ပစ်စဘာ့ဂ်မြို့တွင် ICE ထိန်းသိမ်းမှုမှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် အမျိုးသမီးတစ်ဦး အအေးမိသေဆုံးမှုကို လူသတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်

ဖက်ဒရယ်ထိန်းသိမ်းမှုမှ လွှတ်ပေးပြီးနောက်ပိုင်း သေဆုံးသွားခဲ့သည့် ဟေတီနိုင်ငံသား ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူတစ်ဦး၏ သေဆုံးမှုကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးအရာရှိက လူသတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်သည်။ သူမ၏မိသားစုကို ကိုယ်စားပြုသည့် ရှေ့နေတစ်ဦးက သူမ၏သေဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် အကောက်ခွန်ဌာန (ICE) ကို တရားစွဲဆိုရန် မိသားစုဝင်များက ပြင်ဆင်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် Daphy Michel သည် မတ်လ ၂ ရက်နေ့တွင် သေဆုံးခဲ့သည်။ သူမကို ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင်တစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Allegheny ကောင်တီ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးအရာရှိရုံး၏ စစ်ဆေးချက်အရ သူမ၏သေဆုံးရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် အလွန်အမင်းကျဆင်းခြင်း (hypothermia) ကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသေဆုံးမှုကို “အခြားသူတစ်ဦး၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်” ဟု ဖော်ပြသည့် လူသတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယင်းသတ်မှတ်ချက်သည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အပြစ်ရှိကြောင်း ကြေညာချက်မဟုတ်ကြောင်း အဆိုပါရုံးက ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါရုံးသည် ၎င်းတို့၏ စစ်ဆေးတွေ့ရှိချက်များကို သောကြာနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

Michel သည် ဟေတီနိုင်ငံသူဖြစ်ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် တောင်ပိုင်းနယ်စပ်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် အမေရိကန်တွင် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံခဲ့သူဖြစ်ကြောင်း သူမ၏မိသားစုရှေ့နေ Joseph Patrick Murphy က ပြောကြားခဲ့သည်။ သူမအား အရေးပေါ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်အရ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက် (humanitarian parole) ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း သူမသေဆုံးပြီး နှစ်ပတ်အကြာတွင် ပြုလုပ်ရန်ရှိသည့် ကြားနာစစ်ဆေးမှုကို သူမ မီလိုက်တော့ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် သူမအား လွှတ်ပေးချိန်၌ Michel သည် “ကုသမှုမခံယူရသေးသည့် ပြင်းထန်သော စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် ဘာသာစကား အခက်အခဲများ” ကို ခံစားနေရသည့် အားနည်းချက်ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးအရာရှိရုံးက ဖော်ပြခဲ့သည်။

သူမသည် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကြောင့် မရှိသည့်လူများကို အော်ဟစ်ဆဲဆိုမှုဖြင့် ပြီးခဲ့သည့်နွေရာသီက ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရကြောင်း Murphy က ပြောသည်။ သူမသည် Washington ကောင်တီ အကျဉ်းထောင်တွင် ခြောက်လကြာ နေထိုင်ခဲ့ရပြီး ပထမအကြိမ် ကြားနာစစ်ဆေးမှုကို စောင့်ဆိုင်းနေစဉ်အတွင်း စိတ်ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးမှုအကြိမ်ကြိမ် ခံယူခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

တရားသူကြီးတစ်ဦးက သူမအား မရှိသည့်လူများကို ခြိမ်းခြောက်မှုဖြင့် တရားစွဲဆိုရန် ထိန်းသိမ်းထား၍မရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ICE က သူမကို အကျဉ်းခန်းအတွင်း၌ပင် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ခြေကျင်းဝတ်တွင် ခြေရာခံစက် (ankle monitor) တပ်ဆင်ကာ ကီလိုမီတာ ၄၀ အကွာရှိ Pittsburgh သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် ဘတ်စ်ကားမှတ်တိုင်တစ်ခု၌ ရက်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

