မာလာဝီနိုင်ငံသား ထောင်ပေါင်းများစွာ တောင်အာဖရိကရှိ နေအိမ်များမှ နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးမှု ခြိမ်းခြောက်မှုများကြောင့် ထွက်ပြေးကြရ

ကလေးငယ်ရာပေါင်းများစွာအပါအဝင် မာလာဝီနိုင်ငံသား ၃,၀၀၀ ကျော်သည် ၎င်းတို့ပြောကြားချက်အရ တိုးပွားလာနေသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဆန့်ကျင်ရေး ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများမှ ထွက်ပြေးလာပြီးနောက် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံ၊ ဒါဘန်ဆိပ်ကမ်းမြို့ရှိ လွင်ပြင်တစ်ခုတွင် ခိုလှုံနေကြရသည်။

ရက်သတ္တပတ်များစွာကြာအောင် တုတ်များ၊ ကြိမ်လုံးများနှင့် ဒိုင်းများကို ကိုင်ဆောင်ထားသော အဖွဲ့များသည် နိုင်ငံ၏ အချို့ဒေသများတွင် ချီတက်ခဲ့ကြပြီး စာရွက်စာတမ်းမရှိသော နိုင်ငံခြားသားများအား ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ ထွက်ခွာရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဒါဘန်မြို့၌ ယာယီခိုလှုံရာစခန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသော ပန်းခြံတွင် လူအများအပြားက ၎င်းတို့အတွက် တစ်ခုတည်းသော ဘေးကင်းသည့် ရွေးချယ်စရာမှာ နေရပ်ပြန်ပို့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။

"ဒီမှာနေဖို့ ခက်ခဲပါတယ်" ဟု မာလာဝီနိုင်ငံသား ဖာလီစီ ချူကူဝမ်ဘာ (Falesi Chukuwumba) က အယ်လ်ဂျာဇီးယား (Al Jazeera) သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်တို့ အပြင်မှာနေနေရတာကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုအအေးဒဏ်မှာ ဘယ်လိုနေနိုင်မှာလဲ။ ကျွန်တော်တို့ ကလေးတွေ ဖျားနာနိုင်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ခင်ပွန်းနှင့် ကလေးသုံးဦးတို့နှင့်အတူ နာဇရက် (Nazareth) မြို့နယ်မှ ထွက်ပြေးလာခဲ့သော အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ် မာလာဝီနိုင်ငံသား ဆာယီဘာ ဂျွန် (Sayiba John) က ၎င်း၏ ဒုတိယတန်းကျောင်းသူ သမီးဖြစ်သူသည် စာမေးပွဲများကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ရကြောင်း အေအက်ဖ်ပီ (AFP) သတင်းအေဂျင်စီသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"သူတို့က ကျွန်တော်တို့ကို သွားခိုင်းတယ်။ ဒီကိစ္စမှာ ကျွန်တော်တို့မှာ ရွေးချယ်စရာမရှိဘူး" ဟု ဂျွန်က ပြောသည်။ "တောင်အာဖရိကလူမျိုးတွေရဲ့ ဒေါသကို ရင်ဆိုင်ရတာထက် ကျွန်တော်တို့အစိုးရက ဒီကနေ ခေါ်ထုတ်သွားတာက ပိုကောင်းပါတယ်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ် မုဆိုးမ၊ ကလေးသုံးဦး၏ မိခင်ဖြစ်ပြီး ဝက်စတန်းကိပ် (Western Cape) ပြည်နယ်ရှိ မော့ဆယ်လ်ဘေး (Mossel Bay) တွင် အိမ်အကူဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ အယ်လန် မဝါမူလီမာ (Ellen Mwamulima) သည် ၎င်းကို ဖမ်းမိလုနီးပါးဖြစ်ခဲ့သော လူအုပ်စုမှ ထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး နှစ်ပတ်ကြာ ချုံပုတ်များထဲတွင် ပုန်းအောင်းနေခဲ့ရသည်။

"ကျွန်တော်တို့ အရာအားလုံးကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရလို့ အရမ်းခက်ခဲခဲ့ပါတယ်။ သူတို့က ကျွန်တော်တို့အိမ်တွေကို မီးရှို့ပြီး ပစ္စည်းအားလုံးကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြတယ်" ဟု မာလာဝီနိုင်ငံသားက အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဆန့်ကျင်ရေး ချီတက်ပွဲများကို သမ္မတဟောင်း ဂျေကော့ဘ် ဇူးမား (Jacob Zuma) ဦးဆောင်သော အမ်ကေပါတီ (MK Party) က ကျောထောက်နောက်ခံပြုခဲ့ပြီး အဆိုပါပါတီသည် ကွာဇူးလူ-နာတယ် (KwaZulu-Natal) ပြည်နယ်တစ်ဝန်းတွင် အခိုင်အမာ ထောက်ခံမှု ရရှိထားသည်။

