မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းချသည့် ဝဘ်ဆိုက်များက အတုအယောင် ပေါ့ဒ်ကတ်စ်များမှတစ်ဆင့် Spotify ၏ ရှာဖွေမှုအဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကို ခိုးယူထားကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထား

ပြီးခဲ့သည့်တစ်နှစ်အတွင်း Spotify သည် တရားမဝင် အွန်လိုင်းဆေးဆိုင်များကို ကြော်ငြာသည့် ပေါ့တ်ကာစ် (podcast) သောင်းနှင့်ချီကို တိတ်တဆိတ် ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ပူးတွဲစီးပွားရေးကော်မတီ (Joint Economic Committee) ၏ အဆင့်မြင့်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သူ အထက်လွှတ်တော်အမတ် Maggie Hassan က ကြာသပတေးနေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အစီရင်ခံစာတစ်ခုတွင် သတင်းဌာနများက အဆိုပါအကြောင်းအရာများကို ဖော်ထုတ်ပြီးနောက်နှင့် ၎င်း၏ရုံးခန်းက တစ်နှစ်နီးပါးကြာ ဖိအားပေးတောင်းဆိုပြီးမှသာ ကုမ္ပဏီက အရေးယူဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ထားသည်။

ဖယ်ရှားခဲ့သည့် အကြောင်းအရာများထဲမှ တစ်ခုမျှကိုမျှ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းများထံ ပေးပို့ခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

Spotify သည် ပေါ့တ်ကာစ် အပိုင်းပေါင်း ၅၇,၀၀၀ ကျော်နှင့် ရှိုးပေါင်း ၃,၀၀၀ ကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး အကောင့်ပေါင်း ၃,၅၀၀ ကို အရေးယူခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။ အဆိုပါ အကောင့်များအားလုံးသည် ဆေးညွှန်းမလိုဘဲ အိုပီယွိုက် (opioids)၊ ဘန်ဇိုဒီယာဇီပင်း (benzodiazepines) နှင့် စိတ်ကြွဆေးများကို ရောင်းချသည့် တရားမဝင် အွန်လိုင်းဆေးဆိုင်များသို့ ချိတ်ဆက်ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အစီရင်ခံစာက ဤရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို အကြောင်းအရာစိစစ်မှု အားနည်းချက်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

အစီရင်ခံစာသည် အချက်တစ်ခုကို အထူးနှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားသည် - Spotify သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာများအတွက် အကောင့်ပေါင်း ၃,၅၀၀ ကျော်ကို အရေးယူခဲ့သော်လည်း ယခင်နှစ်ကမူ အကောင့် ၁၀၀ အောက်သာ အရေးယူခဲ့သည်။ ကော်မတီက ဤကိန်းဂဏန်းမြင့်တက်လာခြင်းသည် ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများ ခံရပြီးနောက်မှသာ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်ဟု ဆိုသည်။ Spotify ကမူ ကွဲပြားသော ရှင်းလင်းချက်တစ်ခုကို ပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ယခင်နှစ်များက ကိန်းဂဏန်းများမှာ မပြည့်စုံခြင်းဖြစ်ပြီး အကြောင်းမှာ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဖယ်ရှားမှုများကို စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်သည့် နည်းလမ်းကို ပြောင်းလဲခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။

စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်သည့် ပေါ့တ်ကာစ်အချို့မှာ ပရိသတ်အနည်းငယ် ရရှိခဲ့သည်။ အကြိမ်ရေ ၁၀၀ ကျော် နားထောင်မှုရှိသည့် ပေါ့တ်ကာစ် ၅ ခုအနက် ၂ ခုသည် စုစုပေါင်း နားထောင်မှု ၁၃,၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ပြီး နားဆင်သူများအား ဘစ်ကွိုင် (bitcoin) ပေးချေခြင်းဖြင့် နိုးကြားစေသည့်ဆေးဝါး modafinil ကို ဝယ်ယူနည်းကို လမ်းညွှန်ပေးခဲ့သည်။ အခြားပေါ့တ်ကာစ်တစ်ခုမှာ နားထောင်မှု ၁၂၅ ကြိမ်ရှိပြီး ကင်ဆာနှင့် HIV ဆေးဝါးများအတွက် ဆေးဆိုင်ဈေးကွက်အဖြစ် ဟန်ဆောင်ထားသည့် ဝဘ်ဆိုက်များသို့ ချိတ်ဆက်ပေးထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ခြွင်းချက်များဖြစ်သော်လည်း ငွေပေးချေရန်နှင့် မှာယူရန် လက်တွေ့ကျသည့် နည်းလမ်းများကို ညွှန်ပြနေသည်။

ကိန်းဂဏန်းများမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းပြီး အန္တရာယ်မှာလည်း အမှန်တကယ်ရှိနေကြောင်း Hassan က ဆိုသည်။ အွန်လိုင်းမှ ဝယ်ယူသည့် အတုအယောင်ဆေးပြားများတွင် ဖန်တနိုင်း (fentanyl) ရောစပ်ထားလေ့ရှိပြီး ဆယ်ကျော်သက်များသည် အထိခိုက်ဆုံးသူများထဲတွင် ပါဝင်နေသည်။

