အီလွန် မတ်စ်ရဲ့ စပေ့စ်အိတ်စ်က သမိုင်းဝင် IPO မတိုင်မီ ဒေါ်လာ ၁.၇၇ ထရီလီယံ တန်ဖိုးကို မျှော်မှန်းထား

အီလွန် မတ်စ်၏ ဒုံးပျံကုမ္ပဏီ SpaceX သည် ၎င်း၏ အကြီးစား ကနဦးအများပိုင်ရှယ်ယာထုတ်ရောင်းချမှု (IPO) တွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၇၇ ထရီလီယံနီးပါး တန်ဖိုးသတ်မှတ်ရန် ပစ်မှတ်ထားလျက်ရှိပြီး သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးဆုံး စတော့ဈေးကွက်သို့ စတင်ဝင်ရောက်မှုအတွက် လမ်းခင်းပေးလျက်ရှိသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က အမေရိကန် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ်နှင့် စတော့အိတ်ချိန်းကော်မရှင် (US Securities and Exchange Commission) သို့ တင်သွင်းခဲ့သည့် စာရွက်စာတမ်းတစ်ခုတွင် SpaceX က ရှယ်ယာ ၅၅၅.၆ သန်းကို တစ်ခုလျှင် ဒေါ်လာ ၁၃၅ ဖြင့် ရောင်းချရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၇၅ ဘီလီယံ ရရှိမည်ဖြစ်သည်။

ဤမျှကြီးမားသော တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုသည် SpaceX ကို ဈေးကွက်အရင်းအနှီးအရ ကမ္ဘာ့သတ္တမမြောက် အကြီးဆုံးကုမ္ပဏီ ဖြစ်လာစေမည်ဖြစ်ပြီး မတ်စ်၏ လျှပ်စစ်ကားထုတ်လုပ်သူ Tesla နှင့် လူမှုကွန်ရက်လုပ်ငန်းကြီး Meta တို့ထက် သာလွန်ကာ ထိုင်ဝမ် ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူ TSMC ၏ နောက်တွင်သာ ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် စွမ်းအင်လုပ်ငန်းကြီး Saudi Aramco ၏ ၂၀၁၉ ခုနှစ် စတင်ဝင်ရောက်မှုကိုလည်း ကျော်လွန်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ထိုစဉ်က ဒေါ်လာ ၁.၇ ထရီလီယံ တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုဖြင့် ဒေါ်လာ ၂၆ ဘီလီယံ ရရှိခဲ့သည်။

SpaceX တွင် ခန့်မှန်းခြေ ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းသော ရှယ်ယာများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် မတ်စ်သည် ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ထရီလီယံနာ ဖြစ်လာရန် အသင့်ရှိနေပြီး ကုမ္ပဏီသည် ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် နယူးယောက်အခြေစိုက် Nasdaq စတော့အိတ်ချိန်းသို့ စတင်ဝင်ရောက်မည်ဖြစ်သည်။

အများပိုင်အဖြစ် စာရင်းဝင်သော်လည်း မတ်စ်သည် SpaceX ကို ထိရောက်စွာ ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားမည်ဖြစ်ပြီး မဲပေးပိုင်ခွင့် ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ အချို့သော ရှယ်ယာများကို တစ်ခုလျှင် မဲ ၁၀ မဲ ပေးပိုင်ခွင့်ရှိသည့် ရှယ်ယာအမျိုးအစား နှစ်မျိုးဖွဲ့စည်းပုံကြောင့် ဖြစ်သည်။

တက္ကဆက်အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီ၏ IPO မတိုင်မီ သတ်မှတ်ထားသော ရှယ်ယာဈေးနှုန်းကို သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ပုံမှန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့် ကွဲပြားခြားနားသည်။

အများပိုင်အဖြစ် စာရင်းဝင်ရန် ပြင်ဆင်နေသော ကုမ္ပဏီများသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ စိတ်ဝင်စားမှုအပေါ် မူတည်၍ ချိန်ညှိနိုင်သည့် ကနဦးဈေးနှုန်းအကွာအဝေးကို ပုံမှန်အားဖြင့် ကြေညာလေ့ရှိသည်။

“ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအတွက် လမ်းပြပွဲ မစတင်မီ SpaceX က ဈေးနှုန်းကို သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းသည် အမှန်တကယ် အံ့အားသင့်စရာပင်” ဟု အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ်နှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကုမ္ပဏီ IG Group မှ ဈေးကွက်လေ့လာသုံးသပ်သူ ဖေဘီယန် ယစ်ပ် (Fabien Yip) က Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်တော့်အမြင်အရ ၎င်းသည် သဘောတူညီချက်စည်းကမ်းများအပေါ် မတ်စ်၏ ထိန်းချုပ်မှုနှင့် စာရင်းပြည့်သွားမည်ဟု သူ၏ ယုံကြည်မှုကို ထင်ဟပ်ပြသနေသည်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။

၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် မတ်စ်က တည်ထောင်ခဲ့သော SpaceX သည် NASA နှင့် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများအတွက် ဒုံးပျံများ၊ အာကာသယာဉ်များနှင့် ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်သော လွှတ်တင်ယာဉ်များကို ဒီဇိုင်းဆွဲခြင်းနှင့် လွှတ်တင်ခြင်းတို့ဖြင့် အထူးလူသိများသည်။

ကုမ္ပဏီသည် ၎င်း၏ Starlink နှင့် xAI ဌာနခွဲများမှတစ်ဆင့် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) မော်ဒယ်များကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။

မတ်စ်သည် SpaceX အတွက် ကြီးမားသော ရည်မှန်းချက်များကို ချမှတ်ထားပြီး အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်တွင် “ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်နိုင်သော” မြို့တစ်မြို့ တည်ထောင်ခြင်းနှင့် “သတိ၏အလင်းရောင်ကို ကြယ်များဆီသို့” ဖြန့်ကျက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

SpaceX ၏ စာရင်းဝင်မှုသည် ကုမ္ပဏီတွင် အမြတ်အစွန်းအဖြစ်သို့ မပြောင်းလဲသေးသော မတ်စ်၏ ရည်မှန်းချက်အပေါ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်သည်။

SpaceX သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁၈.၇ ဘီလီယံအပေါ် အသားတင်အရှုံး ဒေါ်လာ ၄.၉ ဘီလီယံ ရှိခဲ့ကြောင်းနှင့် ယခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်တွင် ဒေါ်လာ ၄.၃ ဘီလီယံ အရှုံးပေါ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။

IPO များကို အထူးပြုသော ဖလော်ရီဒါတက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခ ဂျေး အာ ရစ်တာ (Jay R Ritter) က SpaceX ၏ IPO သည် နိုင်ငံပိုင်ရေနံကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် Saudi Aramco ၏ အကြီးစားစာရင်းဝင်မှုနှင့် ကွဲပြားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် Saudi Aramco သည် ကြီးမားသော ဝင်ငွေနှင့် အမြတ်အစွန်းများ ရရှိခဲ့သည့် မှတ်တမ်းရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

“SpaceX ကတော့ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ နှစ်စဉ်ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၂၀ ဘီလီယံအောက်သာ ရှိပြီး အမြတ်အစွန်း မရှိပါဘူး” ဟု ရစ်တာက Al Jazeera သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒါကြောင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုကတော့ သူတို့ရဲ့ ပြသထားတဲ့ အမြတ်အစွန်းအပေါ် အခြေခံပြီး၊ နောက်ကုမ္ပဏီရဲ့ တန်ဖိုးသတ်မှတ်မှုကတော့ အလားအလာအပေါ် အခြေခံတာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

“SpaceX နဲ့ပတ်သက်ပြီး ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေကို လူသိန်းပေါင်းများစွာကို အင်္ဂါဂြိုဟ်ဆီ အရှုံးနဲ့ ပို့ဆောင်ဖို့ အသုံးပြုသွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်” ဟု ရစ်တာက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

SpaceX တွင် အမြတ်အစွန်းမရှိသော်လည်း ဈေးကွက်၏ စိတ်ဓာတ်ခွန်အား ကောင်းမွန်နေကြောင်း IG မှ ယစ်ပ်က ပြောကြားခဲ့ပြီး စာရင်းဝင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုထုတ်ကုန်များ ဝယ်ယူသူများသည် ကုမ္ပဏီ၏ ပထမဆုံးနေ့အဆုံး ဈေးကွက်အရင်းအနှီးကို ဒေါ်လာ ၂.၂ ထရီလီယံအဖြစ် သတ်မှတ်နေကြကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

“Tesla နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သင့်ပါတယ်- ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှာ အရှုံးပေါ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီအဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာ S&P 500 ကို အများအားဖြင့် လိုက်နာခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ် အမြတ်အစွန်းရရှိပြီးမှသာ ပြတ်ပြတ်သားသား ခွဲထွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်” ဟု Wall Street ရှိ စံနှုန်းစတော့အညွှန်းကိန်းကို ရည်ညွှန်း၍ ယစ်ပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

“SpaceX ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကလည်း အနာဂတ်ကြီးထွားမှုအပေါ် အလားတူ လောင်းကြေးထပ်နေကြတာပါ။ SpaceX ရဲ့ ဈေးကွက်နယ်ပယ် – ဒုံးပျံတွေ၊ ဂြိုဟ်တုအင်တာနက်၊ AI – က Tesla စာရင်းဝင်တုန်းကထက် သိသိသာသာ ပိုကျယ်ပြန့်တယ်ဆိုတဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုကတော့ ထပ်ပေါင်းပါဝင်လာပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။