"ဗုံးဖြင့် ညှိနှိုင်းပါ" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်က အီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ ဒုတိယညဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်မှုများကို ကာကွယ်ပြောဆို

ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီထ် ဟက်ဂ်ဆက်သ်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်ရှိ "အဓိက အဆောက်အအုံများ" ကို တိုက်ခိုက်နေကြောင်း အတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပြီး အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများကို အမြဲတမ်း အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် ဆွေးနွေးပွဲများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပုံဖော်ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဟက်ဂ်ဆက်သ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ တမ်ပါမြို့တွင် သတင်းထောက်များနှင့် တွေ့ဆုံပြောကြားခဲ့ရာ ၎င်းသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာရှဒေသအချို့ရှိ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ကြီးကြပ်သည့် အမေရိကန် ဗဟိုတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (CENTCOM) ၏ ဌာနချုပ်မှ ထွက်ခွာလာစဉ်ဖြစ်သည်။

၎င်း၏ မှတ်ချက်များသည် ရီပတ်ဘလစ်ကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်၏ တင်းမာလာသော ပြောဆိုမှုများနှင့် ကိုက်ညီနေသည်။ ထရန့်က အီရန်သည် ဆွေးနွေးပွဲများကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆွဲဆန့်နေခြင်းအတွက် "တန်ဖိုးပေးဆပ်ရလိမ့်မည်" ဟု ယခင်က သတိပေးခဲ့သည်။

"CENTCOM – ဗဟိုတိုင်းစစ်ဌာနချုပ် – သည် ယနေ့ည အလုပ်များနေလိမ့်မည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သမ္မတ ထရန့်က ကျွန်ုပ်တို့သည် အီရန်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ကျွန်ုပ်တို့ တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်သောကြောင့်ပင်" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည တိုက်ခိုက်မှုအတွက် အစီအစဉ်များကို CENTCOM တပ်မှူး ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဘရက်ဒ်လေ ကူးပါးနှင့်အတူ ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။

"ယနေ့ည ဖြစ်ပေါ်လာမည့် တိုက်ခိုက်မှုများသည် ပြင်းထန်မည်။ ၎င်းတို့သည် ရှင်းလင်းပြတ်သားမည်" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ဒုတိယနေ့အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနိုင်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။ "အကယ်၍ မနက်ဖြန်ညတွင် ဖြစ်ပွားရမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့သည် ပြင်းထန်မည်ဖြစ်ပြီး ရှင်းလင်းပြတ်သားမည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

CENTCOM သည် ဟက်ဂ်ဆက်သ်၏ မှတ်ချက်များနောက်တွင် လူမှုမီဒီယာပို့စ်တစ်ခု တင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန် အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန် ညနေ ၅:၁၅ နာရီ (GMT ည ၉:၀၀) တွင် "နောက်ထပ် ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေး တိုက်ခိုက်မှုများ" ကို ကြေညာခဲ့သည်။

"အဆိုပါ တိုက်ခိုက်မှုများသည် အီရန်၏ အကြောင်းမဲ့ ဆက်လက်ကျူးကျော်မှုများအပေါ် တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့သည်။

အဆိုပါ မှတ်ချက်များ ထွက်ပေါ်ပြီး မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အီရန်၏ IRNA သတင်းဌာနက ဘန်ဒါအဘတ်စ်၊ ကက်ရှ်မ်၊ ဂေါ်ဂန်နှင့် ဟန်ဂမ်တို့တွင် ပေါက်ကွဲမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ ဖားစ်ဒေသတွင်လည်း လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးစနစ်များကို အသက်သွင်းခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ တိုက်ခိုက်မှုသည် အီရန်အပေါ် အမေရိကန်၏ နှစ်ရက်ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ဧပြီ ၈ ရက်တွင် သဘောတူခဲ့သော ပျက်စီးလွယ်သည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို ပျက်ပြားစေခဲ့သည်။