“AI ခေတ်မှာ အွန်လိုင်းပလက်ဖောင်းအားလုံးဟာ တရားမဝင် အကြောင်းအရာတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး ဖယ်ရှားဖို့အတွက် ခေတ်မီဆန်းပြားတဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်” ဟု Hassan က WIRED သို့ ပြောကြားသည်။ “အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို လျင်မြန်စွာ ရှာဖွေဖယ်ရှားဖို့ ပျက်ကွက်တာနဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းတွေကို အကြောင်းကြားဖို့ ပျက်ကွက်တာဟာ ဆိုးရွားတဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။ အွန်လိုင်းကနေတစ်ဆင့် သေစေနိုင်တဲ့ ဖန်တနိုင်းတွေ ရောစပ်ထားနိုင်တဲ့ ဆေးဝါးတွေကို ဝယ်မိတဲ့ ဆယ်ကျော်သက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အငြိမ်းစားယူထားတဲ့ စုဆောင်းငွေတွေကို လိမ်လည်မှုကြောင့် ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါဟာ အလွန်အန္တရာယ်များပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

AI ပေါ့တ်ကာစ်များနှင့် ပတ်သက်သည့် ချဉ်းကပ်မှုအပေါ် မေးမြန်းရာတွင် Spotify ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Laura Batey က ကုမ္ပဏီသည် “အကြောင်းအရာတစ်ခုက ဥပဒေကို ချိုးဖောက်သည့်အခါ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် ရှည်လျားသော သမိုင်းကြောင်းရှိသည်” ဟု ပြောကြားသည်။ သို့သော် Spotify အနေဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတားဆီးနှိမ်နင်းရေးအေဂျင်စီ (DEA) ထံသို့ ကြိုတင်အကြောင်းကြားမှုများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသလား သို့မဟုတ် မည်မျှမကြာခဏ ပြုလုပ်သလဲဆိုသည်ကိုမူ ၎င်းက ထည့်သွင်းပြောကြားခြင်းမရှိပေ။ Batey က Spotify အနေဖြင့် အဆိုပါ လင့်ခ်များကို နှိပ်ဝင်ရောက်မှု ရှိ၊ မရှိ စောင့်ကြည့်ခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် ပတ်သက်၍ WIRED ၏ မေးခွန်းကို ဆက်လက်စုံစမ်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Spotify က ကော်မတီသို့ ပြောကြားရာတွင် ၎င်းတို့၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှာ ပြင်းထန်သော ထိခိုက်မှုဖြစ်စေနိုင်သည့် ယုံကြည်ရလောက်သော ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုကို တွေ့ရှိမှသာ၊ ဆိုလိုသည်မှာ တစ်စုံတစ်ဦး၏ အသက် သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးအတွက် ချက်ချင်းအန္တရာယ်ရှိမှသာ အာဏာပိုင်များကို အကြောင်းကြားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းတို့က ရှာဖွေမှု အကောင်းဆုံးဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် စနစ် (search-optimization scheme) ဟုသာ သတ်မှတ်ထားပြီး အမှန်တကယ် မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းချမှု၏ သက်သေအဖြစ် မသတ်မှတ်ထားသည့် အဆိုပါ ပေါ့တ်ကာစ်များသည် အဆိုပါ စံနှုန်းနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း ကုမ္ပဏီက ပြောကြားသည်။

Spotify သည် တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါးလုပ်ဆောင်မှုများကို DEA ထံ အစီရင်ခံခြင်း ရှိ၊ မရှိကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်း မရှိသော်လည်း အစီရင်ခံစာတွင် ကုမ္ပဏီ၏ ပြိုင်ဘက်များကမူ ထိုမေးခွန်းကို တိုက်ရိုက်ဖြေကြားထားသည်။ Snap သည် အေဂျင်စီထံသို့ ပုံမှန် ကြိုတင်အကြောင်းကြားမှုများ ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး Meta ကလည်း မူးယစ်ဆေးဝါးရောင်းချမှုကို တိုက်ဖျက်ရန် ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။ အစီရင်ခံစာအရ Spotify ၏ ရပ်တည်ချက်မှာ ၎င်းတို့သည် လိုင်စင်ရ အကြောင်းအရာများကို တင်ဆက်ပေးသည့် ဝန်ဆောင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် ၎င်းတို့၏ တာဝန်ဝတ္တရားများသည် လူမှုကွန်ရက်များနှင့် ကွဲပြားသည်ဟု ဆိုသည်။

ဖယ်ရှားခံလိုက်ရသည့် ပေါ့တ်ကာစ်များအနက် အနည်းဆုံးတစ်ခုမှာ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းများ စောင့်ကြည့်နေသည့် နေရာတစ်ခုသို့ ညွှန်ပြနေသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ကော်မတီက သတိပေးခဲ့သည့် ရှိုးတစ်ခုမှာ အဓိပ္ပာယ်မရှိသော စာလုံးများဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး “လိုင်စင်ရ အွန်လိုင်းရောင်းချသူ” ဟု ကြော်ငြာထားကာ Opioidstores.com ဟုခေါ်သည့် ဝဘ်ဆိုက်တစ်ခုသို့ ချိတ်ဆက်ထားသည်။ အဆိုပါ ဒိုမိန်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ဘရွတ်ကလင်ရှိ ဖက်ဒရယ်အစိုးရရှေ့နေများက DEA၊ FDA နှင့် အခြားအေဂျင်စီများနှင့် ပူးပေါင်း၍ သိမ်းဆည်းခဲ့သည်။ Spotify သည် အဆိုပါ ပေါ့တ်ကာစ်ကို ဖယ်ရှားခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ အဆိုအရ မည်သည့်အကြောင်းကြားမှုကိုမျှ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။