
အီရန်က အမေရိကန်၏စစ်ပွဲတွင် နေတိုးအဖွဲ့ကို 'ပူးပေါင်းကြံစည်သူ' ဟု စွပ်စွဲ - ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံများ၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ အဘယ်နည်း။
AI Summary
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် အီရန်စစ်ပွဲတွင် ဥရောပမဟာမိတ်နိုင်ငံများ၏ စစ်ရေးပံ့ပိုးမှု လုံလောက်မှုမရှိခြင်းနှင့် စစ်စခန်းများ အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် တွန့်ဆုတ်နေခြင်းတို့အပေါ် ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပဋိပက္ခသည် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပအကြား မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို တင်းမာစေခဲ့ပြီး နေတိုးအကြီးအကဲ မာ့ခ်ရူတီက ဥရောပနိုင်ငံအချို့သည် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးပိုင်းတွင် ကူညီပေးနေကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အီရန်ဘက်ကမူ နေတိုး၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို နိုင်ငံတကာဥပဒေချိုးဖောက်မှုဟု ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ အီတလီအစိုးရကလည်း ၎င်းတို့၏ စခန်းများကို တိုက်ခိုက်ရေးအတွက် အသုံးပြုခွင့်မပေးထားကြောင်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ထရမ့်သည် ဥရောပနိုင်ငံများ၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်ရန်နှင့် စစ်ပွဲတွင် ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖိအားပေးလျက်ရှိသည်။
ထင်ရှားသော ပြောကြားချက်များ
"ကျွန်တော် အီတလီကို စိတ်ပျက်မိတယ်။ ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီနဲ့ ပြင်သစ်တို့ကိုလည်း စိတ်ပျက်မိတယ်။ သူတို့အများစုကို ကျွန်တော်တို့ စိတ်ပျက်မိတာပါ။ စပိန်ကတော့ ကြောက်ခမန်းလိလိပါပဲ"
"ဥရောပက စစ်စခန်းတွေကို အသုံးပြုခွင့်မပေးတာဟာ တိုက်ကြီးနဲ့ အမေရိကန်ကြားက မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို ထိခိုက်စေပါတယ်"
"ဒါဟာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုအပေါ် တရားမဝင် ကျူးကျော်စစ်ဆင်နွှဲရာမှာ နေတိုးရဲ့ တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကို ရှင်းလင်းပြတ်သားပြီး ပြစ်တင်ရှုတ်ချစရာ ဝန်ခံချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။"
အမေရိကန်-အစ္စရေးတို့၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် တီဟီရန်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ထောက်ခံအားပေးခြင်းမရှိသည့်အတွက် ၎င်း၏ ဥရောပမဟာမိတ်များကို ဝေဖန်လျက်ရှိသည်။
အမေရိကန်သမ္မတသည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က နေတိုး (NATO) အကြီးအကဲ မာ့ခ်ရူတီနှင့် တွေ့ဆုံစဉ်အတွင်း အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဖြတ်ကျော် မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်များအပေါ် ၎င်း၏ မကျေနပ်ချက်ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျွန်တော် အီတလီကို စိတ်ပျက်မိတယ်။ ဗြိတိန်၊ ဂျာမနီနဲ့ ပြင်သစ်တို့ကိုလည်း စိတ်ပျက်မိတယ်။ သူတို့အများစုကို ကျွန်တော်တို့ စိတ်ပျက်မိတာပါ။ စပိန်ကတော့ ကြောက်ခမန်းလိလိပါပဲ” ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ကြာသပတေးနေ့က ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော် မာနာမာတွင် သတင်းထောက်များနှင့် ပြောဆိုရာ၌ ထရမ့်၏ ထိပ်တန်းသံတမန် မာကိုရူဘီက အဆိုပါ ပဋိပက္ခအတွင်း ဥရောပ၏ အကူအညီမှာ လုံလောက်မှုမရှိကြောင်း အမေရိကန်၏ စွပ်စွဲချက်ကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ “ဥရောပက စစ်စခန်းတွေကို အသုံးပြုခွင့်မပေးတာဟာ တိုက်ကြီးနဲ့ အမေရိကန်ကြားက မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို ထိခိုက်စေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဖြတ်ကျော် တင်းမာမှုများကို လျော့ပါးစေရန် အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိနေသည့် နေတိုးအကြီးအကဲ ရူတီက စစ်ပွဲအတွင်း ဥရောပနိုင်ငံများ၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
