Signal မှ အလုပ်ဟောင်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက ပုဂ္ဂလိကပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအက်ပ်များပြုလုပ်ရန် စနစ်သစ် Encrypted Spaces ကို ထုတ်ဖော်ပြသ

Encrypted Spaces သည် တစ်နည်းအားဖြင့် Signal ပရိုတိုကော၏ နောက်မျိုးဆက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး စာတိုပေးပို့ခြင်းနှင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်းထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးပြီး ပြည့်စုံသော လုပ်ဆောင်ချက်များပါဝင်သည့် ကိရိယာများအတွက်ဖြစ်ကြောင်း Johns Hopkins တက္ကသိုလ်မှ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံပါမောက္ခနှင့် ကုဒ်ဝှက်စနစ် (cryptography) ကျွမ်းကျင်သူ Matt Green က ပြောကြားသည်။ Encrypted Spaces စီမံကိန်းနှင့် ပုံစံတူအက်ပလီကေးရှင်း (prototype) တို့ကို ဖော်ပြထားသည့် စာတမ်းကို လေ့လာခဲ့သူ Green က “သူတို့ဟာ end-to-end encryption (E2EE) ရဲ့ အလားအလာကို တိုးချဲ့ထားတဲ့ စနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ထားတာဖြစ်ပြီး၊ end-to-end encrypted ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေအတွက် တကယ့်ဗိသုကာပုံစံတစ်ခုကို ဖန်တီးထားတာပါ။ ဒါကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ အက်ပလီကေးရှင်းတွေအတွက် Signal ပရိုတိုကောလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်” ဟု ဆိုသည်။

သို့သော် Signal နှင့်မတူသည်မှာ Encrypted Spaces အဖွဲ့မှ ထုတ်ပြန်ထားသော ကုဒ်များသည် လက်ရှိအချိန်တွင် အသုံးပြုရန် အသင့်ဖြစ်နေသည့် တစ်ခုတည်းသော အက်ပလီကေးရှင်းမဟုတ်သေးပေ။ ယင်းအစား ၎င်းသည် ကုဒ်ဝှက်စနစ်ဆိုင်ရာ သုတေသီများနှင့် ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူများအား စစ်ဆေးရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည့် ကုဒ်သိုလှောင်ရာနေရာ (code repository) တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူများအနေဖြင့် ကုဒ်ဝှက်စနစ်ဆိုင်ရာ ဗဟုသုတမလိုဘဲ ကိုယ်ပိုင် encrypted ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အက်ပလီကေးရှင်းများကို တည်ဆောက်နိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ “ကျွန်တော်တို့က ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူတွေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ အက်ပလီကေးရှင်းကို end-to-end encrypted ဖြစ်အောင် မလုပ်ချင်စရာ အကြောင်းမရှိတော့တဲ့အထိ လွယ်ကူသွားစေချင်တာပါ” ဟု Trapp က ပြောကြားသည်။

Change Logs နှင့် Zero-Knowledge Roll-Ups

Encrypted Spaces သည် end-to-end encrypted အက်ပလီကေးရှင်းများ၏ အဓိကကန့်သတ်ချက်တစ်ခုကို ဖြေရှင်းရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဆာဗာသည် အသုံးပြုသူများ၏ ဒေတာကို ကုဒ်ဖြည်၍မရနိုင်သောကြောင့် အဆိုပါအချက်အလက်များကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုမှန်သမျှကို အသုံးပြုသူများ၏ စက်ပစ္စည်းများပေါ်တွင်သာ လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။ အက်ပလီကေးရှင်းသည် အသုံးပြုသူနှစ်ဦး၏ ဖုန်းများကို ချိတ်ဆက်ပေးသည့် ပိုက်လိုင်းတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး တစ်ဦးချင်းစီက စကားပြောဆိုမှုများကို ကုဒ်ဖြည်ရန် သော့ (key) ကိုင်ဆောင်ထားသည့်အခါတွင် ၎င်းသည် ကောင်းစွာအလုပ်လုပ်သည်။ သို့သော် အက်ပလီကေးရှင်းသည် အသုံးပြုသူ ဒါဇင် သို့မဟုတ် ရာနှင့်ချီ၍ အတူတကွ လုပ်ဆောင်နေသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်လာသည့်အခါ ထို E2EE ပုံစံသည် ပြင်းထန်သော ကန့်သတ်ချက်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ Slack သို့မဟုတ် Google Docs ကဲ့သို့သော ကုဒ်ဝှက်မထားသည့် ပလက်ဖောင်းများတွင်ကဲ့သို့ ဆာဗာတစ်ခုတည်းတွင် အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းပြီး ပြုပြင်ပြောင်းလဲ၍ မရနိုင်ပေ။

