ရေနံဈေးနှုန်းများ ကျဆင်း၊ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့ စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး မူဘောင်သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် စတော့ရှယ်ယာများ ပြန်လည်မြင့်တက်

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အီရန်တို့ကြား ယာယီငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ရေနံဈေးနှုန်းများ ကျဆင်းသွားခဲ့ရာ၊ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ၎င်း၏စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် ရပ်တန့်သွားခဲ့သော ကျဆင်းမှုလမ်းကြောင်းကို ပြန်လည်စတင်ခဲ့သည်။

အာရှဒေသရှိ ကြာသပတေးနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် ဘရန့်ရေနံစိမ်းသည် ၁.၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျဆင်းခဲ့ရာ၊ ၎င်းသည် ၂၄ နာရီအလိုက ရှိခဲ့သည့် အခြေအနေနီးပါးသို့ နိုင်ငံတကာစံနှုန်းကို ပြန်လည်ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

သြဂုတ်လအတွက် ဘရန့်ရေနံကြိုပွိုင့်ဈေးနှုန်းသည် GMT စံတော်ချိန် ၀၄:၀၀ နာရီအထိ တစ်စည်လျှင် ၇၈.၂၃ ဒေါ်လာ ရှိခဲ့ရာ၊ ၎င်းသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲစတင်ခဲ့ခြင်းမပြုမီကထက် ၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ မြင့်တက်နေခြင်းဖြစ်သည်။

ရက်အတော်ကြာ ကျဆင်းပြီးနောက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဘရန့်ရေနံဈေးနှုန်းသည် တစ်စည်လျှင် ၈၁ ဒေါ်လာအထက်သို့ ခဏတာ မြင့်တက်ခဲ့ရာ၊ ထရမ့်က အီရန်သည် "အပြုအမူကောင်းမွန်စွာ မနေပါက" အမေရိကန်သည် အီရန်အပေါ် "ဗုံးကြဲခြင်းကို ချက်ချင်းပြန်လည်စတင်နိုင်သည်" ဟု သတိပေးခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ လေးလနီးပါးကြာ ပြတ်တောက်မှုများ ပြီးဆုံးတော့မည်ဟူသော အကောင်းမြင်စိတ်များ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် အာရှ၏ အဓိကစတော့ဈေးကွက်များသည် မြင့်တက်လျက် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။

ဂျပန်၏ စံနှုန်းဖြစ်သော နစ်ကေး ၂၂၅ (Nikkei 225) သည် အစောပိုင်းအရောင်းအဝယ်တွင် ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

တောင်ကိုရီးယား၏ ကိုစပီ (Kospi) သည် ၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ထိုင်ဝမ်၏ တိုင်အက်စ် (Taiex) သည် ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့သည်။

ဟောင်ကောင်၏ ဟန်ဆန်အညွှန်းကိန်း (Hang Seng Index) သည် ထိုလမ်းကြောင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။

ပုံမှန်ဈေးကွက်ဖွင့်ချိန်ပြင်ပတွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်နေ့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မကြာခဏ ကြိုတင်ပြသလေ့ရှိသည့် အမေရိကန်စတော့ကြိုပွိုင့်များသည် မြင့်တက်ခဲ့ရာ၊ စံနှုန်းဖြစ်သော S&P 500 နှင့် နည်းပညာကဏ္ဍအလေးပေး နက်စ်ဒက် ကွန်ပိုစစ် (Nasdaq Composite) တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော ကြိုပွိုင့်များသည် ၀.၈ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းစီ အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့သည်။

ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့အကြား ဆွေးနွေးပွဲများကို ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့သည့် ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှီဘာ့ဇ် ရှရစ်ဖ် (Shehbaz Sharif) က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အမေရိကန်-အီရန် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) သည် "ချက်ချင်းအကျိုးသက်ရောက်မှု" ဖြင့် အသက်ဝင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ရှရစ်ဖ်က အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို "ချက်ချင်းပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည်" ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်သည်လည်း အီရန်ဆိပ်ကမ်းများအပေါ် ချမှတ်ထားသော ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှုကို "ချက်ချင်းရုပ်သိမ်းမည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း၊ ထိုကြေညာချက်သည် အရေးပါသော ရေကြောင်းလမ်းရှိ ရေကြောင်းသွားလာမှုကို မြှင့်တင်ရာတွင် မည်မျှအကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်ကို ချက်ချင်းရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပေ။

အီရန်၏ ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများနှင့် မိုင်းများ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများအပြင် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ရေလက်ကြားအတွင်း သင်္ဘောသွားလာမှုသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကာလအဆင့်၏ အနည်းငယ်မျှသာ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။

သင်္ဘော ၅၀၀ ကျော်သည် ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် ပင်လယ်ကွေ့မှ ထွက်ခွာရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည်ဟု ခန့်မှန်းရသော်လည်း သင်္ဘောကုမ္ပဏီများသည် ရေကြောင်းလမ်းကြောင်းအတွင်း ၎င်းတို့၏ သင်္ဘောများနှင့် သင်္ဘောသားများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကို မည်သို့အာမခံမည်ဆိုသည့် ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှု မရှိခြင်းအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ကြသည်။

ယခုသီတင်းပတ်အစောပိုင်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာချက်တစ်ခုတွင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး သင်္ဘောပိုင်ရှင်များအသင်းအဖွဲ့များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် ဘောလ်တစ်နှင့် နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းကောင်စီ (BIMCO) က အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် "အချိန်ဇယားများနှင့် ဘေးကင်းသော လမ်းကြောင်းများကဲ့သို့သော အဓိကကဏ္ဍများ" နှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို ပေးအပ်ရန် ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"အသေးစိတ်အချက်အလက်များ မရှိခြင်းနှင့် အလွန်အမင်း အကောင်းမြင်စိတ်ဖြင့် အာမခံချက်ပေးခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းများကြောင့် သင်္ဘောလုပ်ငန်းအတွက် လုံခြုံရေးအခြေအနေသည် မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ဤအချိန်တွင် သင်္ဘောများ စတင်ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ယူဆနေဆဲဖြစ်သည်" ဟု BIMCO ၏ အကြီးတန်း ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအရာရှိ ဂျက်ကော့ လာဆန် (Jakob Larsen) က MoU စတင်ကြေညာခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တနင်္လာနေ့က ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

"သင်္ဘောပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် စေ့စပ်သေချာသော အန္တရာယ်အကဲဖြတ်မှုများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် ကျွန်ုပ်တို့အကြံပြုအပ်ပြီး ရေကြောင်းသွားလာသူများ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးကို ဦးစားပေးရန် သက်ဆိုင်သူအားလုံးကိုလည်း တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။