ကမ္ဘာ့ဖလားက အမေရိကန်အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းမှာ လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံတွေရဲ့ အားပြိုင်မှုနဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြသနေ

လော့စ်အိန်ဂျလိစ်/ဆန်ဟိုဆေး၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ ဇွန် ၂၅ - လော့စ်အိန်ဂျလိစ်ရှိ Fuegos အာဂျင်တီးနားစားသောက်ဆိုင်တွင် ဘရာဇီးအသင်းက ဟေတီကို ၃-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်တွင် ဘရာဇီးအသင်း ဂိုးသွင်းယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း ပရိသတ်များကြားတွင် ဝမ်းသာအားရ အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်မလာခဲ့ပေ။

အမှန်စင်စစ် ပြင်သစ်စကားပြောဆိုသည့် ဟေတီအသင်းသည် ပြီးခဲ့သည့် သောကြာနေ့ညက အာဂျင်တီးနားလူမျိုး ဖောက်သည်များထံမှ ပိုမိုအားပေးမှုကို ရရှိနေခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်တို့အတွက်တော့ (ဘရာဇီးကို) အားပေးဖို့ ခက်ပါတယ်" ဟု ပရိသတ်တစ်ဦးက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"ကျွန်တော်တို့ သူတို့ကို ကြိုက်ပေမဲ့ ဘောလုံးကတော့ တစ်မျိုးပါပဲ။"

ကယ်လီဖိုးနီးယား အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကြောင့် သန်းနှင့်ချီသော ပရိသတ်များ၏ စိတ်ခံစားချက်များ မြင့်တက်လိုက်၊ ကျဆင်းလိုက်ဖြစ်နေချိန်တွင် လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံများအကြား အားပြိုင်မှုများမှာလည်း တောက်လောင်လျက်ရှိသည်။

ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် လူဦးရေ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ လက်တင်အမေရိကန်များဖြစ်ပြီး လော့စ်အိန်ဂျလိစ်ခရိုင်တစ်ခုတည်းတွင်ပင် ၅ သန်းခန့်ရှိသည်။ မက္ကဆီကန်၊ အလယ်အမေရိက၊ တောင်အမေရိကနှင့် ကာရေဘီယံလူမျိုးစုများ ရောနှောနေထိုင်ကြသည့် ခရိုင်အချို့တွင်မူ ဤအချိုးအစားမှာ ပိုမိုများပြားသည်။

အသင်း ၄၈ သင်းပါဝင်သည့် ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ယှဉ်ပြိုင်နေသော လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံ ကိုးနိုင်ငံအကြား ဆက်ဆံရေးမှာ ပြောင်းလဲနေသည့် နိုင်ငံရေးဝါဒများနှင့် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ မကျေနပ်ချက်များအပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားလျက်ရှိသည်။

သို့သော်လည်း ဘောလုံးအားကစားအပေါ် စွဲလမ်းမှုမှာ ၎င်းတို့၏အသင်းများ အချင်းချင်း မတွေ့ဆုံမီအချိန်အထိ ၎င်းတို့ကို စုစည်းပေးထားသည်။

"ဒီမှာ လက်တင်အမေရိကန်တွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ကျွန်တော်တို့အားလုံး ဘောလုံးကို ချစ်ကြတယ်" ဟု ဆန်ဟိုဆေး ပရိသတ်ဇုန်တွင် ဆန်မေတီးယိုမြို့နေ ပက်ဒရို ဂျူနီယာ ရိုဒရီဂွက်ဇ် ဖလောရက်စ်က ရိုက်တာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ရိုဒရီဂွက်ဇ်သည် ဆန်ပီဒရိုရင်ပြင်ရှိ ဧရာမဖန်သားပြင်တွင် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နေသည့် ကိုလံဘီယာအသင်းကို အားပေးနေသော အဝါရောင်ဝတ်ဆင်ထားသည့် ပရိသတ်ရာပေါင်းများစွာကြားတွင် ရှိနေသည်။

သို့သော် သူသည် အစိမ်းရောင်အင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး ရင်ပြင်တွင် ကိုလံဘီယာအသင်းကို အားပေးနေသည့် မက္ကဆီကိုပရိသတ်များထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

"ကျွန်တော်က မက္ကဆီကန် လက်တင်အမေရိကန်တစ်ယောက်ပါ... ဒီကမ္ဘာ့ဖလားမှာတော့ လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံအားလုံးကို ကျွန်တော် အားပေးနေပါတယ်။"

