
ဆွီဒင်နိုင်ငံ၏ လက်ယာစွန်းဝါဒီများ နိုင်ငံရေးအရ အထီးကျန်ဘဝမှ အာဏာကို ချုပ်ကိုင်သူများ ဖြစ်လာပုံ
AI Summary
ဆွီဒင်နိုင်ငံ၏ လက်ယာစွန်းရောက်ပါတီဖြစ်သော ဆွီဒင်ဒီမိုကရက်များ (SD) သည် ယခင်က နိုင်ငံရေးအရ ဖယ်ကျဉ်ခံထားရသော်လည်း လက်ရှိတွင် အစိုးရကို ထောက်ခံပေးနေသည့် အဓိကနိုင်ငံရေးအင်အားစုအဖြစ် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် နီယိုနာဇီမူလဇစ်မြစ်မှ ခွဲထွက်ကာ ပါတီပုံစံကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ တင်းကျပ်သောမူဝါဒများကို အဓိကထားခြင်းဖြင့် နိုင်ငံရေးရေစီးကြောင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအပြောင်းအလဲကြောင့် ဆွီဒင်၏ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်တွင် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုနှင့် ပေါင်းစည်းရေးဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများ ပိုမိုမြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမူဝါဒများတွင် SD ၏ လွှမ်းမိုးမှုသည် နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအပေါ် သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုရှိနေသည်။ လက်ရှိတွင် အစိုးရ၏ ပြင်းထန်သောမူဝါဒများကြောင့် ပြည်သူများကြားတွင် ဝေဖန်မှုများရှိနေပြီး လာမည့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေရှိနေသည်။
ထင်ရှားသော ပြောကြားချက်များ
"သူတို့မှာ ကျွန်မကို ဆွီဒင်လူမျိုးလို့ မမြင်တဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေ အများကြီးရှိတယ်"
"မင်းရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံ ဒါမှမဟုတ် ယုံကြည်ချက် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မင်းဟာ မင်းဖြစ်သင့်ပါတယ်"
ဆွီဒင်ဘာသာစကားတွင် “နွေးထွေးမှုထဲသို့ ခွင့်ပြုပေးခြင်း” (to be let into the warmth) ဟူသော အသုံးအနှုန်းတစ်ခုရှိသည်။ ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုအတွင်းသို့ နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုလက်ခံခြင်းဖြစ်သည်။ ဆောင်းရာသီရှည်လျားပြီး မှောင်မိုက်သောနိုင်ငံတစ်ခုတွင် ဤပုံရိပ်သည် သူ့အလိုလိုပင် အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်နေသည်။
လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုက ဆွီဒင်၏ နီယိုနာဇီလှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် လက်ယာစွန်းရောက် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆန့်ကျင်ရေးပါတီဖြစ်သော ဆွီဒင်ဒီမိုကရက်များ (SD) သည် အေးစက်သော အထီးကျန်မှုထဲတွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ပိတ်လှောင်ခံထားရသည်။
သို့သော် ၂၀၁၈ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းတစ်ခုက လက်ယာယိမ်းပါတီများကို ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုများနှင့် အခြေခံမူများကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။
ယနေ့တွင် SD သည် ဆွီဒင်၏ ဒုတိယအကြီးဆုံးပါတီဖြစ်လာပြီး လက်ရှိအစိုးရကို အာဏာတည်မြဲစေရန် လွှတ်တော်တွင်းမှ ထောက်ခံမှုများ ပေးအပ်လျက်ရှိသည်။ တစ်ချိန်က အဓိကနိုင်ငံရေးအင်အားစုတိုင်း၏ ရှောင်ဖယ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသော ပါတီသည် ယခုအခါ နွေးထွေးမှုထဲသို့ အတော်ပင် ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။
SD ကို ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် နာဇီဝါဒကို ထောက်ခံသူများက တည်ထောင်ခဲ့ပြီး “ဆွီဒင်ကို ဆွီဒင်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းထား” (Keep Sweden Swedish) ဟူသော လက်ယာစွန်းရောက် စကင်ဟက် (skinhead) လှုပ်ရှားမှုမှ ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်။
