ပျောက်ဆုံးနေသော ဆီးရီးယား စစ်တုရင်ချန်ပီယံ၏ ကလေးများ သေဆုံးဖွယ်ရှိကြောင်း အာဏာပိုင်များက ပြောကြား

ဆီးရီးယားနိုင်ငံ ပျောက်ဆုံးသူများဆိုင်ရာ အမျိုးသားကော်မရှင် (NCMP) က ယခင်သမ္မတ ဘာရှား အယ်လ်-အာဆတ် လက်ထက်တွင် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကျော်က ၎င်းတို့၏မိဘများနှင့်အတူ ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သော သွားဆရာဝန်နှင့် ယခင် ချက်စ်ချန်ပီယံ ရာနီယာ အယ်လ်-အဘာစီ၏ ကလေးများသည် သေဆုံးဖွယ်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒေါက်တာ ရာနီယာ အယ်လ်-အဘာစီ၏ ကလေးများသည် သေဆုံးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ပညာရှင်ဆန်ဆန် မြင့်မားသော သေချာမှုဖြင့် ကောက်ချက်ချနိုင်သည့် ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး အတည်ပြုနိုင်သော ရလဒ်များကို ကျွန်ုပ်တို့ ရရှိခဲ့ပြီဖြစ်သည်။" ဟု NCMP က စနေနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်၌ ပြောကြားခဲ့သည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာ မသိရှိခဲ့ရသော ကလေးများ၏ ကံကြမ္မာသည် အယ်လ်-အာဆတ် အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း ဖမ်းဆီးခံရသူများ၏ ပျောက်ဆုံးနေသော အခြားကလေးများနှင့် အဓမ္မပျောက်ဆုံးခဲ့ရသူများ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖြုတ်ချခံရမှုနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များ၏ အဆိုအရ အယ်လ်-အဘာစီသည် ၎င်း၏ခင်ပွန်း အဗ္ဗဒူ ရာမန် ယာဆင် နှင့် ၎င်းတို့၏ အသက် ၃ နှစ်မှ ၁၅ နှစ်အရွယ် ကလေး ၆ ဦးတို့နှင့်အတူ ၂၀၁၃ ခုနှစ် မတ်လတွင် အစိုးရတပ်ဖွဲ့များက ဒမတ်စကပ်စ်ရှိ ၎င်းတို့၏နေအိမ်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် မေလတွင် နိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်သူအသစ်များက ပျောက်ဆုံးသူများနှင့် အဓမ္မပျောက်ဆုံးခဲ့ရသူများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ကော်မရှင်က ၎င်းတို့၏ တွေ့ရှိချက်များသည် အမျိုးသားအာဏာပိုင်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်၍ ဆောင်ရွက်ခဲ့သော "စိစစ်အတည်ပြုခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများစွာအပေါ် အခြေခံသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"ရုပ်အလောင်းများကို ရှာဖွေရန် ကြိုးပမ်းမှုများ... ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေဆဲဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက မိသားစုသည် ဒမတ်စကပ်စ်ခရိုင်တစ်ခုရှိ ၂၀၁၃ ခုနှစ် လူသတ်ပွဲ၏ အဓိကသံသယရှိသူနှင့် ဆက်စပ်သော ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဗီဒီယိုများအနက် တစ်ခုတွင် ၎င်းက မှောင်မိုက်နေသော အခန်းတစ်ခန်းအတွင်းရှိ ကလေးများကို "အကြမ်းဖက်ဝါဒ၏ အဓိကငွေကြေးထောက်ပံ့သူများ" ဟု စွပ်စွဲနေသည်ကို ပြသထားသည်။

"သူတို့က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကလေးတွေ ဖြစ်နေခဲ့တာပါ" ဟု ဟာဆန် အယ်လ်-အဘာစီက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်တို့ နောက်ဆုံးတော့ သူတို့ကို မြင်ခဲ့ရပါပြီ... ဒါပေမဲ့ သူတို့က အာဇာနည်တွေ ဖြစ်သွားခဲ့ပါပြီ။"