အာဂျင်တီးနားအင်္ကျီကို ဝတ်ဆင်ထားသည့် ဂွာတီမာလာနိုင်ငံသား ဂျာမန် လိုပက်ဇ်သည် ကယ်လီဖိုးနီးယား၏ ဗဟိုချိုင့်ဝှမ်းဒေသ မိုဒက်စတိုမြို့မှ ဆန်ဟိုဆေး ပရိသတ်ဇုန်သို့ နှစ်နာရီကြာ မောင်းနှင်လာခဲ့ပြီး သူ၏ ဒုတိယအကြိုက်ဆုံးအသင်းဖြစ်သည့် ကိုလံဘီယာအသင်းကို ကြည့်ရှုရန် သူ၏ညီအစ်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။

"လေးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျွန်တော်တို့ ပျော်ရွှင်ရမယ်၊ ကျွန်တော်တို့အားလုံး ဒီမှာ စုစည်းကြတယ်" ဟု သူက ရိုက်တာသို့ ပြောသည်။

"မက္ကဆီကို၊ ဘရာဇီး၊ ကိုလံဘီယာ အင်္ကျီတွေ ဝတ်ထားတဲ့သူတွေကို ခင်ဗျား မြင်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အားလုံး လေးနှစ်တစ်ကြိမ် စုစည်းကြတယ်။ နိုင်ငံရေးနဲ့ မသက်ဆိုင်ပါဘူး။"

"ကျွန်တော်တို့က တစ်သင်းတည်းကိုပဲ အားပေးတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တင်အမေရိကအသင်း တစ်သင်းသင်း ကစားပြီဆိုတာနဲ့ ကျွန်တော်တို့အားလုံး အဲဒီမှာ သွားအားပေးကြမှာပါ။"

မလိုလားသော်လည်း အားပေးခြင်း

ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ပွဲစဉ်ရက်များတွင် အများအပြား ထွက်လာကြသည့် ကယ်လီဖိုးနီးယားရှိ မက္ကဆီကိုပရိသတ်များအတွက် လက်ဆောင်တစ်ခု ဖြစ်နေသည်။

ပြီးခဲ့သည့် သောကြာနေ့က ပါရာဂွေးအသင်းက တူရကီကို ၁-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့်ပွဲတွင် ၎င်းတို့သည် ဆန်ဖရန်စစ္စကို ပင်လယ်အော်ဒေသ အားကစားကွင်းသို့ သွားရောက်အားပေးခဲ့ကြပြီး ပါရာဂွေးပရိသတ်များ၏ အနီနှင့်အဖြူရောင် အစင်းကြောင်းများကြားတွင် ၎င်းတို့၏ အစိမ်းရောင်အင်္ကျီများမှာ ထင်ရှားနေသည်။

အာဂျင်တီးနားအသင်းအတွက် မက္ကဆီကိုတို့၏ အားပေးမှုမှာ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များကြောင့် အနည်းငယ် မလိုလားသော်လည်း အားပေးရသည့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေနိုင်သည်။

လက်ရှိချန်ပီယံအသင်းသည် လေးနှစ်အကြာ ကာတာ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအပါအဝင် မက္ကဆီကိုကို ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများမှ ထုတ်ပယ်လေ့ရှိသည့် အလေ့အထရှိသည်။

"ကျွန်တော်တို့မှာ အနည်းငယ် အားပြိုင်မှုရှိတယ်လို့ ပြောရမလား? ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့က ကျွန်တော်တို့ကို အမြဲတမ်း အနိုင်ယူနေလို့ပါ" ဟု ရိုဒရီဂွက်ဇ်က ဆိုသည်။ "ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ သူတို့ကို တကယ်တော့ မကြိုက်ပါဘူး။"

ထိုနာကျင်ဖွယ် သမိုင်းကြောင်းများရှိသော်လည်း တနင်္လာနေ့က Fuegos အာဂျင်တီးနားစားသောက်ဆိုင်တွင် အာဂျင်တီးနားအသင်းက သြစတြီးယားကို ၂-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့်ပွဲတွင် မက္ကဆီကိုအရောင် အင်္ကျီဝတ်ဆင်ထားသူ တစ်ဒါဇင်ခန့်က အာဂျင်တီးနားကို အားပေးခဲ့ကြသည်။

ပွဲအပြီးတွင် မက္ကဆီကိုနှင့် အာဂျင်တီးနားပရိသတ်များသည် စားသောက်ဆိုင်၏ ကားပါကင်တွင် အတူတကွ ကခုန်ခဲ့ကြသည်။

