အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လက်ဘနွန်တွင် ကိုးဦးသေဆုံးပြီး ဘေရွတ်မြို့စွန်အထိ ရောက်ရှိလာ

အမေရိကန်နိုင်ငံ ဝါရှင်တန်မြို့တွင် အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန် အရာရှိများအကြား အမေရိကန်၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် ဆွေးနွေးပွဲများ တိုးတက်မှုရှိနေသော်လည်း အစ္စရေးသည် လက်ဘနွန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းတွင် ပြင်းထန်သော တိုက်ခိုက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး မြို့တော် ဘေရွတ်အနီးတွင်လည်း တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် လူကိုးဦး သေဆုံးကာ အခြားသူများ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

လက်ဘနွန် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အဆိုအရ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုများသည် ယာဉ်အနည်းဆုံး ၁၀ စီးကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး တစ်နေရာတွင် လူနာတင်ယာဉ်ကို တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထားခဲ့ကြောင်းနှင့် အခြားတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုမှာ ဘေရွတ်မြို့၏ တောင်ဘက် ကီလိုမီတာအနည်းငယ်အကွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာများက ဖော်ပြသည်။

လက်ဘနွန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသူများထဲတွင် Chehour မြူနီစီပယ်မှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်း နှစ်ဦးနှင့် တိုင်းရီ (Tyre) ကမ်းရိုးတန်းမြို့အနီးမှ လူခြောက်ဦးတို့ ပါဝင်သည်။

ထို့အပြင် တောင်ပိုင်းရှိ လမ်းမတစ်ခုတွင် ခရီးသွားနေသည့် လက်ဘနွန်စစ်သားတစ်ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း လက်ဘနွန်စစ်တပ်က ပြောကြားသည်။

ရိုက်တာသတင်းဌာနက ကိုးကားဖော်ပြသည့် လက်ဘနွန် လုံခြုံရေးသတင်းရင်းမြစ်များအရ ဘေရွတ်မြို့၏ တောင်ဘက်စွန်း Khaldeh ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

"ပြီးခဲ့တဲ့ နာရီပိုင်းအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတာက အခြေအနေတွေ ပိုမိုတင်းမာလာတာပါပဲ" ဟု ဘေရွတ်မြို့မှ အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းထောက် Ali Hashem က ပြောကြားသည်။ "ဒါက ကျွန်တော်တို့ကို အစမှတ်ကို ပြန်ရောက်သွားစေသလိုပါပဲ။"

လက်ဘနွန်မြို့တော်မှပင် သတင်းပေးပို့နေသည့် အယ်လ်ဂျာဇီးယားသတင်းထောက် Zeina Khodr က ဘေရွတ်အနီးတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အစ္စရေး၏ တိုက်ခိုက်မှုသည် "လက်ရှိဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပဋိပက္ခမှာ ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာဆိုတာ မရှိတော့ဘူး" ဟူသော စိုးရိမ်မှုများကို ပိုမိုမြင့်တက်စေကြောင်း ပြောဆိုသည်။

"လက်ဘနွန်ဘက်က အစ္စရေးအနေနဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အပြည့်အဝ လိုက်နာဖို့ တောင်းဆိုနေပေမဲ့ အစ္စရေးအစိုးရကတော့ လက်မခံဘဲ ငြင်းဆန်နေပါတယ်" ဟု Khodr က ဆိုသည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုသည် ဘေရွတ်မြို့အပေါ် ရည်ရွယ်ထားသည့် မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုကိုမဆို ဖျက်သိမ်းရန် ကတိပြုထားကြောင်း ပြောကြားပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ယခုတိုက်ခိုက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အစ္စရေးခေါင်းဆောင်၏ ရုံးကမူ ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပါက ဘေရွတ်ကို တိုက်ခိုက်ပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း သီးခြားထုတ်ပြန်ထားသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က New York Post ၏ "Pod Force One" ပေါ့တ်ကာစ်တွင် ပြောကြားရာ၌ ထရမ့်က နေတန်ယာဟုနှင့် မကြာသေးမီက တင်းမာမှုများရှိခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ပြီး "သူ (နေတန်ယာဟု) လက်ဘနွန်နဲ့ အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်နေတာကို ကျွန်တော် နည်းနည်း စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မိတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

