကိုသည် ၎င်း၏ အာမေးနီးယားဆိုင်ရာ သံအမတ်ကို တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် ပြန်လည်ခေါ်ယူခဲ့သည်။

တနင်္လာနေ့တွင် ရုရှား၏ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့က ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ချိုးဖောက်မှုများကို ကိုးကား၍ အာမေးနီးယားမှ ငါးနှင့် ပင်လယ်စာတင်သွင်းမှုများကို ဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။

ထိုပိတ်ဆို့မှုသည် ၎င်း၏ပို့ကုန် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ရုရှားသို့ တင်ပို့နေရသည့် အရေးပါသော ကဏ္ဍတစ်ခုကို ထိခိုက်စေပြီး အာမေးနီးယားထုတ်ကုန်များ၊ ပန်းများ၊ သတ္တုဓာတ်ပါရေနှင့် အရက်များအပေါ် ကုန်သွယ်မှုပိတ်ပင်မှုများ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယခင်ကိုလိုနီနိုင်ငံများအပေါ် မကျေနပ်သည့် မော်စကို၏ အသုံးများသော နည်းဗျူဟာတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ဥရောပသမဂ္ဂက တနင်္လာနေ့တွင် မော်စကိုသည် လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို လွှမ်းမိုးရန် အာမေးနီးယား၏ စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ရုရှားနှင့် ကာလရှည်ကြာ မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သော ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုဟောင်းသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အဇာဘိုင်ဂျန်၏ နာဂိုနို-ကာရာဘက်ခ် စစ်ရေးထိုးစစ်အတွင်း ၎င်း၏အိမ်နီးချင်းက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ပြီး အာမေးနီးယားသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ အငြင်းပွားခဲ့သော နယ်မြေကို ထိန်းချုပ်မှု ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီးနောက် ၎င်း၏ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးများကို ကွဲပြားအောင် လုပ်ဆောင်နေခဲ့သည်။

ထိုလုပ်ငန်းစဉ်သည် မော်စကိုက အိမ်နီးချင်းယူကရိန်းကို ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကျူးကျော်ခဲ့ပြီးနောက် ပိုမိုအရှိန်အဟုန် မြှင့်တင်လာခဲ့သည်။

ယီရီဗန်သည် ၎င်း၏ ဥရောပနှင့် ဆက်ဆံရေးကို သိသိသာသာ နက်ရှိုင်းစေခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်လက ၎င်း၏ ပထမဆုံးတရားဝင် EU ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို လက်ခံကျင်းပခဲ့ကာ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇယ်လန်းစကီး တက်ရောက်ခဲ့သော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည့် ဥရောပညီလာခံနှင့်အတူ ကျင်းပခဲ့သည်။

အာမေးနီးယားသည် ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်အား ထင်ရှားသော နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်အတွက် လက်ခံကျင်းပခဲ့ပြီး ပါရှီနယန်က ဒရမ်တီးနေစဉ် မက်ခရွန် သီချင်းဆိုနေသည့် ဗီဒီယို ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ခရမ်လင်နန်းတော်မှ ပြင်းထန်သော ဝေဖန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။