ရာနီယာနှင့် ၎င်း၏ခင်ပွန်းတို့၏ ကံကြမ္မာသည် အာဆတ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော စွပ်စွဲချက်များဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရပြီးနောက် ၎င်းတို့နှင့် အဆက်အသွယ်အားလုံး ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် တရားဝင်အားဖြင့် မသိရှိရသေးပေ။

လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့များနှင့် မီဒီယာသတင်းများက ၎င်းတို့၏ ရုပ်အလောင်းများကို မတွေ့ရှိခဲ့ရသော်လည်း သေဆုံးသွားနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

ပျောက်ဆုံးနေသူများ ကိစ္စသည် ဆီးရီးယားတွင် အရေးအကြီးဆုံး ကိစ္စရပ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။ ၎င်းတို့တွင် အစိုးရအကျဉ်းထောင်များတွင် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သော အကျဉ်းသားများအပြင် ပြည်တွင်းစစ်ကာလအတွင်း တိုက်ပွဲများအတွင်း၊ စစ်ဆေးရေးဂိတ်များတွင် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏နေအိမ်များမှ ထွက်ပြေးစဉ် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သူများလည်း ပါဝင်သည်။

အယ်လ်-အာဆတ်က အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲများကို ရက်စက်စွာ နှိမ်နင်းပြီးနောက် ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲအတွင်း လူပေါင်း ထောင်နှင့်ချီ ဖမ်းဆီးခံရခြင်း သို့မဟုတ် ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့ရသည်။

NCMP က အယ်လ်-အာဆတ်မိသားစု အုပ်ချုပ်မှု ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သူဦးရေသည် ၃၀၀,၀၀၀ ကျော်လွန်နိုင်ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

သီးခြားအနေဖြင့် စနေနေ့တွင် ဆီးရီးယား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက အယ်လ်-အဘာစီ၏ ကလေးများ ပျောက်ဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ အယ်လ်-အာဆတ် အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားခဲ့သူဖြစ်ပြီး ၂၀၁၃ ခုနှစ် တာဒါမွန် လူသတ်ပွဲကို ကျူးလွန်ခဲ့သူ အမ်ဂျက် ယူဆွတ်ဖ် ကို ၎င်းတို့၏ သတ်ဖြတ်မှုနှင့် ဆက်စပ်သည့် အထောက်အထားများ တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသူများကို စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုများ၊ ဗီဒီယိုများနှင့် NCMP က မျှဝေခဲ့သော အချက်အလက်များသည် အမှုအား ခိုင်မာစေရန် ကူညီပေးခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ယူဆွတ်ဖ်ကို ဧပြီလတွင် ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့က ရက်စက်စွာ လူသတ်ပွဲကို ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော ထိုသူအား "တရားမျှတသော ပြစ်ဒဏ်" ပေးရန် ဆီးရီးယားနိုင်ငံသား အများအပြားက တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

တာဒါမွန်အမှုသည် လူသတ်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ရုပ်သံဖိုင်များ ပေါ်ထွက်လာပြီးနောက် နိုင်ငံတကာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။

၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းရှိ The Guardian သတင်းစာက အာဆတ်ခေတ် စစ်ဘက်ထောက်လှမ်းရေးဌာနခွဲ ၂၂၇ မှ အဖွဲ့ဝင်များသည် အနည်းဆုံး လူ ၄၁ ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ရုပ်အလောင်းများကို မီးရှို့နေသည်ကို ပြသထားသည့် အစိုးရလိုလားသော ပြည်သူ့စစ်မှ စစ်မှုထမ်းတစ်ဦးက ပေါက်ကြားခဲ့သည်ဟု ဆိုသော ရုပ်သံဖိုင်များကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ ဗီဒီယိုတွင် ယူဆွတ်ဖ်အဖြစ် ဖော်ထုတ်ခံရသော ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိတစ်ဦးက မျက်နှာစည်းထားပြီး ကြိုးတုပ်ခံထားရသော အကျဉ်းသားများကို ပစ်သတ်နေသည်ကို ပြသထားသည်။