“မဟာမိတ်နိုင်ငံပြီး မဟာမိတ်နိုင်ငံ” တို့သည် အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း ၎င်းတို့၏ စစ်စခန်းများကို အမေရိကန်စစ်တပ်အတွက် အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။ ရူတီ၏ မှတ်ချက်များအရ “သီးခြားဖြစ်ရပ်များ” မှလွဲ၍ ဥရောပမဟာမိတ်များသည် စစ်ပွဲအတွင်း ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးပိုင်းတွင် အမေရိကန်ကို အမှန်တကယ် ကူညီပေးခဲ့ကြောင်း ပေါ်လွင်စေသည်။
သို့ဆိုလျှင် ထရမ့်သည် ဥရောပမဟာမိတ်များအပေါ် အဘယ်ကြောင့် စိတ်ပျက်နေရသနည်း၊ စစ်ပွဲတွင် အီးယူ (EU) နိုင်ငံများ၏ ပါဝင်မှုအဆင့်မှာ မည်မျှရှိသနည်း။
ဥပမာအားဖြင့် ရူတီသည် ပဋိပက္ခအတွင်း အီတလီနှင့် ရိုမေးနီးယားတို့က အမေရိကန်စစ်တပ်ကို ကူညီပေးခဲ့သည့်အကြောင်းကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့ပြီး စစ်ပွဲတွင် ဥရောပစစ်စခန်းများ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ထောက်ပြခဲ့သည်။
“ကိန်းဂဏန်းတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် ဒီစစ်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ခြောက်ပတ်အတွင်းမှာ အမေရိကန်လေယာဉ် ၄,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ အထိ ဥရောပရှိ စခန်းတွေကနေ ပျံတက်ခဲ့တာပါ” ဟု ရူတီက Fox News နှင့် အင်တာဗျူးတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
“စိတ်ပျက်စရာ အကြောင်းရင်းရှိတယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော် လုံးဝသဘောတူပါတယ်” ဟု ရူတီက ဆိုသည်။ “ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အငြင်းအခုံကတော့ ဒါတွေဟာ သီးခြားဖြစ်ရပ်တွေသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာပါပဲ။”
“ဒီအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောစရာ နောက်ထပ်ရှိပါသေးတယ်။ နိုင်ငံပြီးနိုင်ငံ၊ မဟာမိတ်ပြီး မဟာမိတ်တွေဟာ Epic Fury အတွက် သူတို့ရဲ့ စခန်းတွေကို အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့ကြပါတယ်” ဟု ရူတီက အီရန်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ဆင်ရေးအတွက် အမေရိကန်က ပေးထားသည့် အမည်ကို ရည်ညွှန်း၍ ပြောကြားခဲ့သည်။
Operation Epic Fury ဟုခေါ်သည့် စစ်ဆင်ရေးအတွင်း အီတလီရှိ စခန်းများမှ အမေရိကန်လေယာဉ် အစင်း ၅၀၀ ပျံသန်းခဲ့ကြောင်း၊ ရိုမေးနီးယားအနေဖြင့်လည်း မြို့တော်လေဆိပ်တွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များ လောင်စာဆီတင်သင်္ဘောများ သိုလှောင်နိုင်စေရန်အတွက် စီးပွားဖြစ်လေကြောင်းပျံသန်းမှုများကို လျှော့ချခဲ့ရကြောင်း ရူတီက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
နေတိုးအကြီးအကဲက ဥရောပမဟာမိတ်များသည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို ကာကွယ်ရာတွင် အမေရိကန်ကို ဆက်လက်ကူညီနေကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဥရောပမဟာမိတ်တွေဟာ ရေလက်ကြားအနီးမှာ သူတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ကြိုတင်နေရာချထားတာကို အခုတွေ့မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဥပမာအားဖြင့် မိုင်းရှင်းလင်းရေးလိုမျိုး ကိစ္စတွေမှာ ကူညီနိုင်ဖို့အတွက်ပါ” ဟု ရူတီက ဆိုသည်။
ရူတီသည် ထရမ့်ကို ထောက်ခံသူအဖြစ် လူသိများပြီး နေတိုးနိုင်ငံများကို ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်စေရန် ဖိအားပေးခဲ့သည့်အတွက် အမေရိကန်သမ္မတကို ချီးကျူးခဲ့သည်။ “နေတိုးနိုင်ငံတွေက သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးအတွက် အခုရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေကို ကြည့်လိုက်ရင် အံ့ဩစရာကောင်းပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
“[ထရမ့်] က လူတိုင်းကို အဲဒီလိုလုပ်ဖို့ တကယ်ကို အားပေးနေတာပါ၊ ရလဒ်တွေကလည်း ထွက်ပေါ်နေပါတယ်” ဟု ရူတီက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါတွေအားလုံးဟာ အမေရိကန်နဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့တစ်ခုလုံးအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ဘေးကင်းလုံခြုံနေဖို့ လိုအပ်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုပါပဲ။”
ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာ (Keir Starmer) သည် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သော်လည်း ဒီယေဂိုဂါစီယာ (Diego Garcia) ရှိ ၎င်း၏စခန်းကို ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများအတွက်သာ အသုံးပြုခွင့်ပေးခဲ့သည်။ စစ်ပွဲကို ရှုတ်ချခဲ့သည့် စပိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့က ၎င်းတို့၏ လေတပ်စခန်းများကို စစ်ရေးရည်ရွယ်ချက်အတွက် အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ဥရောပနိုင်ငံများသည် အီရန်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ထရမ့်၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို အများအားဖြင့် ထောက်ခံခဲ့သော်လည်း “ဒါဟာ ဥရောပရဲ့ စစ်ပွဲမဟုတ်ဘူး” ဟုဆိုကာ ပဋိပက္ခတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။
ဥရောပမြို့တော်များသည်လည်း စစ်ပွဲအတွက် တရားဝင်အခြေခံမူများ မရှိခြင်းကြောင့် တွန့်ဆုတ်နေခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါစစ်ပွဲကို မေးခွန်းထုတ်စရာ အကြောင်းပြချက်များဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ဘရပ်ဆဲလ် (Brussels) နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ ထရမ့်နှင့် အစ္စရေးတို့က အီရန်သည် နျူကလီးယားလက်နက်များ ထုတ်လုပ်ရန် နီးကပ်နေပြီဟုဆိုကာ ၎င်းတို့၏ စစ်ပွဲကို တရားမျှတကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း အမေရိကန်၏ ကိုယ်ပိုင်ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီက ယင်းကို ပယ်ချခဲ့သည်။
ဥရောပနိုင်ငံများသည် အရပ်သားများနှင့် ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများ ထပ်ခါတလဲလဲ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည့်အတွက် စစ်ပွဲဆိုင်ရာဥပဒေများကို ချိုးဖောက်မှုများအပေါ် စိုးရိမ်လျက်ရှိသည်။
အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများသည် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ဆွေးနွေးမှုများကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများကို တိုက်ခိုက်သည့်အတွက် တီဟီရန်ကို ရှုတ်ချခဲ့သည်။ စပိန်ကဲ့သို့သော နိုင်ငံအနည်းငယ်သာ ထရမ့်၏စစ်ပွဲကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ချက်ချင်းအပစ်အခတ်ရပ်စဲရန်နှင့် ပါတီအားလုံးက နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လိုက်နာရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ မက်ဒရစ် (Madrid) သည် ဂါဇာတွင် အစ္စရေး၏စစ်ပွဲကိုလည်း ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး ၎င်းကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။
အီရန်သည် ရူတီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို အခွင့်ကောင်းယူကာ အီရန်တွင် လူပေါင်း ၃,၄၀၀ ကျော်ကို သေဆုံးစေပြီး ရေနံနှင့် အရပ်ဘက်အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ကြီးမားစွာ ပျက်စီးစေခဲ့သည့် အမေရိကန်-အစ္စရေးစစ်ပွဲတွင် နေတိုး၏ “တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်မှု” ကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။
“ဒါဟာ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်ခုအပေါ် တရားမဝင် ကျူးကျော်စစ်ဆင်နွှဲရာမှာ နေတိုးရဲ့ တက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုကို ရှင်းလင်းပြတ်သားပြီး ပြစ်တင်ရှုတ်ချစရာ ဝန်ခံချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတကာဥပဒေရဲ့ အခြေခံမူတွေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းရဲ့ အဓိကမူဝါဒတွေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်တာပါ” ဟု အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စ်မေးလ် ဘာဂါအီ (Esmaeil Baghaei) က X လူမှုကွန်ရက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။
ဘာဂါအီက “ထိုသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်” နေတိုးနှင့် ၎င်း၏ တစ်ဦးချင်းအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် နောက်ဆက်တွဲရလဒ်အားလုံးအတွက် တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သူတို့ဟာ အီရန်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အမေရိကန်-အစ္စရေး ကျူးကျော်မှုကို ကူညီပေးခဲ့တဲ့ တခြားဥရောပနိုင်ငံတိုင်းနဲ့အတူ သူတို့ရဲ့ ပြည်သူတွေကိုရော၊ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ဘာကြောင့် ဒီလို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ကျူးကျော်မှုမှာ ပူးပေါင်းကြံစည်ခဲ့တာလဲ၊ အီရန်ပြည်သူတွေအပေါ် လူအစုလိုက်အပြုံလိုက် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေ ကျူးလွန်ရာမှာ ဘာကြောင့် ပါဝင်ခဲ့တာလဲဆိုတာ ရှင်းပြရပါလိမ့်မယ်။”