အမေရိကန်သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်ကတည်းက အီရန်နှင့် စစ်ဖြစ်နေခဲ့ရာ ထိုအချိန်က ထရန့်အစိုးရသည် အစ္စရေးနှင့် ပူးပေါင်းကာ အီရန်ကို အကြောင်းမဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံစလုံးက အီရန် နျူကလီးယားလက်နက် ရရှိခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် တိုက်ခိုက်မှုသည် လိုအပ်သည်ဟု ငြင်းခုံခဲ့ကြသော်လည်း တီဟီရန်ကမူ နျူကလီးယားလက်နက် ရှာဖွေနေခြင်းကို ကြာမြင့်စွာကတည်းက ငြင်းဆိုထားသည်။

သို့သော် ထရန့်အစိုးရသည် စစ်ပွဲစတင်ခဲ့သည့် လများအတွင်း စစ်ပွဲအတွက် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အကြောင်းပြချက်များကို ပေးခဲ့သည်။

တစ်ချိန်က အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက အမေရိကန်သည် "ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့်" လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် "အစ္စရေး၏ လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို သိရှိထားပြီး" လက်တုံ့ပြန်မှုကို တားဆီးလိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရူဘီယိုသည် ထိုမှတ်ချက်များကို နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် လာမည့် တိုက်ခိုက်မှုများသည် အီရန်၏ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှု နည်းဗျူဟာများအပေါ် စိတ်ပျက်မှုကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"သမ္မတ ထရန့် ပြောသလိုပဲ၊ သူတို့က တောက်တောက်ခေါက်နေခဲ့တယ်။ တစ်စုံတစ်ယောက်က သဘောတူညီချက်တစ်ခုကို တောက်တောက်ခေါက်ဖို့ ကြိုးစားနေတာကို သင်မြင်နိုင်တယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ "အစားထိုးအနေဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှ အီရန်ရှိ အဓိက အဆောက်အအုံများပေါ်သို့ ဗုံးများ တောက်တောက်ခေါက် ကျရောက်လာမည်ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဧပြီ ၈ ရက်တွင် ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြေညာခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား အပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ပွဲအများစုကို ရပ်ဆိုင်းထားခဲ့သည်။

သို့သော် ယခုသီတင်းပတ်၏ တင်းမာမှု မြင့်တက်လာခြင်းမှာ တနင်္လာနေ့ညက ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားအနီးတွင် AH-64 Apache ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ပစ်ချခံရချိန်မှ စတင်ခဲ့သည်။

ထရန့်က အင်္ဂါနေ့တွင် ရဟတ်ယာဉ်ပျက်ကျမှုအတွက် အီရန်ကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်းများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း မရှိသော်လည်း အမေရိကန်သည် "ဤတိုက်ခိုက်မှုကို မဖြစ်မနေ တုံ့ပြန်ရမည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဒုတိယအကြိမ် တိုက်ခိုက်မှုများကို ကြေညာရာတွင် ဟက်ဂ်ဆက်သ်က အမေရိကန်သည် အပြည့်အဝ စစ်ပွဲပြန်လည်စတင်ရန် မကြိုးစားကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းအစား အဆိုပါ ထိုးစစ်ကို အီရန်နှင့် ရပ်တန့်နေသော ဆွေးနွေးပွဲများကို ပြန်လည်စတင်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ပြီး တိုက်ပွဲအတွက် ပြောင်းလဲနေသော အကြောင်းပြချက်ကို ပေးခဲ့သည်။

"ကျွန်ုပ်တို့ ပြန်လည်စတင်ရန် မလိုအပ်သည့် မည်သည့်အရာကိုမျှ ပြန်လည်စတင်လိုသောကြောင့် မဟုတ်ပါ" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ည တိုက်ခိုက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောကြားခဲ့သည်။ "၎င်းသည် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာဌာနက သမ္မတ ထရန့် မျှော်လင့်ထားသည့် သဘောတူညီချက်မျိုးကို ရရှိစေရန် စည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များကို ချမှတ်ရန် ပြင်ဆင်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

နှစ်ဖက်စလုံးသည် အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်၏ ကံကြမ္မာနှင့် အီရန်သည် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများမှ သက်သာခွင့် ရရှိမည်လားဆိုသည့် ကိစ္စရပ်များအပေါ် သဘောထားကွဲလွဲခဲ့ကြသည်။