၎င်း၏ ပထမဆုံးစာရင်းစစ်ဖြစ်သူ Gustaf Ekstrom သည် နာဇီဂျာမနီ၏ အဓိကအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုဖြစ်သည့် SS ၏ လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်ရေးဌာနမှ ဝါရင့်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အခြားအမှုဆောင်အဖွဲ့ဝင်များမှာလည်း အကြမ်းဖက် လက်ယာစွန်းရောက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများဖြစ်သည်။
၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနောက်ပိုင်းတွင် SD သည် နီယိုနာဇီများအဖြစ် အမြင်မခံရစေရန်အတွက် ၎င်းတို့၏ လုပ်ရပ်များကို “သန့်စင်ရန်” ကြိုးပမ်းခဲ့ကြောင်း Expo Foundation တွင် လက်ယာစွန်းရောက်လှုပ်ရှားမှုများကို လေ့လာနေသည့် ဆွီဒင်သုတေသီ Morgan Finnsio က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်းပေးခဲ့သော ဥပမာတစ်ခုမှာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တွင် “ပွင့်လင်းသော ဆွီဒင်လူမျိုးဖြစ်မှု” (open Swedishness) ဟူသော အယူအဆကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဆွီဒင်လူမျိုးဟူသည် ဇီဝဗေဒအရ သီးသန့်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းသည် သီအိုရီအရ ဖြစ်နိုင်ချေရှိကြောင်း Finnsio က ရှင်းပြသည်။
၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အတွင်း SD သည် အလှအပရေးရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ထပ်မံပြုလုပ်ခဲ့ပြီး “ရှေးရိုးစွဲ” ပါတီအဖြစ် ပုံစံပြောင်းကာ အသင့်အတင့်ရှိသော လမ်းကြောင်းသို့ ဦးတည်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
SD ခေါင်းဆောင်ပိုင်းသည် ပါတီ၏ လူငယ်အဖွဲ့ကို “အစွန်းရောက်မှု” အတွက် ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး အချို့သော အဖွဲ့ဝင်များကိုလည်း (မညီမညာဖြစ်သော်လည်း) ထုတ်ပယ်ခဲ့ကာ လက်ယာစွန်းရောက် အခြားမီဒီယာအကြောင်းအရာများကို မျှဝေခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ခဲ့ကြောင်း Finnsio က ပြောသည်။
ထို့အပြင် ဥရောပသမဂ္ဂမှ နုတ်ထွက်ရန် တောင်းဆိုချက်နှင့် နေတိုး (NATO) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်မှုတို့ကိုလည်း စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ယော့ခ်တက္ကသိုလ်မှ နှိုင်းယှဉ်နိုင်ငံရေးပါမောက္ခ Daphne Halikiopoulou က Al Jazeera သို့ ပြောကြားရာတွင် SD သည် အခြားသော ဥရောပ လက်ယာစွန်းရောက်ပါတီများ လျှောက်လှမ်းခဲ့သည့် လမ်းကြောင်းအတိုင်းပင် လျှောက်လှမ်းခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဟောပြောချက်များကို တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲကာ လက်ယာစွန်းရောက်အစွန်းအထင်းရှိသော ပါတီအဖြစ် ပြန်လည်ပုံဖော်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
ပါတီသည် “၎င်း၏ အစွန်းရောက်အချက်အလက်များကို သန့်စင်ခဲ့ပြီး” ဗိုက်ကင်း (Viking) ရုပ်ပုံအစား အပြစ်ကင်းစင်ပုံပေါက်သည့် ပန်းပွင့်ကို ပါတီတံဆိပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲအသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သူမက ပြောသည်။
၂၀၁၀ ပြည့်နှစ် စက်တင်ဘာလတွင် SD သည် ၄ ရာခိုင်နှုန်းကျော်လွန်ကာ လွှတ်တော်အတွင်းသို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပြီး နေရာ ၂၀ ရရှိခဲ့သည်။
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကို ရာဇဝတ်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အမျိုးသားလုံခြုံရေးတို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် ဇာတ်လမ်းကို နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဒုက္ခသည်အကျပ်အတည်းသည် SD စောင့်မျှော်နေသည့် အခွင့်အရေးကို ပေးအပ်လိုက်သည်။
ထိုနှစ်တွင် ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၃ သန်းသည် ဥရောပသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံတစ်ခုတည်းတွင်ပင် ၁၆၃,၀၀၀ ရောက်ရှိလာခဲ့ရာ ၎င်းသည် နိုင်ငံသမိုင်းတွင် တစ်နှစ်အတွင်း အများဆုံးဖြစ်ပြီး EU တွင် လူဦးရေအချိုးအစားအရ အများဆုံးလက်ခံမှုဖြစ်သည်။