“သူမမှာ စက်တင်ဘာလက ဝတ်တဲ့အဝတ်အစားတွေပဲ ပါလာပြီး အဲဒီအချိန်က ဖေဖော်ဝါရီလဖြစ်နေတော့ ရာသီဥတုဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် အလွန်အမင်းကျဆင်းပြီး သေဆုံးခဲ့ရတာပါ” ဟု Murphy က ပြောသည်။

ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးအရာရှိ၏ လူသတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ချက်သည် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ စွဲချက်တင်ခြင်းနှင့် မတူညီဘဲ “တစ်စုံတစ်ဦးသည် သူမ၏သေဆုံးမှုကို ဖြစ်စေသည့် လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုခုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ခြင်း” ကို ဆိုလိုကြောင်း Murphy က ရှင်းပြသည်။ Michel ၏ မိသားစုအနေဖြင့် သူမ၏သေဆုံးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ICE ကို တရားစွဲဆိုရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဌာနမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Lauren Bis က အီးမေးလ်မှတစ်ဆင့် “ဒီအမျိုးသမီးသေဆုံးမှုနဲ့ ICE မှာ ဘာမှပတ်သက်မှုမရှိပါဘူး။ သူမဟာ ICE နဲ့တွေ့ဆုံပြီး သုံးရက်အကြာမှာပဲ သေဆုံးသွားတာပါ” ဟု တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

သူမက Michel အား ဖမ်းဆီးပြီးနောက် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရေး လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ထည့်သွင်းခံထားရသည့် “ဟေတီမှ တရားမဝင် နိုင်ငံခြားသူ” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

Michel လွတ်မြောက်လာချိန်တွင် သူမ၏ပစ္စည်းများအားလုံးနှင့် အားအပြည့်သွင်းထားသည့် ဖုန်းတစ်လုံးပါရှိပြီး အများပြည်သူ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း Bis က ပြောသည်။ Michel သေဆုံးပြီးနောက်တစ်ရက်တွင် သူမ၏ ခြေရာခံစက် “ဖျက်ဆီးခံထားရကြောင်း” ICE က သိရှိခဲ့ရသော်လည်း ကောင်တီဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးအရာရှိရုံး ဝန်ထမ်းများက ICE အရာရှိများနှင့် “ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် သို့မဟုတ် စကားပြောရန်ပင် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ICE က အမေရိကန် ရဲအရာရှိချုပ်ရုံး (US Marshals Service) ကို ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး ခြေရာခံစက်ကို ပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့သော်လည်း Michel ၏ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို ပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြောင်း Bis က ပြောသည်။ ICE သည် သူမ၏သေဆုံးမှုကို သတင်းမီဒီယာများမှတစ်ဆင့်သာ သိရှိခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

Allegheny ကောင်တီ အမှုဆောင်အရာရှိ Sara Innamorato က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် Michel ၏သေဆုံးမှုကို “အလွန်ဝမ်းနည်းစရာကောင်းပြီး လူသားဆန်မှု အနည်းငယ်ရှိခဲ့ပါက လုံးဝရှောင်လွှဲနိုင်မည့် ကိစ္စဖြစ်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ် Summer Lee (ဒီမိုကရက်-ပင်ဆယ်ဗေးနီးယား) က သူမ၏သေဆုံးမှုမှာ ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်သည့်ကိစ္စဖြစ်ပြီး “သူမအနေနဲ့ စောင့်ရှောက်မှု၊ နေရာထိုင်ခင်း၊ ဘာသာစကား အကူအညီနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ထောက်ပံ့မှုတွေ ရရှိသင့်ပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ICE သည် ထိန်းသိမ်းမှုမှ လွှတ်ပေးပြီး ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း သေဆုံးသည့် ထိန်းသိမ်းခံရသူများ၏ အချက်အလက်များကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဘိုင်ဒင်အစိုးရလက်ထက် မူဝါဒကို အဆုံးသတ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူများကမူ ဤပြောင်းလဲမှုသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းပေးခြင်းမရှိဘဲ ဖြစ်ပွားနေသည့် သေဆုံးမှုအရေအတွက်ထက် လျော့နည်းနေသည့် အချက်အလက်များကိုသာ ပြသနေလိမ့်မည်ဟု ဆိုသည်။