ပါတီက စာရွက်စာတမ်းမရှိသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြရန် ထောက်ခံသူများကို တောင်းဆိုခဲ့သောအခါ ထောင်နှင့်ချီသော လူများက တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ဆန္ဒပြသူများသည် နိုင်ငံခြားသားများက တောင်အာဖရိကနိုင်ငံသားများထံမှ အလုပ်အကိုင်များနှင့် စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းများကို လုယူနေသည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။

"ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စီးပွားရေးနယ်ပယ်တိုင်းမှာ စာရွက်စာတမ်းမရှိတဲ့ နိုင်ငံခြားသားတွေ အလုပ်လုပ်နေကြတယ်" ဟု ဆန္ဒပြသူတစ်ဦးဖြစ်သူ မိုက်သိုဘီစီ ဆာဘယ်လို (Mythobisi Sabelo) က ဒါဘန်မြို့ရှိ အယ်လ်ဂျာဇီးယားသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒီကလူတွေက အချိန်အကြာကြီး အလုပ်ရှာဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပြီး လက်လျှော့ခဲ့ကြရတယ်။ ဒါက ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်လာနေပြီ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော် ဆန္ဒပြသူများက တောင်အာဖရိက၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးပြဿနာများအတွက် နိုင်ငံခြားသားများကို အပြစ်တင်နေကြသော်လည်း အခြားသူများကမူ နိုင်ငံခြားသားများ၊ အထူးသဖြင့် အာဖရိကတိုက်၏ အခြားဒေသများမှ လာသူများကို မှားယွင်းစွာ အပြစ်တင်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံကြသည်။

အကြမ်းဖက်မှုများသည် ကွာဇူးလူ-နာတယ် (KwaZulu-Natal) ပြည်နယ်ကို ကျော်လွန်၍ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။ မော့ဆယ်လ်ဘေး (Mossel Bay) တွင် မိုဇမ်ဘစ် (Mozambique) နိုင်ငံသား ငါးဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသည်။ စနေ၊ တနင်္ဂနွေနေ့များအတွင်း မာလာဝီနိုင်ငံသား ၁၅၀ ကျော်ကို ဝက်စတန်းကိပ် (Western Cape) ပြည်နယ်မှ ဘတ်စ်ကားများဖြင့် ခေါ်ထုတ်သွားခဲ့သည်။

ဂါနာ (Ghana)၊ ဇင်ဘာဘွေ (Zimbabwe) နှင့် မိုဇမ်ဘစ် (Mozambique) တို့သည် ယခုလအတွင်း ၎င်းတို့နိုင်ငံသား ရာပေါင်းများစွာကို နေရပ်ပြန်ပို့ခဲ့ကြပြီး နိုင်ဂျီးရီးယား (Nigeria) နိုင်ငံသားများ၏ ပထမဆုံးအဖွဲ့ကို တင်ဆောင်လာမည့် လေယာဉ်တစ်စီးသည် ဂျိုဟန်နက်စ်ဘာ့ဂ် (Johannesburg) မှ ထွက်ခွာရန် စီစဉ်ထားသည်။

ဘူရွန်ဒီ (Burundi)၊ အီသီယိုးပီးယား (Ethiopia) နှင့် ဇင်ဘာဘွေ (Zimbabwe) တို့မှ နောက်ထပ် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ၁၅၀ ခန့်သည် ဒါဘန်ပန်းခြံနှင့် မနီးမဝေးရှိ အစိုးရရုံးတစ်ခုတွင် ခိုလှုံနေကြသည်။

တောင်အာဖရိကသည် ၂၀၀၈ ခုနှစ်ကတည်းက နိုင်ငံခြားသားမုန်းတီးရေး အကြမ်းဖက်မှုလှိုင်းလုံးများကို ထပ်တလဲလဲ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး ထိုစဉ်က ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရကာ ထောင်နှင့်ချီသော လူများ နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသည်။

နိုင်ငံခြားသား သုံးသန်းခန့် (လူဦးရေ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့အနက် ၆၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် တောင်အာဖရိက ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အသိုက်အဝန်း (SADC) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ဖြစ်သည်) သည် နိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်ကြသည်။

နောက်ဆုံးပေါ် ပဋိပက္ခများမှာ နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် ဒေသန္တရအစိုးရ ရွေးကောက်ပွဲများမတိုင်မီ နိုင်ငံရေးပါတီများက မဲဆွယ်စည်းရုံးနေချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။