အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် မရရှိမီ အီရန်ပိုင် ပစ္စည်းများကို ပြန်လည်ထုတ်မပေးဟု ထရမ့်ပြော

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အမေရိကန်-အစ္စရေးနှင့် အီရန်တို့အကြား စစ်ပွဲကို တရားဝင်အဆုံးသတ်စေမည့် ရေရှည်တည်တံ့သော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက် မရရှိမီအထိ အီရန်၏ ဘီလီယံနှင့်ချီသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထုတ်ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားလိုက်သည်။

ထရမ့်သည် တနင်္ဂနွေနေ့က ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည့် NBC News ၏ Meet the Press အစီအစဉ်တွင် အင်တာဗျူးဖြေကြားစဉ် ယင်းသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အေးခဲထားသော ရန်ပုံငွေများနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာနေသည့် အခြေအနေတွင် အလျှော့ပေးမည့် အရိပ်အယောင် မရှိကြောင်း ပြသနေသည်။

အမေရိကန်သမ္မတက အီရန်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထုတ်ပေးခြင်းသည် သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရရှိပြီးမှသာ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု ဆိုသည်။

"သူတို့သာ အပြုအမူကောင်းရင်၊ အလုပ်ကောင်းကောင်းလုပ်ရင် ကျွန်တော်တို့ စကားစပြောကြမယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အရာရှိများကမူ အမေရိကန်၏ ညှိနှိုင်းမှုများအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မယုံကြည်မှုများကို ထောက်ပြလျက် မည်သည့်သဘောတူညီချက်မဆို တီဟီရန်၏ အေးခဲထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများကို အနည်းဆုံး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြန်လည်ထုတ်ပေးခြင်းအပေါ် မူတည်နိုင်ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် အရိပ်အမြွက် ပြောကြားထားသည်။

အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အမေရိကန်က အီရန်အပေါ် စစ်ရေးအရ နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းအချက်သည် လက်ရှိ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ဆွေးနွေးပွဲများတွင် အီရန်အရာရှိများကို သတိထားမိစေကြောင်း လေ့လာသူအများအပြားက သုံးသပ်ကြသည်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ အနာဂတ်ထိန်းချုပ်မှု၊ အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်နှင့် အေးခဲထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများ အပါအဝင် အဓိကပြဿနာများတွင် သိသာထင်ရှားသော အပြောင်းအလဲများ မရှိသော်လည်း၊ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အောင်မြင်မှုတစ်ခု ရရှိတော့မည်ဟု ထရမ့်က ရက်သတ္တပတ်များစွာ ပြောဆိုခဲ့သည်။

သံတမန်ရေးရာ လှုပ်ရှားမှုများကြားတွင် ထရမ့်က အီရန်ကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်မည်ဟု အကြိမ်ကြိမ် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သောကြာနေ့က ဝစ်စကွန်ဆင်ပြည်နယ်သို့ သွားရောက်စဉ် ကျီတစ်ခုအတွင်း ရိုက်ကူးခဲ့သော NBC နှင့် အင်တာဗျူးတွင်လည်း ယင်းချဉ်းကပ်ပုံကို ဆက်လက်ပြောဆိုခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်တို့ သဘောတူညီချက်တစ်ခုနဲ့ အရမ်းနီးစပ်နေပြီ၊ ဒါမှမဟုတ်ရင် ကျွန်တော် သူတို့ကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ပစ်မယ်" ဟု ထရမ့်က ပြောသည်။

စနေနေ့က CNN နှင့် အင်တာဗျူးတွင် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အယာတိုလာ မိုဂျတာဘာ ခါမေနီ၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အကြံပေးဖြစ်သူ မိုဆန် ရီဇာအီက "ဆွေးနွေးပွဲများမှာ အကျပ်အတည်းဖြစ်နေတယ်" ဟု ပြောကြားခြင်းဖြင့် ကွဲပြားသော အမြင်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

၎င်းက အဆိုပါ အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းပေးရန် ထရမ့်ကို တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

အမေရိကန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများ၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကြောင့် အီရန်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဘီလီယံကျော်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဘဏ်စာရင်းများတွင် အေးခဲခံထားရသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် အီရန်နျူကလီးယားသဘောတူညီချက်အရ အီရန်သည် ပိတ်ဆို့မှုများ ရုပ်သိမ်းပေးသည့်အတွက် နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို လျှော့ချခဲ့ပြီး ယင်းပိုင်ဆိုင်မှုများကို အနည်းဆုံး တဖြည်းဖြည်းချင်း ပြန်လည်ရရှိရန် စီစဉ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော် ထရမ့်က ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါ သဘောတူညီချက်မှ တစ်ဖက်သတ် နုတ်ထွက်ခဲ့သည်။

အီရန်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာများ၏ အစီရင်ခံချက်အရ အီရန်သည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အေးခဲထားသော ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၁၂ ဘီလီယံမှ ၂၄ ဘီလီယံကြားကို တောင်းဆိုနေပြီး၊ သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးချိန်တွင် ထက်ဝက်ကို ထုတ်ပေးကာ ကျန်တစ်ဝက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် ထုတ်ပေးမည့် အစီအစဉ်ကို တွန်းအားပေးနေသည်။

ရီဇာအီက အဆိုပါ ရန်ပုံငွေထုတ်ပေးခြင်းကို "ယုံကြည်မှု စမ်းသပ်ချက်" တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။

NBC နှင့် အင်တာဗျူးတွင် ထရမ့်က ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို စတင်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည့် ဖခင်ဖြစ်သူ အလီ ခါမေနီ၏နေရာကို ဆက်ခံခဲ့သူ ခါမေနီနှင့် စကားပြောဆိုရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဧပြီ ၈ ရက်မှစ၍ တိုက်ပွဲများ အများအားဖြင့် ရပ်တန့်နေသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက အခါအားလျော်စွာ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်နေကြသည်။

"သူ ဘယ်မှာရှိလဲဆိုတာ ကျွန်တော် သိမသိဆိုတာကိုတော့ မပြောချင်ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် သိဖို့ အခွင့်အလမ်းများပါတယ်" ဟု ပဋိပက္ခအစောပိုင်းတွင် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိပြီးနောက် လူမြင်ကွင်းတွင် မတွေ့ရတော့သည့် ခါမေနီနှင့် ပတ်သက်၍ ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်က လက်ဘနွန်နိုင်ငံသည် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ရမည်ဟု "တောင်းဆိုခြင်းမရှိ" ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးက လက်ဘနွန်ရှိ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်နေခြင်းမှာ အီရန်က ကန့်ကွက်နေသည့် တိုက်ခိုက်မှုများဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကိစ္စသည် ဆွေးနွေးပွဲများကို အမြဲတမ်း ပျက်ပြားစေရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည်။

အီရန်ပါလီမန်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘာဂါ ဂါလီဘက်က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် သတိပေးပြောကြားရာ၌ အစ္စရေးက ဘေရွတ်မြို့တောင်ပိုင်းကို တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် အမေရိကန်ရေတပ်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားခြင်းတို့အတွက် အီရန်အနေဖြင့် လက်တုံ့ပြန်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။