"အရင်ဆုံး မက္ကဆီကို၊ ပြီးရင်တော့ ကနေဒါကနေ Tierra del Fuego အထိရှိတဲ့ အမေရိကတိုက်သားအားလုံးကို တခြားဘယ်နေရာထက်မဆို အရင်ဦးစားပေး အားပေးရမှာပေါ့" ဟု အာဂျင်တီးနားမျိုးရိုးရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံသား အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ် အာနာနီယက်စ် ချာရက်ဇ်က ပြောသည်။

ဘောလုံးအားကစား၏ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် အားပြိုင်မှုများကို လေ့လာပြီး လော့စ်အိန်ဂျလိစ်ရှိ အမေရိကန်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအကြောင်း ဆောင်းပါးများ ရေးသားနေသည့် အဲလက်စ် ဆာဆာယာမာက ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များတွင် ခင်မင်ရင်းနှီးမှုနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုများ တိုက်မိပြီး အဆင်မပြေသည့် အခြေအနေများ ဖန်တီးပေးလေ့ရှိကြောင်း ပြောသည်။

"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ၊ မက္ကဆီကိုက သူငယ်ချင်းတွေနဲ့အတူ ကြည့်ရတာ အမြဲတမ်း အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ (အာဂျင်တီးနားနဲ့ မက္ကဆီကိုတို့ ကစားကြရင်) တစ်ယောက်ယောက်က စိတ်ဆိုးသွားတတ်လို့ ပျော်စရာမကောင်းတော့ပါဘူး" ဟု အာဂျင်တီးနား-အမေရိကန်တစ်ဦးက ဆိုသည်။

လက်တင်အမေရိကနိုင်ငံ သုံးနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ဖလားကို ရရှိဖူးပြီး ဘရာဇီးက ငါးကြိမ်၊ အာဂျင်တီးနားက ကာတာတွင် တတိယအကြိမ်မြောက်နှင့် ဥရုဂွေးက ၁၉၃၀ နှင့် ၁၉၅၀ ခုနှစ်တို့တွင် အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

ဆန်ဟိုဆေး ပရိသတ်ဇုန်တွင် အမျိုးသားအသင်းအင်္ကျီများကို ရောင်းချနေသည့် အီမာဆန် ဆန်တီယာဂို ဒီယက်ဇ် ဗီဂါသည် ၂၀၂၄ ကိုပါ အမေရိက ဖိုင်နယ်တွင် ကိုလံဘီယာကို ၁-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ယူခဲ့သည့် အာဂျင်တီးနားနှင့် ပြန်လည်ယှဉ်ပြိုင်ရမည့်ပွဲကို မျှော်လင့်နေသည်။

"ကျွန်တော်တို့ အနည်းငယ်လေးနဲ့ ရှုံးခဲ့တာပါ၊ အခုတော့ လက်စားချေဖို့ ပြန်လာပြီ။ ကျွန်တော်တို့ လက်စားချေချင်တယ်၊ ဒါက ဘောလုံးပဲ။ ခန့်မှန်းလို့ မရဘူး" ဟု အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ် ဗီဂါက ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် ဆန်ဟိုဆေး၌ နေထိုင်သည့် ဘိုဂိုတာဇာတိ ဗီဂါက သူ၏ အရောင်းရဆုံးအင်္ကျီများမှာ ကိုလံဘီယာ၊ မက္ကဆီကိုနှင့် အာဂျင်တီးနားတို့ဖြစ်ကြောင်း၊ အာဂျင်တီးနား၏ ပထမဆုံး အုပ်စုပွဲစဉ်နှစ်ပွဲတွင် ဂိုးငါးဂိုးလုံး သွင်းယူခဲ့သည့် ကြယ်ပွင့်ကစားသမား လီယွန်နယ် မက်ဆီ၏ အင်္ကျီများမှာ ကုန်စင်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"အခုတော့ ကျွန်တော့်ဆီမှာ ဘာမှမကျန်တော့ဘူး။ အကုန်ရောင်းကုန်ပြီ။ အရမ်းရောင်းရပါတယ်" ဟု သူက ဆိုသည်။

(ဆန်ဟိုဆေး၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားမှ အဲလိဇဘက် မန်ဒက်ဇ်၏ နောက်ထပ်သတင်းပေးပို့ချက်၊ အယ်ဒီတာ - အက်ဒ် အော့စ်မွန်)