HPV ကာကွယ်ဆေးသည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးမှုများကို ပပျောက်သွားစေနိုင်ပါသလား။

လူသားတို့၏ ပါပီလိုမာဗိုင်းရပ်စ် (HPV) ကာကွယ်ဆေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံး ပြုလုပ်သည့် သုံးသပ်ချက်တစ်ခုအရ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတွင် အသက် ၃၀ အောက် အမျိုးသမီးများ၌ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို ထိရောက်စွာ သုညအထိ လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း ပြသနေသည်။

ယခုသီတင်းပတ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က The Lancet ဆေးပညာဂျာနယ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သော အဆိုပါလေ့လာချက်သည် ထူးခြားသည့် ရလဒ်များကို ပြသနေကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ကာကွယ်ဆေးကို စတင်အသုံးပြုနေသည့် အခြားနိုင်ငံများအတွက်လည်း မျှော်လင့်ချက်များကို မြင့်တက်စေသည်။

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာသည် ရောဂါဖြစ်ပွားသူများအတွက် ကုသရန်ခက်ခဲပြီး အလွန်ပြင်းထန်သည့် ကင်ဆာအမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသက် ၃၀ အောက် လူငယ်အမျိုးသမီးများကို မကြာခဏ ထိခိုက်စေလေ့ရှိသည်။

လိင်ဆက်ဆံမှုမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်သည့် HPV သည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ပြီး ယူကေတွင် ဆယ်ကျော်သက် မိန်းကလေးများနှင့် ယောက်ျားလေးများကို ပုံမှန်ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်းကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။

Queen Mary University of London မှ သုတေသီများ ဦးဆောင်ပြီး Cancer Research UK မှ ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့သည့် အဆိုပါလေ့လာချက်အရ ၂၀၂၀ မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ ငါးနှစ်တာကာလအတွင်း ယူကေတွင် အသက် ၂၀ မှ ၂၄ နှစ်ကြား အမျိုးသမီးတစ်ဦးမျှ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးခြင်းမရှိကြောင်း ပြသနေသည်။ ကာကွယ်ဆေးသာ မရှိပါက ဤကာလအတွင်း သေဆုံးသူ ၂၃ ဦးအထိ ရှိနိုင်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။

၂၀၀၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အတွင်း အဆိုပါအသက်အရွယ်အုပ်စုတွင် အမျိုးသမီး ၂၅ ဦး သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၉ ခုနှစ်အတွင်း သေဆုံးသူ ၁၆ ဦး၊ ၂၀၁၀ မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ်အတွင်း ၂၇ ဦးနှင့် ၂၀၁၅ မှ ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း ငါးဦးရှိခဲ့သည်။

"ဒါဟာ ကင်ဆာရောဂါကို အနိုင်ယူဖို့ ကျွန်မတို့ရဲ့ ရည်မှန်းချက်မှာ မယုံနိုင်လောက်အောင် အရေးပါတဲ့ မှတ်တိုင်တစ်ခုနဲ့ ကြီးမားတဲ့ တိုးတက်မှုတစ်ခုပါပဲ" ဟု Cancer Research UK ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Michelle Mitchell က ပြောကြားခဲ့သည်။ "HPV ကာကွယ်ဆေးဟာ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ မဖြစ်ပွားခင်မှာပဲ တားဆီးပေးနိုင်တဲ့အတွက် အလွန်ထိရောက်တယ်ဆိုတာ ကျွန်မတို့ သိထားပြီးဖြစ်သလို၊ အခုတွေ့ရှိချက်တွေက ဒါဟာ အသက်တွေကို ကယ်တင်ပေးနေတယ်ဆိုတာကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် သက်သေပြလိုက်တာပါ"

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ အဆိုအရ -

အန္တရာယ်မြင့်မားသည့် HPV မျိုးကွဲအချို့ဖြင့် စွဲကပ်နေခြင်းသည် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာအပြင် မိန်းမကိုယ်၊ ယောနိ၊ လိင်တံ၊ စအိုနှင့် ပါးစပ် သို့မဟုတ် လည်ချောင်းကင်ဆာများအပါအဝင် ကင်ဆာရောဂါအမျိုးမျိုးကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်သည်။