Encrypted Spaces သည် ပုံစံသစ်တစ်ခုကို ကမ်းလှမ်းထားသည်။ ၎င်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော အက်ပလီကေးရှင်းတစ်ခုသည် ဗဟိုဆာဗာတစ်ခုမှ ဒေတာများကို စီမံခန့်ခွဲပြီး အသုံးပြုသူများအား ကုဒ်ဝှက်ထားဆဲဖြစ်သည့် အချက်အလက်များကို စုပေါင်းပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခွင့်ပေးသည်။ ပို၍တိကျစွာပြောရလျှင် Encrypted Spaces သည် change log တစ်ခုကို သိမ်းဆည်းထားသည်။ ၎င်းသည် အသုံးပြုသူများ အချိန်နှင့်အမျှ ပြုလုပ်ခဲ့သော encrypted ဒေတာပြောင်းလဲမှုတိုင်း၏ မှတ်တမ်းဖြစ်ပြီး၊ အသုံးပြုသူတိုင်း၏ ဖုန်း သို့မဟုတ် ကွန်ပျူတာရှိ အက်ပလီကေးရှင်းနှင့် မျှဝေနိုင်သောကြောင့် အက်ပလီကေးရှင်းသည် ထိုပြောင်းလဲမှုများကို ဒေသအလိုက် (locally) အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ပြီး လူတိုင်း၏ အချက်အလက်ဗားရှင်းများကို တစ်ပြေးညီဖြစ်စေရန် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည်။

ဆာဗာသည် zero-knowledge proofs ဟုခေါ်သော ကုဒ်ဝှက်နည်းပညာသစ်ကို အသုံးပြု၍ အသုံးပြုသူတိုင်း၏ စက်ပစ္စည်းသို့ ပြောင်းလဲမှုများ ပျောက်ဆုံးခြင်းမရှိကြောင်းနှင့် မမှန်ကန်သော ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း သက်သေပြသည်။ သို့သော် ဆာဗာသည် ကုဒ်မဖြည်ထားသော ဒေတာ သို့မဟုတ် ပြောင်းလဲမှုများကို မည်သည့်အခါမျှ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခြင်းမရှိပေ။ (ထို့ကြောင့် “zero knowledge” ဟု ခေါ်ဆိုခြင်းဖြစ်သည်။) အမှန်စင်စစ် Encrypted Spaces သည် zero-knowledge proofs ၏ “roll-up” ဂုဏ်သတ္တိကို အသုံးပြု၍ အသုံးပြုသူတိုင်းသည် change log တစ်ခုလုံးရှိ ပြောင်းလဲမှုတိုင်းကို အမှန်တကယ် အသုံးချစရာမလိုဘဲ မိမိတို့အဖွဲ့၏ နောက်ဆုံးပေါ် ဒေတာဗားရှင်းကို ရရှိစေရန် သေချာစေသည်။ “ဆာဗာက ပြောင်းလဲမှုတွေကို လက်ရှိအခြေအနေဟာ တစ်ခုလုံးရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ထင်ဟပ်နေတယ်ဆိုတဲ့ အနှစ်ချုပ်သက်သေအဖြစ် ပေါင်းစည်း (roll up) ပေးနိုင်ပါတယ်။ သူက change log ကို အမှန်တကယ် ပေးပို့စရာမလိုဘဲ ပြောင်းလဲမှုတွေကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချထားကြောင်း သင့်ကို ယုံကြည်စေနိုင်ပါတယ်” ဟု Perrin က ဆိုသည်။

ဆာဗာသည် ခွင့်ပြုချက်ရထားသူများသာ ဒေတာကို ကုဒ်ဖြည်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်စေရန်အတွက် အသုံးပြုသူများ၏ စက်ပစ္စည်းများက ကုဒ်ဝှက်သော့များကို မည်သို့စီမံခန့်ခွဲသည်ကို ကြီးကြပ်ရန် zero-knowledge proofs ကို အသုံးပြုသည်။ ထို့အပြင် အသုံးပြုသူအသစ်များကို ဖိတ်ကြားနိုင်ပြီး တစ်စုံတစ်ဦးသည် အဖွဲ့မှထွက်ခွာသွားပါက ၎င်းတို့၏ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို သက်သေပြနိုင်သည့်နည်းဖြင့် ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။ အဆိုပါ space ၏ အသုံးပြုသူများသည် အက်ပလီကေးရှင်း၏ သမိုင်းကြောင်းတစ်ခုလုံးကို မျှဝေရန် သို့မဟုတ် ဖိတ်ကြားခံရသူအသစ်ကို ၎င်းတို့ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ထည့်သွင်းထားသော မက်ဆေ့ချ်များ သို့မဟုတ် ဒေတာအသစ်များအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားရန် ရွေးချယ်နိုင်သည်။