အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလှသည် - ဗင်နီဇွဲလားငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် ကာရာကတ်စ်မြို့၏ အခြေအနေကို ရင်ဆိုင်နေရ

ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ငလျင်နှစ်ခု ဆက်တိုက်လှုပ်ခတ်ခဲ့ရာ လာဂွိုင်ရာ (La Guaira) မြို့မှသည် မြို့တော် ကာရာကတ်စ် (Caracas) အထိ မြို့ကြီးများတွင် ဆိုးရွားပြင်းထန်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

ကြာသပတေးနေ့အထိ စာရင်းများအရ အနည်းဆုံး လူ ၁၈၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ထောင်နှင့်ချီသော လူများ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

အဆိုပါ ငလျင်နှစ်ခုသည် ရစ်ခ်ျတာစကေး (Richter scale) ၉ မှတ်စနစ်တွင် အမြင့်ဆုံးအဆင့်ဖြစ်သည့် ၇.၂ နှင့် ၇.၅ အသီးသီး ရှိခဲ့သည်။ မြေပြင်လှုပ်ခါသွားချိန်တွင် အဆောက်အအုံများ ပြိုကျခဲ့ပြီး လူများမှာ အပျက်အစီးများကြားတွင် ပိတ်မိနေခဲ့သည်။

ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် ကာရာကတ်စ်မြို့တော်ဧရိယာရှိ ဒေသခံအချို့က ၎င်းတို့ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ထိတ်လန့်ဖွယ်အတွေ့အကြုံများကို ပြန်လည်ပြောပြခဲ့ကြသည်။

“ကျွန်မ အိမ်မှာရှိနေတုန်း အိမ်ကြီးက ပြင်းပြင်းထန်ထန် လှုပ်ခါလာတယ်။ အစကတော့ ပြတင်းပေါက်ကနေ လေတိုးဝင်လာတာလို့ ထင်ခဲ့ပေမဲ့ အပြင်ဘက်ကို ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ အပြင်မှာလည်း လှုပ်ခါနေတာကို တွေ့လိုက်ရတော့ တံခါးပေါက်ကို ဖက်တွယ်ပြီး ဆုတောင်းနေမိတယ်” ဟု အသက် ၅၂ နှစ်အရွယ် မာရီယာ ဂွန်ဇာလက်ဇ် (Maria Gonzalez) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဂွန်ဇာလက်ဇ်သည် မီရန်ဒါ (Miranda) ပြည်နယ်၏ ငလျင်လှုပ်ရှားမှု အများဆုံးဒေသတစ်ခုဖြစ်သည့် ကာရာကတ်စ်မြို့စွန်ရှိ ချာကာအို (Chacao) မြူနီစီပယ်တွင် နေထိုင်သူဖြစ်သည်။ သူမ၏အိမ်အတွင်းရှိ ပစ္စည်းအချို့ ပြုတ်ကျပျက်စီးခဲ့ကြောင်း သူမက ပြောသည်။

သူမနေထိုင်သည့် အဆောက်အအုံမှာ ပျက်စီးမှုမရှိသော်လည်း အခြေအနေများ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာစေရန် စောင့်ဆိုင်းရင်း မြို့လယ်ရှိ ပလာဇာ အယ်လ်တာမီရာ (Plaza Altamira) ဟုခေါ်သော လွတ်လပ်သည့်နေရာတွင်သာ နေထိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ပထမအကြိမ် ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲငလျင် (Aftershocks) ၁၀ ကြိမ်ကျော် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။

“နောက်ဆက်တွဲငလျင်တွေ လှုပ်တိုင်း အိမ်ကနေ ထွက်ပြေးရတာကြောင့် မနက် ၃ နာရီအထိ လမ်းပေါ်မှာပဲ နေခဲ့ရတယ်။ လူတွေက စိတ်ထိခိုက်ပြီး ငိုယိုနေကြတယ်” ဟု ဂွန်ဇာလက်ဇ်က ရှင်းပြသည်။

အသက် ၆၀ အရွယ် အလက်ဟန်ဒရို ဆန်ခရစ်စတိုဘယ် (Alejandro San Cristobal) သည် ချာကာအိုရှိ ဆူခရီလမ်း (Sucre Street) တစ်လျှောက် လမ်းလျှောက်နေစဉ် ငလျင်ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ထိတ်လန့်တကြားဖြစ်သွားချိန်တွင် သူသည် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အဆောက်အအုံများနှင့် ဝေးရာသို့ ပြေးရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော် လမ်းအလယ်တည့်တည့်ကို ပစ်ချလိုက်တယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။

သူသည် ဟန်ချက်မပျက်အောင် ထိန်းထားရန် ရုန်းကန်ခဲ့ရပြီး မြေပြင်တုန်ခါနေစဉ် လမ်းပေါ်ရှိ ကားများ ယိမ်းထိုးနေသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ လူများမှာလည်း အော်ဟစ်နေကြသည်။

