ယူဂန်ဒါ သေဆုံးသူ တိုးလာချိန် WHO၊ အာဖရိက CDC တို့ ဒေါ်လာ ၅၁၈ သန်းတန် အီဘိုလာစီမံကိန်း ထုတ်ပြန်

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် အာဖရိကသမဂ္ဂ၏ ကျန်းမာရေးအေဂျင်စီတို့သည် ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားနေသော ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (DRC) နှင့် အိမ်နီးချင်း ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့တွင် သေစေနိုင်သော အီဘိုလာရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို တိုက်ဖျက်ရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၁၈ သန်းတန် စီမံကိန်းတစ်ခုကို ကြေညာခဲ့သည်။

WHO အကြီးအကဲ တက်ဒရိုစ် အက်ဒနွန် ဂေဘရီယေဆပ်စ်က အာဖရိက ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစင်တာများ (Africa CDC) နှင့် ပူးပေါင်း၍ ဆောင်ရွက်မည့် အဆိုပါစီမံကိန်းသည် ဇွန်လမှ နိုဝင်ဘာလအထိ ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် အရေးပေါ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ စောင့်ကြည့်လေ့လာခြင်း၊ စစ်ဆေးခြင်း၊ ရောဂါပိုး ကူးစက်မှု ကာကွယ်ခြင်း၊ ဆေးကုသမှုနှင့် ရပ်ရွာလူထု ပူးပေါင်းပါဝင်မှုတို့ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

ဤအစီအစဉ်သည် မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် DRC ၌ ပထမဆုံးအကြိမ် ကြေညာခဲ့သော သေစေနိုင်သော ဗိုင်းရပ်စ်ကို ထိန်းချုပ်ရန် အာဏာပိုင်များက အပြင်းအထန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုနေရာတွင် အနည်းဆုံး လူ ၃၈၁ ဦး ကူးစက်ခဲ့ပြီး သေဆုံးသူ ၆၄ ဦး ရှိခဲ့သည်။

ရောဂါကူးစက်မှုသည် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံသို့လည်း ပျံ့နှံ့ခဲ့ရာ အာဏာပိုင်များက သောကြာနေ့တွင် နောက်ထပ် ကူးစက်သူ ၃ ဦးကို ကြေညာခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ၁၉ ဦးအထိ တိုးလာခဲ့ကာ သေဆုံးသူ ၂ ဦးရှိခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားသော ကူးစက်မှုတွင် ရှားပါးသော အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်၏ ဘန်ဒီဘူဂျို (Bundibugyo) မျိုးကွဲ ပါဝင်ပြီး ၎င်းသည် အချိန်အတန်ကြာ လူမသိသူမသိ ပျံ့နှံ့နေခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။

သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားရာ၌ တက်ဒရိုစ်က WHO-Africa CDC ကျန်းမာရေးစီမံကိန်းသည် ရောဂါကူးစက်မှုကို “ထိန်းချုပ်နိုင်လိမ့်မည်” ဟု အကောင်းမြင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ရည်ရွယ်ချက်က ရှင်းပါတယ်။ ရောဂါကူးစက်မှုကို လက်ရှိနေရာမှာ ရပ်တန့်ရပါမယ်။ ယနေ့ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေကို ထောက်ပံ့ရပါမယ်။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေမှာ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာရင် အလျင်အမြန် ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ အသင့်ဖြစ်နေစေရပါမယ်” ဟု တက်ဒရိုစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါဟာ လက်တွေ့ကျတဲ့ စီမံကိန်းပါ” ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။ “လက်ရှိ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး နောက်ထပ် ပျံ့နှံ့နိုင်ခြေကို လျှော့ချဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ အခု ဘာတွေလုပ်ရမယ်ဆိုတာကို အတူတကွ ဖော်ပြထားပါတယ်”

Africa CDC ၏ အဆိုအရ လက်ရှိ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်နှင့် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တို့တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ဘန်ဒီဘူဂျိုမျိုးကွဲ၏ ယခင်ကူးစက်မှုနှစ်ခုထက် ပိုမိုကြီးမားသည်။

ကာကွယ်ဆေးသုံးမျိုးကို သုတေသနပြုလုပ်နေပြီး စမ်းသပ်မှုများအတွက် အရှိန်မြှင့် ဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်ထားသော်လည်း ၎င်းအတွက် အတည်ပြုထားသော ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးပါ။

အနီးအနားရှိ ကင်ညာနိုင်ငံတွင် စိတ်ပျက်မှုများ တိုးပွားလာခဲ့ရာ ထိုနိုင်ငံတွင် ရောဂါကို တစ်ခါမျှ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ၎င်း၏ နိုင်ငံသားများအတွက် အီဘိုလာ သီးသန့်ခွဲခြားစခန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်နေသည်။

တနင်္လာနေ့နှင့် အင်္ဂါနေ့တို့တွင် လိုင်ကီပီယာ လေတပ်စခန်းအနီးရှိ နန်ယူကီမြို့ လမ်းမများပေါ်သို့ ရာနှင့်ချီသော လူများ ထွက်လာခဲ့ကြပြီး စီစဉ်ထားသော စခန်းရှေ့တွင် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ ပြည်ပတွင် အီဘိုလာရောဂါ ကူးစက်ခံရသော အမေရိကန်နိုင်ငံသားများကို ၎င်းတို့၏ နေအိမ်သို့ ပြန်ခွင့်ပြုမည့်အစား ထိုနေရာသို့ ပို့ဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ တနင်္လာနေ့တွင် ဆန္ဒပြပွဲ အကြမ်းဖက်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသောအခါ အနည်းဆုံး လူနှစ်ဦး သေဆုံးပြီး တစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ကင်ညာသမ္မတ ဝီလျံ ရူတိုက အဆိုပါစခန်းသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အမေရိကန်နှင့် ကျန်းမာရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် အရေးပါကြောင်း ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။