ဆွီဒင်၏ နှစ်စဉ် SOM စစ်တမ်းအရ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးသည် ဆွီဒင်မဲဆန္ဒရှင် ၅၃ ရာခိုင်နှုန်းအတွက် တစ်ညချင်းဆိုသလို အရေးအကြီးဆုံးကိစ္စရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ရွေးကောက်ပွဲရောက်ချိန်တွင် SD သည် မဲ ၁၇.၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် နေရာ ၆၂ နေရာကို ရရှိကာ တတိယအကြီးဆုံးပါတီ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဤအချိန်တွင် “လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှ ဖယ်ကျဉ်ခံရသောပါတီ” အဖြစ် အများအားဖြင့် သတ်မှတ်ခံထားရသည့် SD သည် နိုင်ငံရေးရေစီးကြောင်းထဲသို့ ကြိုဆိုလက်ခံခြင်း စတင်ခံရကြောင်း မီဒီယာဌာန Aftonbladet မှ နိုင်ငံရေးဝေဖန်သူနှင့် အယ်ဒီတာ Zina al-Dewany က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်း သင်္ကေတပြုသော အခိုက်အတန့်များစွာတွင် ပါတီတစ်ခုပြီးတစ်ခုသည် ၎င်းတို့၏ သဘောထားကို ပြောင်းလဲခဲ့ကြောင်း al-Dewany က ဆိုသည်။
၎င်းသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ခရစ်ယာန်ဒီမိုကရက်များ (KD) နှင့် စတင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင် Ebba Busch သည် SD ခေါင်းဆောင် Jimmie Akesson နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် နေ့လယ်စာစားခဲ့သည်။ ထိုအခိုက်အတန့်ကို “အသားလုံးနေ့လယ်စာ” (meatball lunch) ဟု လူသိများလာခဲ့သည်။
ထို့နောက် Moderate ပါတီက ဆက်သွယ်လာခဲ့ပြီး ၎င်း၏ခေါင်းဆောင် Ulf Kristersson (ယခု ဆွီဒင်ဝန်ကြီးချုပ်) သည် Akesson နှင့် ၎င်း၏ရုံးခန်းတွင် ဆွီဒင်ရိုးရာ fika (သစ်ကြံပိုးခေါက်မုန့်နှင့် ကော်ဖီသောက်ရင်း စကားစမြည်ပြောခြင်း) ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
အမြင်အားဖြင့် သာမန်ဟုထင်ရသော ထိုအခိုက်အတန့်သည် နိုင်ငံရေးအရ အလေးချိန်ရှိနေပြီး cordon sanitaire (နိုင်ငံရေးအရ အထီးကျန်စေခြင်း) ပျက်ပြားသွားခြင်းကို ပြသနေသည်။ ထို့အပြင် Kristersson က ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် နာမည်ကျော် စိတ်ပညာရှင်၊ စာရေးဆရာနှင့် ဟိုလိုကော့စ် (Holocaust) အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ Hedi Fried အား ပေးခဲ့သော ကတိစကားဖြစ်သည့် “ယခင်က အန်တီဆီမစ် (Anti-Semitism) သမိုင်းကြောင်းရှိသော SD နှင့် ဘယ်တော့မှ ပူးပေါင်းမည်မဟုတ်” ဟူသော ကတိကို ချိုးဖောက်လိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင် လစ်ဘရယ်ပါတီများက SD အတွက် တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့ပြီး လက်ယာယိမ်းပါတီခေါင်းဆောင် လေးဦးသည် သမိုင်းဝင် Tido ရဲတိုက်အတွင်း၌ သီးသန့်တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။
ထိုနေရာတွင် ၎င်းတို့သည် Tido သဘောတူညီချက်ဟု လူသိများသော စာမျက်နှာ ၆၂ မျက်နှာပါ သမိုင်းဝင်စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး ဆွီဒင်၏ လက်ရှိညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို တည်ထောင်ကာ ရာဇဝတ်မှုနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဆိုင်ရာ မူဝါဒအပြောင်းအလဲကြီးများကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
တရားဝင်သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့သော်လည်း လစ်ဘရယ်ပါတီများသည် နယ်နိမိတ်တစ်ခုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် SD နှင့် မူဝါဒများကို ညှိနှိုင်းမည်ဖြစ်သော်လည်း ၎င်းတို့နှင့်အတူ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ထို့နောက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင် လစ်ဘရယ်ပါတီခေါင်းဆောင်နှင့် ပညာရေးနှင့် ပေါင်းစည်းရေးဝန်ကြီး Simona Mohamsson က ၎င်း၏ပါတီသည် SD ကို အနာဂတ်အစိုးရတွင် ပါဝင်ခွင့်ပြုမည်ဟု ကြေညာလိုက်သောအခါ ထိုနောက်ဆုံးနယ်နိမိတ်မှာလည်း ကျိုးပေါက်သွားခဲ့သည်။