“အသံက ရထားစက်ခေါင်းသံလိုပဲ၊ လမ်းပေါ်မှာ ဖုန်တွေထောင်းထလာတာကိုတော့ ပြောမနေနဲ့တော့” ဟု ဆန်ခရစ်စတိုဘယ်က ပြန်လည်ပြောပြသည်။

သူသည် လက်ရှိတွင် ၎င်းနေထိုင်သည့် အဆောက်အအုံ၏ သက်တမ်းကို ထောက်ထား၍ တာဝန်ရှိသူများက ငလျင်ဒဏ်ခံနိုင်ရည် ရှိမရှိ စစ်ဆေးပေးရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည်။

“အိမ်ခေါင်မိုးပေါ်က ရေတိုင်ကီတွေတော့ နည်းနည်းပျက်စီးသွားပုံရတယ်။ ဒါပေမဲ့ တခြားအဆောက်အအုံတွေလို နံရံတွေ ပြိုကျတာမျိုး မရှိဘဲ ယေဘုယျအားဖြင့်တော့ အခြေအနေကောင်းပါတယ်” ဟု သူက ပြောသည်။

အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ် ယူနစ် အရီယက်စ် (Eunice Arias) သည် အယ်လ်တာမီရာရပ်ကွက်ရှိ ငွေလဲကောင်တာတစ်ခုတွင် အလုပ်လုပ်သူဖြစ်ပြီး ကာရာကတ်စ်မြို့စွန်ရှိ နောက်ထပ်ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သည့် လာကယ်လီဖိုးနီးယား (La California) သို့ အိမ်ပြန်လမ်းတွင် ငလျင်ကို ခံစားခဲ့ရသည်။

“အရမ်းကြောက်ဖို့ကောင်းတယ်၊ အဆောက်အအုံတွေ တုန်ခါနေတာရယ်၊ တိုင်တွေကနေ ဟိန်းထွက်လာတဲ့ အသံတွေရယ်က တကယ့်ကို ကြောက်စရာကောင်းလွန်းပါတယ်” ဟု အရီယက်စ်က ပြောသည်။

အရီယက်စ်သည် တက်တိုးနစ်ပြား (tectonic plates) နှစ်ခု၏ နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသည့် ဗင်နီဇွဲလား၌ ငလျင်အသေးစားများကို ကြုံဖူးသော်လည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကဲ့သို့ ငလျင်နှစ်ခု ဆက်တိုက်လှုပ်ခတ်သည့် အတွေ့အကြုံမျိုး မရှိခဲ့ဖူးကြောင်း ပြန်ပြောပြသည်။

“အဆောက်အအုံ ပြိုကျတော့မယ်လို့ ထင်ခဲ့တာ။ ကျွန်မ အခန်းထဲရောက်ခါနီးမှာပဲ မီးအိမ်တွေနဲ့ တီဗီတွေ ပြုတ်ကျလာတယ်။ ဖော်ပြလို့မရအောင်ကို ကြောက်စရာကောင်းခဲ့တာပါ” ဟု အရီယက်စ်က ဆိုသည်။

ငလျင်လှုပ်နေစဉ်အတွင်း မိသားစုကိုသာ စိုးရိမ်နေခဲ့ရသည့်အကြောင်း ပြောပြရင်း အရီယက်စ်မှာ မျက်ရည်ကျခဲ့သည်။ စိတ်ငြိမ်သွားစေရန် သူမသည် ကားထဲတွင် နာရီပေါင်းများစွာ ထိုင်နေခဲ့ပြီး ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို ပြန်လည်စဉ်းစားနေခဲ့သည်။

သူမနေထိုင်သည့် အဆောက်အအုံတွင် ကြီးကြီးမားမား ပျက်စီးမှုမရှိသော်လည်း ကြာသပတေးနေ့တွင် အလုပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်၌ အယ်လ်တာမီရာဒေသသည် အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ခဲ့သည့် နေရာများထဲတွင် ပါဝင်နေသည်ကို တွေ့ခဲ့ရသည်။

“ကျွန်မ အလုပ်လုပ်တဲ့ အဆောက်အအုံကို ဝင်လို့ရမရဆိုတာကို တာဝန်ရှိသူတွေက စစ်ဆေးနေကြတယ်” ဟု အရီယက်စ်က ပြောသည်။

ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် ကြာသပတေးနေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ဗင်နီဇွဲလားမြို့တော်မှာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေဆဲဖြစ်သည်။

လူအများစုမှာ ညဘက်တွင် အများပြည်သူဆိုင်ရာ ရင်ပြင်များ၌ အိပ်စက်ခဲ့ကြပြီး အချို့မှာ အလုပ်သို့ သွားရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ အယ်လ်တာမီရာ၊ လော့စ်ပါလိုစ် ဂရန်ဒက်စ် (Los Palos Grandes) နှင့် အယ်လ်ပါရိုင်ဆို (El Paraiso) ကဲ့သို့သော ရပ်ကွက်များတွင် မိသားစု ဒါဇင်ပေါင်းများစွာမှာ နေအိမ်များ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။