အန္တရာယ်မြင့်မားသည့် HPV မျိုးကွဲများ ကူးစက်ခြင်းနှင့် ၎င်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သော ကင်ဆာရောဂါများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ကြောင်း ဆေးပညာရှင်များက ဆိုသည်။

ဗိုင်းရပ်စ်ကို ကိုယ်တိုင်ဖယ်ရှားပေးနိုင်သည့် ကုသမှုမျိုး မရှိသော်လည်း လိင်အင်္ဂါကြွက်နို့များ၊ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာမဖြစ်မီ အခြေအနေများနှင့် HPV နှင့်ဆက်စပ်သော ကင်ဆာများအတွက် ရောဂါလက္ခဏာများကို ကုသပေးနိုင်သည့် နည်းလမ်းများ ရှိသည်။

HPV ပျံ့နှံ့မှုနှင့် ၎င်းကြောင့်ဖြစ်သော ကင်ဆာရောဂါများအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိထားသည်များမှာ -

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာသည် HPV ကူးစက်ခံရပြီးနောက် နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။

ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်သည် ပိုမိုပြင်းထန်သည့် HPV မျိုးကွဲများကို တိုက်ထုတ်နိုင်စွမ်းမရှိသည့်အခါ ဗိုင်းရပ်စ်သည် ပုံမှန်ဆဲလ်များ ကြီးထွားမှုကို နှောင့်ယှက်ပြီး ဆဲလ်များကို ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိစေကာ ကင်ဆာမဖြစ်မီ အခြေအနေသို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည်။ အကယ်၍ ကုသမှုမခံယူပါက ကင်ဆာဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် အသက် ၃၀ မှ ၆၅ နှစ်ကြား အမျိုးသမီးများအနေဖြင့် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် "pap smear" ခေါ် သားအိမ်ခေါင်းစစ်ဆေးမှု ခံယူရန် Mayo Clinic က အကြံပြုထားသည်။

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးမှုများသည် ဝင်ငွေနည်းပါးပြီး အလယ်အလတ်ရှိသော နိုင်ငံများတွင် အလွန်အမင်း မြင့်မားနေပြီး အထူးသဖြင့် ဆာဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိက၊ အလယ်အမေရိကနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတို့တွင် ဖြစ်သည်။

World Cancer Research Fund ၏ အဆိုအရ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၌ အမျိုးသမီး ၇၉,၉၀၆ ဦး သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတွင်းမှာပင် တရုတ်နိုင်ငံတွင် လူပေါင်း ၅၅,၆၉၄ ဦးနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွင် လူပေါင်း ၂၀,၇၀၈ ဦး သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။

အာဖရိကနိုင်ငံ ၅၄ နိုင်ငံအနက် ထက်ဝက်ကျော်ဖြစ်သော ၂၈ နိုင်ငံသည် ယခုအခါ ၎င်းတို့၏ အမျိုးသား ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရေး အစီအစဉ်များတွင် HPV ကာကွယ်ဆေးကို ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိရန် မျှော်မှန်းထားသည့် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း လွှမ်းခြုံနိုင်မှုအထိ နိုင်ငံငါးနိုင်ငံသာ ရောက်ရှိသေးကြောင်း The Associated Press သတင်းဌာနက ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

ယခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံသည် အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေး ၁၁.၅ သန်းအတွက် ဩစတြေးလျတွင် ပထမဆုံးတီထွင်ခဲ့သော အမေရိကန်ထုတ် Gardasil HPV ကာကွယ်ဆေးဖြင့် အခမဲ့ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် HPV ကာကွယ်ဆေးကို အမျိုးသား ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရေး အစီအစဉ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက် သို့မဟုတ် ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် မွေးဖွားပြီး အသက် ၁၃ နှစ်ပြည့်ပြီးသော မိန်းကလေးများအတွက် အခမဲ့ နှစ်ကြိမ်ထိုးနှံပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် တီထွင်ထားသည့် Cecolin ကာကွယ်ဆေးကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