ထို့နောက် တိုက်ရိုက်ရုပ်သံလွှင့်ချက်တွင် Akesson က လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ Mohamsson က သူ့ကို ပွေ့ဖက်လိုက်ရာ ထိုအခိုက်အတန့်သည် ဆွီဒင်တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် နိုင်ငံရေးလှိုင်းထန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ထိုနိုင်ငံရေးသမားများသည် မည်သူများဖြစ်ပြီး မည်သည့်အရာကို ကိုယ်စားပြုသလဲဆိုသည့်အချက်ကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဂျာမနီနိုင်ငံတွင် ပါလက်စတိုင်းဖခင်နှင့် လက်ဘနွန်မိခင်တို့မှ မွေးဖွားခဲ့သော Simona Mohamsson သည် အသက်ရှစ်နှစ်အရွယ်တွင် ဆွီဒင်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာခဲ့ပြီး လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများနှင့် လူမှုရေးလစ်ဘရယ်ဝါဒကြောင့် လူသိများသည်။ သူမ၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအစောပိုင်းတွင် လက်ယာစွန်းရောက်မှုကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး SD ကိုလည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလအစောပိုင်းကပင် သူမသည် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် SD သည် “အပြုအမူမကောင်း” သောကြောင့် အစိုးရအဖွဲ့တွင် မပါဝင်စေလိုကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။
သူမ၏ လူသိရှင်ကြား ကြေညာချက်အပြီးတွင်ပင် ပါတီတွင်းအစည်းအဝေးတစ်ခု၌ SD သည် သူမ၏ ပထမဆုံးရွေးချယ်မှုမဟုတ်ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ “သူတို့မှာ ကျွန်မကို ဆွီဒင်လူမျိုးလို့ မမြင်တဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေ အများကြီးရှိတယ်” ဟု သူမပြောကြားခဲ့ကြောင်း ဆွီဒင်ပြည်သူ့ရုပ်သံဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။
Tido သဘောတူညီချက်နောက်ပိုင်းတွင် SD သည် အစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်းများတွင် အမြစ်တွယ်လာခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ်နှင့် “အရိပ်အစိုးရ” (shadow government) အဖြစ် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း al-Dewany က ရှင်းပြသည်။
၎င်း၏လွှမ်းမိုးမှုကို ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တရားစီရင်ရေးတွင် အထူးသဖြင့် မြင်တွေ့နိုင်ပြီး ပိုမိုပြင်းထန်သော ပြစ်ဒဏ်များနှင့် ထောင်ဒဏ်ချမှတ်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ တာဝန်ယူရမည့်အသက်ကို ၁၃ နှစ်သို့ လျှော့ချရန် တွန်းအားပေးခဲ့သော်လည်း လွှတ်တော်တွင်း ထောက်ခံမှု မလုံလောက်သည့်အတွက် အစိုးရက ၁၄ နှစ်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ယခင်က ၁၅ နှစ်မှ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားခြင်းဖြစ်သည်။
SD ၏ ပုံစံပြောင်းလဲမှုကြောင့် အခြားသော လက်ယာယိမ်းပါတီများကလည်း ၎င်းပါတီကို လက်ခံလာပြီး ၎င်း၏ ဟောပြောချက်အများစုကို ပြန်လည်ပြောဆိုလာကြသည်။
သုတေသီ Finnsio က အထူးသဖြင့် Moderate ပါတီနှင့် KD တို့သည် “လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးသမားများ၊ အထူးသဖြင့် ‘ပေါင်းစည်းရန် ပျက်ကွက်သူများ’ သည် ဆွီဒင်၏ လူမှုရေးနှင့် စီးပွားရေးပြဿနာတိုင်း၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည်” ဟူသော နိုင်ငံရေးဇာတ်ကြောင်းကို လက်ခံကျင့်သုံးနေကြကြောင်း ပြောသည်။
“ဒါကြောင့်ပဲ Moderate ပါတီရဲ့ နိုင်ငံရေးသတင်းစကားတွေမှာ ‘ခိုလှုံခွင့်တောင်းခံသူ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး’ အဆင့်ကို စံချိန်တင်အနိမ့်ဆုံးအထိ လျှော့ချနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြွားဝါနေတာကို တွေ့ရတယ်။ ဒါဟာ SD အောင်မြင်မှုမတိုင်ခင်က ဆွီဒင်နိုင်ငံရေးမှာ စဉ်းစားလို့တောင် မရနိုင်တဲ့ ဟောပြောချက်မျိုးပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
