AI Summary
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ခိုင်မာအားကောင်းလာခြင်းကြောင့် အမေရိကန်ဗဟိုဘဏ်က အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်လိမ့်မည်ဟူသော ခန့်မှန်းချက်များ မြင့်တက်လာခဲ့သဖြင့် တောင်ကိုရီးယား၏ စတော့ရှယ်ယာအညွှန်းကိန်း KOSPI သည် တနင်္လာနေ့တွင် ၈ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းခဲ့ပြီး အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ KOSPI အညွှန်းကိန်းသည် ၈.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ ၇,၄၈၄.၄၁ မှတ်ဖြင့် ဈေးပိတ်ခဲ့ပြီး၊ Samsung Electronics နှင့် SK Hynix ကဲ့သို့သော ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကြီးများ၏ ရှယ်ယာတန်ဖိုးများလည်း သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်၏ အလုပ်ခန့်ထားမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ခိုင်မာအားကောင်းခြင်းကြောင့် အတိုးနှုန်း ထပ်မံလျှော့ချနိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်များ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် Wall Street တွင် ပြင်းထန်သော အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းကလည်း အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ ဈေးကွက်ဖွင့်လှစ်ပြီး မကြာမီ အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး မိနစ် ၂၀ ကြာ ရပ်နားခဲ့ရကာ၊ ဝမ်ငွေတန်ဖိုးလည်း အစပိုင်းတွင် ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း အာဏာပိုင်များ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကြောင့် ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များက အရေးပေါ်အစည်းအဝေးခေါ်ယူကာ ထင်ကြေးပေး ရောင်းဝယ်မှုများကို အရေးယူမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ပြီး၊ သမ္မတ Lee Jae Myung ကလည်း ဈေးကွက်သည် "တန်ဖိုးနည်းနေဆဲ" ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ရောင်းချမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသော်လည်း၊ လေ့လာဆန်းစစ်သူများကမူ ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေး စတော့ရှယ်ယာများ၏ အမြတ်ငွေ တိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန် ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်၍ ဤကျဆင်းမှုသည် ရက်ပေါင်းများစွာ ဆက်ဖြစ်နေမည်မဟုတ်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ဆိုးလ်၊ ဇွန် ၈ - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ခိုင်မာအားကောင်းလာခြင်းကြောင့် အမေရိကန်ဗဟိုဘဏ် (Federal Reserve) အနေဖြင့် အတိုးနှုန်းတိုးမြှင့်လိမ့်မည်ဟူသော ခန့်မှန်းချက်များ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး၊ AI နည်းပညာကဏ္ဍ၏ တိုးတက်မှုကို အဓိကတွန်းအားပေးခဲ့သည့် နည်းပညာဈေးကွက်အတွင်း ရောင်းချမှုများ ပြင်းထန်စွာဖြစ်ပေါ်ခဲ့သဖြင့် တောင်ကိုရီးယား၏ စတော့ရှယ်ယာအညွှန်းကိန်းသည် တနင်္လာနေ့တွင် ၈ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းသွားခဲ့ပြီး အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်းမှု (Circuit breakers) များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
KOSPI အညွှန်းကိန်းသည် ၈.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းကာ ၇,၄၈၄.၄၁ မှတ်ဖြင့် ဈေးပိတ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် မတ်လ ၄ ရက်နေ့နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံးသော နေ့စဉ်ကျဆင်းမှုဖြစ်သည်။ အဆိုပါအညွှန်းကိန်းသည် ဇွန်လ ၂ ရက်နေ့က ရောက်ရှိခဲ့သည့် အမြင့်ဆုံးမှတ်တိုင်ဖြစ်သော ၈,၈၀၁.၄၉ မှတ်ထက် ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ နိမ့်ကျသွားခဲ့သည်။
ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကြီးဖြစ်သည့် Samsung Electronics ၏ ရှယ်ယာတန်ဖိုး ၁၀.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး၊ လုပ်ငန်းတူ SK Hynix လည်း ၇.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ Nvidia ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် Jensen Huang က တောင်ကိုရီးယားသို့ လာရောက်စဉ်အတွင်း SK Hynix သည် ၎င်းတို့၏ "အကြီးမားဆုံး မိတ်ဖက်" ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားကာ စာချုပ်သစ်များကို ကြေညာခဲ့သော်လည်း ယခုကဲ့သို့ ကျဆင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တောင်ကိုရီးယား ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူ နှစ်ဦးစလုံးသည် စံချိန်တင်အမြတ်ငွေများဖြင့် အထောက်အပံ့ရရှိကာ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ အညွှန်းကိန်းတိုးတက်မှု၏ နောက်ကွယ်မှ အဓိကတွန်းအားများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ စျေးကွက်တန်ဖိုးသည် ယခုနှစ်အတွင်း၌ပင် ၁၅၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၂၀၀ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီး မြင့်တက်ခဲ့ပြီး၊ လက်ရှိတွင် စံညွှန်းကိန်း၏ ထက်ဝက်ကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားကာ ဒေါ်လာ ၁ ထရီလံတန်ဖိုးရှိသည့် ကုမ္ပဏီများအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
ဈေးကွက်ဖွင့်လှစ်ပြီး မကြာမီမှာပင် စံညွှန်းကိန်းအတွက် အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်းမှု (Circuit breakers) များ စတင်ခဲ့ပြီး သုံးလအတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် မိနစ် ၂၀ ကြာ အရောင်းအဝယ်ရပ်နားခဲ့ရကာ၊ ထို့နောက်တွင်လည်း "sidecar" ဟုခေါ်သည့် နောက်ထပ်ထိန်းချုပ်မှုတစ်ခု ထပ်မံဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယခုနှစ်အတွင်း အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်းမှု ဖြစ်ပွားခြင်းမှာ တတိယအကြိမ်မြောက်ဖြစ်ပြီး၊ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင်မူ နဝမအကြိမ်မြောက် ဖြစ်သည်။
ဝမ်ငွေတန်ဖိုးသည် တစ်ဒေါ်လာလျှင် ၁,၅၃၃.၇ ဝမ်အထိ ၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ပြန်လည်မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များက အရေးပေါ်အစည်းအဝေးခေါ်ယူပြီး ထင်ကြေးပေး ရောင်းဝယ်မှုများကို ပြတ်ပြတ်သားသား အရေးယူမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ပြီးနောက်၊ သောကြာနေ့က မတ်လ ၂၀၀၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အနိမ့်ဆုံးဖြစ်သည့် ၁,၆၁၅.၀ ဝမ်မှ ပြန်လည်ဦးမော့လာခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားငွေကြေးဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများသည် တနင်္လာနေ့တွင် ၎င်းတို့၏ သတိပေးချက်ကို ထပ်မံထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ကုန်သည်များကမူ အာဏာပိုင်များသည် ဝမ်ငွေတန်ဖိုး ကျဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် ဒေါ်လာရောင်းချခြင်းဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နေသည်ဟု သံသယရှိနေကြသည်။ "သို့သော်လည်း ၁,၅၅၀ အဆင့်ကို ထိန်းထားနိုင်မလားဆိုတာကိုတော့ စောင့်ကြည့်ရဦးမှာပါ" ဟု ကုန်သည်တစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။
စတော့ရှယ်ယာများ ရောင်းချမှုသည် သောကြာနေ့က Wall Street ၏ ပြင်းထန်သော အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ရပ်နောက်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၏ အလုပ်ခန့်ထားမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ခိုင်မာအားကောင်းခြင်းကြောင့် အတိုးနှုန်း ထပ်မံလျှော့ချနိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်များ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် Nasdaq အညွှန်းကိန်း ၄.၂ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Philadelphia Semiconductor Index သည် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပြီး iShares MSCI South Korea ETF သည် ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထိုးကျသွားခဲ့သည်။
"အမေရိကန် အလုပ်အကိုင်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များက မျှော်လင့်မထားဘဲ ကောင်းမွန်နေခြင်းကြောင့် ငွေချေးစာချုပ် အမြတ်ငွေနှုန်းထားများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး၊ ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေး စတော့ရှယ်ယာများ မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ဖိအားများကြားတွင် အပူလွန်ကဲနေသော ဈေးကွက်ကို ပြင်ဆင်ရန်အတွက် အကြောင်းပြချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်" ဟု Kiwoom Securities မှ လေ့လာဆန်းစစ်သူ Han Ji-young က ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဈေးကွက်အတက်အကျ ပိုမိုများပြားလာမှာကတော့ မလွှဲမရှောင်သာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ KOSPI ရဲ့ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ချက် ဖိအားတွေက မကြာသေးမီက ပြင်ဆင်မှုတွေကြောင့် လျော့ကျသွားပြီး ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေး စတော့ရှယ်ယာတွေရဲ့ အမြတ်ငွေ တိုးတက်မှု အရှိန်အဟုန်ကလည်း ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီကျဆင်းမှုက ရက်ပေါင်းများစွာ ဆက်ဖြစ်နေဖို့တော့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး" ဟု Han က ဆိုသည်။
တောင်ကိုရီးယား၏ ၁၀ နှစ်သက်တမ်းရှိ အစိုးရငွေချေးစာချုပ် အမြတ်ငွေနှုန်းထားသည် ၁၂.၃ အခြေခံအချက် (basis points) မြင့်တက်ကာ ၄.၃၆၆ ရာခိုင်နှုန်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလနောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် တာဝန်ယူပြီးချိန်မှစ၍ ပြည်တွင်းစတော့ဈေးကွက်ကို မြှင့်တင်ရန် မူဝါဒအမျိုးမျိုးကို ချမှတ်ခဲ့သည့် သမ္မတ Lee Jae Myung က တနင်္လာနေ့တွင် ကျင်းပသည့် ၎င်း၏ ပထမဆုံးနှစ်ပတ်လည် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ ဈေးကွက်သည် "တန်ဖိုးနည်းနေဆဲဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
Lee က လက်ရှိ ငွေလဲနှုန်းသည် ယာယီဖြစ်ပြီး ပုံမှန်မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကာ၊ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများက ၎င်းတို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပုံစံကို ပြန်လည်ချိန်ညှိရန်အတွက် ပြည်တွင်းစတော့ရှယ်ယာများကို ရောင်းချနေခြင်းသည် ဝမ်ငွေအပေါ် ရေတိုဖိအားပေးနေသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။
E-commerce ကုမ္ပဏီ Naver သည် အညွှန်းကိန်းတွင် အဓိကကျသည့် ကုမ္ပဏီများထဲမှ ခြွင်းချက်တစ်ခုအဖြစ် Nvidia နှင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုမှုကြောင့် ၉.၂ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။ Hyundai Motor သည် အမေရိကန် AI ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူနှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး တိုးချဲ့ရန် သဘောတူညီချက် ရရှိထားသော်လည်း ၈.၇ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။
နိုင်ငံခြားသားများသည် ပြည်တွင်းရှယ်ယာများကို ဝမ်ငွေ ၃၅၅ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၃၁.၄၀ သန်း) တန်ဖိုးရှိအောင် အသားတင်ရောင်းချခဲ့ပြီး၊ ၂၁ ရက်ဆက်တိုက် ရောင်းချမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
တနင်္လာနေ့က ဆုံးရှုံးမှုများရှိသော်လည်း KOSPI သည် ယခုနှစ်အစမှစ၍ ၇၈ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ထားသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၇၆ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး တိုးတက်မှုနှင့် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကမ္ဘာ့အဓိကဈေးကွက်များတွင် အကောင်းဆုံး စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြသနိုင်ခဲ့သည်။
($1 = 1,534.1400 ဝမ်)