ယင်းမတိုင်မီ တစ်လအလိုတွင် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ပထမဆုံးသော အမျိုးသား HPV ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရေး လှုပ်ရှားမှုကို စတင်ခဲ့ပြီး ပထမအဆင့်တွင် အသက် ၉ နှစ်မှ ၁၄ နှစ်ကြား မိန်းကလေး ၁၃ သန်းကျော်ကို Cecolin ကာကွယ်ဆေးဖြင့် အခမဲ့ ထိုးနှံပေးရန် ရည်မှန်းထားသည်။ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံရှိ WHO ၏ အကြီးအကဲ ဒေါက်တာ Luo Dapeng ၏ အဆိုအရ HPV ကြောင့် ပါကစ္စတန်အမျိုးသမီး ရှစ်ဦး နေ့စဉ် သေဆုံးနေရသည်။

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသား သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ ပပျောက်ရေးအစီအစဉ် (NCCEP) ကို စတင်ခဲ့ပြီး ၎င်းအောက်တွင် အမျိုးသား ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရေး အချိန်ဇယား၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် မိန်းကလေးငယ်များကို HPV ကာကွယ်ဆေး အခမဲ့ ထိုးနှံပေးလျက်ရှိသည်။ ၎င်း၏ အဓိက ပစ်မှတ်ထားသည့် အုပ်စုမှာ ပဉ္စမတန်းနှင့် ဆဋ္ဌမတန်းမှ မိန်းကလေးများ ဖြစ်သည်။

အခြားကာကွယ်ဆေးများနည်းတူ HPV ကာကွယ်ဆေးသည်လည်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် "ကာကွယ်ဆေးကို တွန့်ဆုတ်မှု" နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

အနောက်နိုင်ငံများတွင် ကာကွယ်ဆေးများသည် အော်တစ်ဇင်ကဲ့သို့သော အာရုံကြောဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟူသော သံသယများ ရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း သက်သေအထောက်အထား မရှိပေ။

နိုင်ငံအများအပြားတွင် ကာကွယ်ဆေးကို ဝေဖန်သူများက HPV သည် လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါဖြစ်သည့်အတွက် အိမ်ထောင်မပြုမီ သဘောတူ လိင်ဆက်ဆံခြင်းကို ယဉ်ကျေးမှုအရ လက်မခံခြင်း သို့မဟုတ် တရားမဝင်ဟု သတ်မှတ်ထားသည့် ရှေးရိုးစွဲ လူ့အဖွဲ့အစည်းများတွင် ၎င်းကာကွယ်ဆေး မလိုအပ်ကြောင်း ငြင်းခုံကြသည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် X ပလက်ဖောင်း အသုံးပြုသူတစ်ဦးက "သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာဟာ လိင်ဆက်ဆံမှုကနေတစ်ဆင့် ပျံ့နှံ့တာဖြစ်ပြီး ပါကစ္စတန်မှာ ၉-၁၄ နှစ်အရွယ်တွေအတွက် မလိုအပ်ပါဘူး - အနောက်နိုင်ငံတွေမှာပဲ လိုအပ်တာပါ" ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

HPV ကာကွယ်ဆေးသည် မျိုးမပွားနိုင်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်ဟူသော သတင်းမှားများနှင့် ပူးပေါင်းကြံစည်မှု သီအိုရီများလည်း လူမှုကွန်ရက်များတွင် ပျံ့နှံ့လျက်ရှိသည်။ ဤပြောဆိုချက်ကို ထောက်ခံသည့် အထောက်အထား မရှိပါ။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် မေလတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၌ ပြုလုပ်သော သက်တူရွယ်တူများဖြင့် ပြန်လည်သုံးသပ်သည့် လေ့လာချက်တစ်ခုတွင် Gardasil ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံသူများ၌ မျိုးမပွားနိုင်မှု တိုးလာခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အထောက်အထား မတွေ့ရှိခဲ့ရပေ။

ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရေး အစီအစဉ်သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလအထိ ၎င်း၏ ရည်မှန်းချက်များကို မပြည့်မီခဲ့ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ကာကွယ်ဆေးကို တွန့်ဆုတ်မှုသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း ပါကစ္စတန်တွင်မူ ၂၀၁၀-၂၀၁၁ ခုနှစ်အတွင်း အယ်လ်ကိုင်းဒါးခေါင်းဆောင် အိုဆာမာ ဘင်လာဒင်ကို ရှာဖွေရန်အတွက် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ အက်ဘော့တာဘတ်တွင် CIA က အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရေး လှုပ်ရှားမှုအတုကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်းကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။