Moderate ပါတီသည် အစိုးရအဖွဲ့တွင် ၎င်းတို့၏ ထိပ်တန်းဦးစားပေးဖြစ်သော ရာဇဝတ်မှုပြဿနာကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်စပ်ပြောဆိုနေခဲ့ပြီး KD ကမူ ဆွီဒင်၏ လူမှုရေးပြဿနာများသည် လူအများစုက လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကြောင့် စိန်ခေါ်ခံနေရသည့် “ဆွီဒင်နှင့် ခရစ်ယာန်တန်ဖိုးများ” ကို ပြတ်ပြတ်သားသား မဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟူသော အကြောင်းအရာကို လက်ခံကျင့်သုံးနေကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။
Al-Dewany က Mainstream ပါတီများသည် SD ကို ပုံမှန်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ မူဝါဒများကိုလည်း ပုံမှန်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နေပြီး နိုင်ငံခြားနောက်ခံရှိသူများကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေကြောင်း ပြောသည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းသားများအပေါ် အနိုင်ကျင့်မှုများ တိုးလာခြင်းနှင့် မွတ်စလင်ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းတို့လည်း ရှိနေကြောင်း သူမက ထပ်လောင်းပြောသည်။
လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် လက်ယာယိမ်းဟောပြောချက်များတွင် ပေါင်းစည်းရေး (integration) အကြောင်း ပါဝင်နေသော်လည်း ဆွီဒင်နိုင်ငံရေးသတင်းထောက်နှင့် ဝေဖန်သူ Tanvir Mansur က ထိုစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်အစစ်အမှန်မှာ ပေါင်းစပ်ခြင်း (assimilation) ဖြစ်သည်ဟု ငြင်းခုံသည်။
ဆွီဒင်နိုင်ငံရှိ အထီးကျန်မှုနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ ပိုင်ဆိုင်မှုအကြောင်း အကြောင်းအရာများ ဖန်တီးနေသူ Mansur က လုပ်ငန်းခွင်ကို ဥပမာပေး၍ ရှင်းပြသည်။
အရောင်အသွေးရှိသူတစ်ဦးသည် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အကိုးအကားများ တူညီမှုမရှိဘဲ တစ်ဦးတည်း (သို့မဟုတ်) အနည်းငယ်သာရှိသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
Fika အချိန်တွင် နွေရာသီအိမ်များနှင့် စကီးစီးခြင်းအကြောင်း ပြောဆိုမှုများသည် ၎င်းတို့အား အပြင်လူများကဲ့သို့ ခံစားရစေနိုင်သည်။ အမှန်တကယ် ပေါင်းစည်းနိုင်ရန်အတွက် ဖိအားမှာ ရှင်းလင်းနေသည် - “မင်းပြောတဲ့ပုံစံကို ပြောင်းလဲရမယ်၊ ပိုပြီးတော့ လူဖြူတွေနဲ့တူတဲ့ အသံမျိုးနဲ့ ပြောရမယ်၊ ပြီးတော့ ဒီအကိုးအကားတွေကို သင်ယူရမယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
သူမသည် Mohamsson ၏ SD ကို ပွေ့ဖက်ခြင်းကို ၎င်း၏ ဥပမာတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ ၎င်းသည် သူမ မည်မျှ ဆွီဒင်ဆန်ကြောင်း သက်သေပြရန် “အလွန်အကျွံ လျော်ကြေးပေးခြင်း” ဖြစ်ပြီး “လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဆွီဒင်မျက်နှာဖုံးကို တပ်ဆင်သလိုမျိုးပဲ အမျိုးသားရေးဝါဒီမျက်နှာဖုံးကို တပ်ဆင်ထားတာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
၎င်းသည် သူမ၏ မိသားစုတွင် နိုင်ငံရေးထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဆန္ဒတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဟမ်ဘာ့ဂ်မှ ဆွီဒင်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာသောအခါ အစ္စရေးနိုင်ငံသား ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးဖြစ်သည့် သူမ၏ဖခင်သည် မိသားစုအမည်ကို Mohammed မှ Mohamsson သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
Al-Dewany က လက်ယာယိမ်းအစိုးရက တွန်းအားပေးနေသည့် မူဝါဒအချို့၊ ဥပမာအားဖြင့် ကလေးဘဝကတည်းက ရောက်ရှိလာပြီး ဘဝ၏အများစုကို ဤနိုင်ငံတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည့် လူငယ်များကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ရပ်များသည် “တိုင်းရင်းသားဆွီဒင်လူမျိုးမဟုတ်သူများ” ကို တိုက်ရိုက်ပစ်မှတ်ထားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်ဟု ဆိုသည်။
