ကုလသမဂ္ဂက အစ္စရေးစစ်ပွဲကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအကျပ်အတည်းဖြစ်ပေါ်လာရာ လက်ဘနွန်အကူအညီတောင်းခံမှုကို တိုးမြှင့်

ကုလသမဂ္ဂသည် အစ္စရေးနှင့် လေးလကြာ စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော "ပြင်းထန်ပြီး ဆိုးရွားလာနေသော" လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကို ရပ်တန့်ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် လက်ဘနွန်နိုင်ငံသို့ အကူအညီတောင်းခံမှုကို နှစ်ဆတိုးမြှင့်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။

ကုလသမဂ္ဂ၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အေဂျင်စီ OCHA က လာမည့် ခြောက်လအတွင်း ဒေါ်လာ ၆၄၀ သန်းနီးပါး လိုအပ်ကြောင်း သောကြာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ မတ်လတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ရန်လိုမှုများ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ကုလသမဂ္ဂက ဒေါ်လာ ၃၀၈ သန်း လိုအပ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ဖူးသည်။

OCHA က သောကြာနေ့တွင် အဆိုပါ တောင်းဆိုမှုမှ ဒေါ်လာ ၁၈၅ သန်းသာ ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ သို့သော် ယခုအခါ မူလပစ်မှတ်ပမာဏအပြင် နောက်ထပ် ဒေါ်လာ ၃၃၁ သန်းကို တောင်းဆိုနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးသည် အီရန်နှင့် ဆက်စပ်နေသော ဟစ်ဘိုလာအဖွဲ့ကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ရမည်ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားနေချိန်တွင် လက်ဘနွန်တောင်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို တိုးချဲ့လျက်ရှိသည်။

လက်ဘနွန် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အစီရင်ခံစာအရ မတ်လ ၂ ရက်နေ့မှစ၍ အစ္စရေးတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးသူဦးရေ ၃,၅၂၆ ဦးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ၁၀,၇၃၃ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။ လူပေါင်း တစ်သန်းကျော်သည် ၎င်းတို့၏နေအိမ်များကို စွန့်ခွာထွက်ပြေးခဲ့ရပြီး နေရာရွှေ့ပြောင်းခံရသူများအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

"အကြိမ်ကြိမ် နေရာရွှေ့ပြောင်းခံရခြင်း၊ လုံလောက်သော ခိုလှုံရာနေရာ မရှိခြင်းနှင့် ဘေးကင်းစွာ ပြန်လာနိုင်မည့် အလားအလာ နည်းပါးခြင်းတို့သည် ထိခိုက်လွယ်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်" ဟု OCHA က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားသည်မှာ "ထိခိုက်ခံစားရသူများသည် ၎င်းတို့၏ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းများ လျင်မြန်စွာ ကုန်ခန်းလာနေပြီး မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ဝန်ဆောင်မှုများသည်လည်း ဖိအားများ တိုးလာနေသည်" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

"လွန်ခဲ့သည့် သုံးလအတွင်း လက်ဘနွန်တစ်ဝန်းရှိ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများသည် ရန်လိုမှုများ တိုးလာခြင်းကြောင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ အခြေအနေများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်" ဟု ကုလသမဂ္ဂ ဌာနေနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူး အင်မ်ရန် ရီဇာ (Imran Riza) က ပြောကြားခဲ့ပြီး "အရပ်သားများအပေါ် သက်ရောက်မှုသည် စိုးရိမ်ဖွယ်ရာဖြစ်ပြီး နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာနေသည်" ဟုလည်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ကုလသမဂ္ဂက အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲက ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုအပေါ် သက်ရောက်မှုများကြောင့် လောင်စာဆီနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာသောကြောင့် စီးပွားရေးအခြေအနေက လက်ဘနွန်ရှိ အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်ဟု ပြောကြားသည်။

OCHA ၏ အဆိုအရ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စီးပွားရေးအပေါ် ဖိအားများကြောင့် ပျက်စီးသွားသော သို့မဟုတ် ပိတ်ထားရသော ဆေးရုံ ၆၂ ခုကို ပိတ်ပစ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ လက်ဘနွန် ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များကလည်း ပဋိပက္ခအတွင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီပေးသူ (paramedics) ၁၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံသည်။

ပညာရေးစနစ်သည်လည်း ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်ခံနေရသည်။ ကျောင်းပေါင်း ၄၅၀ နီးပါးကို နေအိမ်များ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူများအတွက် ခိုလှုံရာနေရာအဖြစ် အသုံးပြုနေရပြီး ထို့ကြောင့် ကျောင်းထွက်သူဦးရေနှင့် သင်ယူမှု ဆုံးရှုံးမှုများ တိုးလာစေသည်။

ဟစ်ဘိုလာအဖွဲ့က ကြာသပတေးနေ့တွင် ဝါရှင်တန်၌ လက်ဘနွန်နှင့် အစ္စရေး ကိုယ်စားလှယ်များ သဘောတူခဲ့သော အခြေအနေအရပ်ရပ်ဖြင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ယင်းအစား အပြည့်အဝ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့် အစ္စရေးစစ်တပ်ကို နိုင်ငံမှ အပြည့်အဝ ရုပ်သိမ်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။