နေတန်ယာဟုဘက်ကမူ အစ္စရေးအနေဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရန်အတွက် "ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းရန်" နှင့် "လက်ဘနွန်ကို စစ်မဲ့ဇုန်ဖြစ်စေရန်" လိုအပ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဧပြီလလယ်တွင် အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန်တို့သည် အမည်ခံ "အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး" ကို သဘောတူညီခဲ့ကြသော်လည်း အစ္စရေးနှင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများမှာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်သည်။

နှစ်ဖက်စလုံးက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်သည်ဟု အပြန်အလှန် စွပ်စွဲနေကြပြီး အစ္စရေးမှာမူ နေ့စဉ်နီးပါး အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ချိုးဖောက်လျက်ရှိသည်။

ဤပဋိပက္ခသည် အီရန်နှင့် ဝါရှင်တန်တို့အကြား ဆွေးနွေးမှုများတွင် အဓိက အငြင်းပွားဖွယ်ရာအချက် ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အီရန်ဘက်က လက်ဘနွန်တွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး အပြည့်အဝရရှိမှသာ မည်သည့်သဘောတူညီချက်မဆို ဖြစ်မြောက်နိုင်မည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောဆိုထားသည်။

ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့သည်လည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အစ္စရေးမြောက်ပိုင်းရှိ စစ်သားများကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း အဆိုပါအဖွဲ့က ပြောကြားသည်။

အစ္စရေးစစ်တပ်က လက်ဘနွန်ဘက်မှ အစ္စရေးနယ်မြေအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော "ရန်သူ့လေယာဉ်" တစ်စင်းနှင့် ဒုံးကျည်နှစ်စင်းကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။ အမေရိကန်ဆိုင်ရာ အစ္စရေးသံအမတ်ကြီး Michael Leiter က အဆိုပါ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် "ကလေးငယ်များအပါအဝင် အရပ်သားများကို သေစေနိုင်သည့် တိုက်ခိုက်မှုမျိုးကို တားဆီးနိုင်ခဲ့သည်" ဟု ပြောဆိုသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အစ္စရေးနှင့် လက်ဘနွန် ကိုယ်စားလှယ်များသည် ဝါရှင်တန်တွင် တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးပွဲများ၏ စတုတ္ထအကြိမ်မြောက်အဖြစ် ဒုတိယနေ့အတွက် စုဝေးရန် စီစဉ်ထားသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက ကွန်ဂရက်လွှတ်တော် ကော်မတီတစ်ခုသို့ ပြောကြားရာတွင် နှစ်ဖက်စလုံးအနေဖြင့် ယနေ့တွင် "ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် သီးခြားကင်းလွတ်သော" လက်ဘနွန်၏ "လုံခြုံရေးလမ်းကြောင်းအတွက်" ပူးတွဲကြေညာချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို ထုတ်ပြန်နိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘေရွတ်ရှိ ယုံကြည်ရသော နိုင်ငံရေးသတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ Hashem က လာမည့် ၂၄ နာရီသည် "အလွန်အရေးကြီး" ကြောင်းနှင့် ကာတာနိုင်ငံတွင်လည်း ကြားဝင်စေ့စပ်မှုများ လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။

"လက်ဘနွန်မှာရှိတဲ့ လူတိုင်းလိုလားနေတဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ရရှိဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေ ရှိနေပါတယ်၊ ဒါမှသာ သူတို့ရဲ့ ဒုက္ခတွေကို အဆုံးသတ်နိုင်မှာပါ" ဟု Hashem က ဆိုသည်။

အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် အစ္စရေးက လက်ဘနွန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ပြင်းထန်စေခဲ့ရာ လက်ဘနွန် ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ လက်ဘနွန်တွင် စုစုပေါင်း လူ ၃,၅၁၆ ဦး သေဆုံးပြီး ၁၀,၆၇၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။

ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာသော အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လက်ဘနွန်ရှိ လီတာနီမြစ် (Litani River) မြောက်ဘက်အထိ ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း တစ်သန်းကျော်ကို နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးစေခဲ့သည်။