ထရန့်သည် အီရန်၏ တံတားများနှင့် စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်မည်ဟု ထပ်တလဲလဲ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီး တစ်ချိန်က အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် "ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားလိမ့်မည်" ဟု သတိပေးခဲ့သည်။

ထိုမှတ်ချက်များသည် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အရပ်သား အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထားခြင်းသည် စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ပြီး ဝေဖန်သူများက ထရန့်၏ အီရန် "ယဉ်ကျေးမှု" အပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ မှတ်ချက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ကြသည်။

သတင်းထောက်များက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ဟက်ဂ်ဆက်သ်ကို ထိုစိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခဲ့ကြသည်။

"သင်တို့သည် ယနေ့ညတွင် ၎င်းတို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် တိုက်ခိုက်ရန် စီစဉ်နေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်" ဟု သတင်းထောက်တစ်ဦးက မေးမြန်းခဲ့သည်။ "အကယ်၍ တုံ့ပြန်မှုသည် တံတားများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ပါက၊ အရပ်သား အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်သည့်အတွက် ၎င်းသည် စစ်ရာဇဝတ်မှု မဟုတ်ဟု မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း" ဟု ၎င်းက မေးသည်။

ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ထိုမေးခွန်းကို "မရိုးသားသော" မေးခွန်းအဖြစ် ပယ်ချခဲ့ပြီး အမေရိကန်စစ်တပ်၏ "ရည်ရွယ်ချက်များကို စွပ်စွဲသည်" ဟု သတင်းထောက်ကို စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ တိုက်ခိုက်မှုများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အရပ်သား အခြေခံအဆောက်အအုံများကို တိုက်ခိုက်မည် မဟုတ်ကြောင်းကိုမူ ၎င်းက ပယ်ချခြင်း မရှိခဲ့ပေ။

အီရန်က နောက်ဆုတ်ရန် အသင့်မရှိကြောင်း အချက်ပြခဲ့ပြီး ယခုသီတင်းပတ် အမေရိကန်၏ ကနဦး တိုက်ခိုက်မှုများနောက်ပိုင်းတွင် ကူဝိတ်၊ ဂျော်ဒန်နှင့် ဘာရိန်းရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို ၎င်းကိုယ်တိုင် တိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးဝေဖန်သုံးသပ်သူ အများအပြားက တမ်ပါမြို့ရှိ ဟက်ဂ်ဆက်သ်၏ မှတ်ချက်များကို "စစ်သင်္ဘော သံတမန်ရေး" (gunboat diplomacy) သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်း၏ လက္ခဏာအဖြစ် ထောက်ပြခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်များအတွက် စစ်အင်အားကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။

"အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဗုံးများဖြင့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရန် လိုအပ်ပါက ဗုံးများဖြင့် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမည်" ဟု ဟက်ဂ်ဆက်သ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

အယ်လ်ဂျာဇီးယား သတင်းထောက် အလန် ဖစ်ရှာက ထိုစကားများသည် ထရန့်အစိုးရအတွက် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

"ညတွင်းချင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်မှာ ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီး ပစ်ချခံရခြင်းထက် ပိုသည်ဟု လူအများအပြားက ငြင်းခုံကြလိမ့်မည်" ဟု ဖစ်ရှာက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ယခုအခါ ကျွန်ုပ်အား ရီပတ်ဘလစ်ကန်တစ်ဦးက 'ငြိမ်းချမ်းရေး-မီး' (peace-fire) ဟု ဖော်ပြခဲ့သည့် အဆင့်သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိလာပြီဟု ထင်ရသည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဧပြီ ၈ ရက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပြီးဆုံးသွားပြီဟု ထရန့်အစိုးရက ပြောကြားလိုခြင်း မရှိကြောင်း ၎င်းက အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အစိုးရသည် စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများကို "ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် လိုချင်သော သဘောတူညီချက်အတွက် သံတမန်ရေးရာ နေရာလွတ် ဖန်တီးရန်" အားသာချက်အဖြစ် အသုံးပြုရန် ကြိုးပမ်းနေပုံရသည်ဟု ဖစ်ရှာက ပြောကြားခဲ့သည်။