လာတ်ဗီးယားနိုင်ငံအပေါ်ဝယ် နာတိုဂျက်တိုက်လေယာဉ်များက ဒရုန်းကို ပစ်ချလိုက်ပြီး ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာ

ရုရှားနိုင်ငံမှ လတ်ဗီးယားနိုင်ငံ လေပိုင်နက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် ဒရုန်းတစ်စင်းကို ပစ်ချရန်အတွက် နေတိုး (NATO) တိုက်လေယာဉ်များ အရေးပေါ် ပျံတက်ခဲ့ရသည်။

ရုရှား၏ အီလက်ထရောနစ်စစ်ဆင်ရေးကြောင့် လတ်ဗီးယားလေပိုင်နက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသည့် “နိုင်ငံခြားဖြစ် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်တစ်စင်း” ကို ပြင်သစ်လေယာဉ်များက ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်ကြောင်း လတ်ဗီးယားစစ်တပ်က တနင်္လာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သော်လည်း အဆိုပါဒရုန်းသည် မည်သည့်နေရာမှ လာသည်ကိုမူ ဖော်ပြခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

ယခုဖြစ်စဉ်သည် ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲမှတစ်ဆင့် နေတိုးမဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအတွင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုများ တိုးပွားလာနေသည့် စာရင်းတွင် နောက်ထပ်ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး မော်စကို၏ ယူကရိန်းအပေါ် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုများ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေချိန်တွင် စစ်ပွဲ၏သက်ရောက်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာစေသည်။

“လတ်ဗီးယားလေပိုင်နက်ထဲကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာတဲ့ ဒရုန်းကို ပစ်ချပေးခဲ့တဲ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပြင်သစ်မဟာမိတ်တွေကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်!” ဟု ရီဂါမြို့ရှိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Baiba Braze က လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

လတ်ဗီးယားဝန်ကြီးချုပ် Andris Kulbergs ကလည်း “လျင်မြန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်မှုနှင့် ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်သော လုပ်ဆောင်ချက်” အတွက် ချီးကျူးစကားဆိုခဲ့သည်။

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Raivis Melnis က သတင်းထောက်များအား ပြောကြားရာတွင် အဆိုပါဒရုန်းကို ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၉ နာရီကျော် (07:00 GMT) တွင် ရုရှားနယ်စပ်မှ ၃၀ ကီလိုမီတာ (၁၈ မိုင်) ခန့်အကွာရှိ Berzgale ရွာအနီးတွင် ပစ်ချခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာပျက်စီးမှု မရှိကြောင်း Melnis က ဆိုသည်။

ပြင်သစ်စစ်တပ်က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် အဆိုပါ တိုက်လေယာဉ်များသည် လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ Siauliai လေတပ်စခန်းမှ ပျံတက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး “လူသူမနေထိုင်သော ဧရိယာအထက်တွင်” ဒရုန်းကို ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ယင်းဖြစ်စဉ်သည် “ဥရောပ၏ အရှေ့ဘက်ခြမ်း လုံခြုံရေးအတွက် ပံ့ပိုးကူညီရန် ပြင်သစ်၏ ကတိကဝတ်” ကို ပြသလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖြည့်စွက်ဖော်ပြထားသည်။

အာဏာပိုင်များသည် အဆိုပါခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် လတ်ဗီးယားနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ ဒေသအချို့တွင် နေထိုင်သူများကို နေရာတွင်ပင် ခိုလှုံနေကြရန် ယခင်က သတိပေးထားခဲ့သည်။

ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသည် လေကြောင်းနှင့် ရေကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဒရုန်းများ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုများကို မကြာသေးမီလများအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ သတင်းပို့ခဲ့ကြပြီး ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

အဆိုပါကိစ္စရပ်သည် လတ်ဗီးယားနိုင်ငံတွင် နိုင်ငံရေးဖိအားများကို မြင့်တက်စေခဲ့ပြီး ပြီးခဲ့သည့်လက ဝန်ကြီးချုပ် Evika Silina နုတ်ထွက်ရသည်အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ယူကရိန်းက ရုရှားအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်လာချိန်တွင် မော်စကိုဘက်က အီလက်ထရောနစ်စနစ်ဖြင့် နှောင့်ယှက်ကာ ဒရုန်းများကို လမ်းကြောင်းလွှဲပြောင်းမှုများ ပြုလုပ်နေသည့်အတွက် ယခုကဲ့သို့ သတင်းပို့မှုများ ပိုမိုများပြားလာခြင်းဖြစ်သည်။ “ရုရှား၏ အီလက်ထရောနစ်စစ်ဆင်ရေး” နှင့် ပတ်သက်၍ လတ်ဗီးယားစစ်တပ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပစ်ချခံလိုက်ရသည့် ဒရုန်းမှာ ယူကရိန်းဘက်မှ လာခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း အရိပ်အမြွက် ဖော်ပြနေသည်။

ယူကရိန်းဘက်မှ ဝင်ရောက်လာသည့် ယူကရိန်းဒရုန်းတစ်စင်း၏ အပိုင်းအစများကိုလည်း တနင်္လာနေ့တွင် မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံရှိ လယ်ကွင်းတစ်ခုတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရပြီး အဆိုပါဖြစ်စဉ်အတွက်လည်း တာဝန်ရှိသူများက မော်စကိုကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ Constanta ဆိပ်ကမ်းတွင် ရေကြောင်းသုံးဒရုန်းတစ်စင်း ပေါက်ကွဲခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရုရှား၏ အီလက်ထရောနစ်စနစ်ဖြင့် နှောင့်ယှက်မှုကြောင့် လမ်းကြောင်းလွဲသွားသည့် ယူကရိန်းဒရုန်းတစ်စင်းဖြစ်ကြောင်း ကိယက်ဗ်က အတည်ပြုခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း မေလနှောင်းပိုင်းတွင် ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းရှိ တိုက်ခန်းတစ်ခုကို ထိမှန်ခဲ့သည့် ဒရုန်းမှာ ရုရှားဒရုန်းဖြစ်ပြီး လူနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကာ ဘူခါရက်စ်မြို့တော်က နေတိုးအဖွဲ့အား ဒရုန်းကာကွယ်ရေးစွမ်းရည်များ လွှဲပြောင်းပေးမှုကို အရှိန်မြှင့်တင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ဥရောပကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ Ursula von der Leyen က အဆိုပါ ပျက်ကျမှုဖြစ်စဉ်အပြီးတွင် ရုရှား၏ ယူကရိန်းစစ်ပွဲသည် “ကျွန်ုပ်တို့၏ အရှေ့ဘက်နယ်စပ်ရှိ နိုင်ငံများအတွက် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ပိုမိုဖြစ်လာနေသည်” ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုမှာ “အကြွင်းမဲ့” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တနင်္လာနေ့က ဒရုန်းကို ပစ်ချခဲ့သည့် ပြင်သစ်စစ်လေယာဉ်သည် ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်များ ဖြစ်လာခဲ့ချိန်မှစ၍ လတ်ဗီးယား၊ လစ်သူယေးနီးယားနှင့် အက်စ်တိုးနီးယားနိုင်ငံတို့၏ လေပိုင်နက်ကို ကင်းလှည့်ပေးနေသည့် နေတိုး၏ ဘောလ်တစ်လေကြောင်း ကင်းလှည့်မစ်ရှင် (NATO Baltic Air Policing mission) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။