ဆွီဒင်ဒီမိုကရက်များသည် ဆွီဒင်လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု၏ အရင်းအမြစ်မဟုတ်ဘဲ ပိုမိုရှေးကျသော အရာတစ်ခု၏ လက္ခဏာသာဖြစ်ကြောင်း Mansur က ငြင်းခုံသည်။
ဆွီဒင်သည် အတ္တလန္တိတ် ကျွန်ကုန်သွယ်မှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၁၉၂၂ မှ ၁၉၅၉ ခုနှစ်အထိ လည်ပတ်ခဲ့သော လူမျိုးရေးဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ ပြည်နယ်ဌာန (State Institute for Racial Biology) ရှိခဲ့ကြောင်း၊ ၎င်းသည် လူမျိုးအလိုက် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အယူအဆများကို တရားဝင်ဖြစ်စေရန် ဦးခေါင်းခွံနှင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များကို တိုင်းတာသည့် craniometry ကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သူက ထောက်ပြသည်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် လူမျိုးရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် မည်သည့်အရာကိုမဆို တိတ်တဆိတ် ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး ဆာမီ (Sami)၊ ရိုမာ (Roma) နှင့် အသားမည်းဆွီဒင်လူမျိုးများ၏ သမိုင်းကြောင်းကို လျစ်လျူရှုသည့် အမျိုးသားဒဏ္ဍာရီသစ်တစ်ခု အစားထိုးဝင်ရောက်လာခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
“ကျွန်တော်တို့မှာ ဆွီဒင်ကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ စူပါပါဝါနိုင်ငံအဖြစ် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပုံဖော်ထားတဲ့ အမြင်ရှိခဲ့ပေမဲ့ အဲဒါက တကယ်တမ်းမှာ အမှန်တရားမဟုတ်ခဲ့ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
Al-Dewany က လက်ယာယိမ်းသဘောထားရှိသော မဲဆန္ဒရှင်များပင်လျှင် လက်ရှိအစိုးရသည် ၎င်း၏ ပြင်းထန်သော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးမူဝါဒအချို့ဖြင့် အလွန်အကျွံ လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ခံစားရနိုင်ကြောင်း ယုံကြည်သည်။
လူငယ်များကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် အများပြည်သူ၏ ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး စစ်တမ်းများအရ လက်ဝဲယိမ်း အတိုက်အခံအုပ်စုသည် စက်တင်ဘာလ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရန် လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိနေကြောင်း၊ ၎င်းသည် SD ၏ တရားဝင်အာဏာကို အဆုံးသတ်သွားစေနိုင်ကြောင်း သိရသည်။
သို့သော် Mansur အတွက်မူ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော မေးခွန်းမှာ ပါတီတစ်ခု သို့မဟုတ် ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုအကြောင်း မဟုတ်ပေ။ သူသည် အီရန်နွယ်ဖွားဖြစ်သူ လက်ဝဲပါတီခေါင်းဆောင် Nooshi Dadgostar ကို ထောက်ပြသည်။ “သူမ အီရန်လူမျိုးဖြစ်ကြောင်း၊ ပါရှန်းယဉ်ကျေးမှု၊ သူမရဲ့ ဘာသာစကား ဒါမှမဟုတ် တခြားဘာအကြောင်းကိုမှ ပြောတာ ကျွန်တော် တစ်ခါမှ မကြားဖူးဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
“ဒါဟာ ဒီနေ့ခေတ် ဆွီဒင်ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ ပုံစံပါပဲ - ထင်ရှားပေါ်လွင်အောင် မလုပ်ဘဲ တတ်နိုင်သမျှ ဆွီဒင်လူမျိုးဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေကြတာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
“မင်းရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံ ဒါမှမဟုတ် ယုံကြည်ချက် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် မင်းဟာ မင်းဖြစ်သင့်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောသည်။ “ဆွီဒင်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်သူတစ်ယောက် ဒါမှမဟုတ် နိုင်ငံသားတစ်ယောက်ဖြစ်ရတာဟာ ဒီလိုမျိုးတော့ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။”