ရူတီ၏ မှတ်ချက်များသည် အီတလီတွင် အုတ်အော်သောင်းနင်း ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဂျော်ဂျီယာ မီလိုနီ (Giorgia Meloni) က အီရန်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန် လူသိရှင်ကြား ငြင်းဆန်ထားသည်။
ရောမမြို့သည် ရူတီ၏ မှတ်ချက်များနှင့် ချက်ချင်းပင် ကင်းကင်းရှင်းရှင်း နေခဲ့သည်။ အီတလီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဂွီဒို ခရိုဆက်တို (Guido Crosetto) က ရူတီသည် ခွင့်ပြုချက်ရထားသော ထောက်ပံ့ရေးလေယာဉ်ခရီးစဉ်များကို တိုက်ခိုက်ရေးဆိုင်ရာ စစ်ဆင်ရေးများနှင့် ရောထွေးခြင်းဖြင့် “လုံးဝမှားယွင်းသော သတင်းစကား” ကို ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အီတလီသည် ၎င်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ နိုင်ငံတကာစာချုပ်များနှင့် ၎င်း၏မြေပေါ်ရှိ မဟာမိတ်စခန်းများကို အုပ်ချုပ်သည့် သဘောတူညီချက်များကို အပြည့်အဝ လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ပါလီမန်မှာ ရှင်းလင်းပြီးတဲ့အတိုင်းပဲ၊ အစိုးရက နည်းပညာနဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးဆိုင်ရာ၊ တိုက်ခိုက်မှုမဟုတ်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကိုသာ ခွင့်ပြုခဲ့တာပါ” ဟု ဝန်ကြီးက ဆိုသည်။
အီတလီသည် စစ္စလီကျွန်းရှိ ဆီဂိုနဲလား (Sigonella) ရေတပ်လေတပ်စခန်းနှင့် မြောက်အီတလီရှိ အဗီယာနို (Aviano) လေတပ်စခန်းအပါအဝင် အမေရိကန်စစ်စခန်းပေါင်း ၁၂၀ နီးပါးကို လက်ခံထားသည်။
ခရိုဆက်တိုသည် မတ်လက မီလိုနီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုစဉ်က ၎င်းက “ကျွန်မတို့ဟာ စစ်မဖြစ်ပါဘူး၊ စစ်ပွဲထဲကိုလည်း ဝင်ရောက်ဖို့ မလိုလားပါဘူး” ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ၁၉၅၄ ခုနှစ်ကတည်းက ရှိခဲ့သည့် အမေရိကန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံသဘောတူညီချက်များအရ အချို့သော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် တိုက်ခိုက်ရေးမဟုတ်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် စခန်းများကို အသုံးပြုခွင့်ပေးထားကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။
အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်များသည် ရူတီ၏ ဖော်ထုတ်ချက်အပြီးတွင် ရှင်းလင်းချက်အသစ်များကို တောင်းဆိုနေကြသည်။
အတိုက်အခံ Greens and Left Alliance မှ နီကိုလာ ဖရာတိုယာနီ (Nicola Fratoianni) က အစိုးရသည် လွှတ်တော်အမတ်များကို လှည့်ဖြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် သို့မဟုတ် ရူတီသည် “နေလောင်ဒဏ်ခံရခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဥရောပနိုင်ငံများ၊ အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါတို့ ပါဝင်သည့် နေတိုးအဖွဲ့ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံဟောင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို တန်ပြန်ရန် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အိမ်ဖြူတော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် ထရမ့်သည် နေတိုးကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး မဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်များ၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် နည်းပါးမှုကို မကြာခဏ ပစ်မှတ်ထား ပြောဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းက အီးယူနိုင်ငံများသည် အမေရိကန်ကို အခွင့်ကောင်းယူနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ဥရောပ၏ လုံခြုံရေးအတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ပိုမိုမျှဝေရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အစိုးရအဖွဲ့သည် ဂျာမနီမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ရုပ်သိမ်းမည်ဟု ကြေညာပြီးဖြစ်သည်။
နေတိုးအဖွဲ့ဝင်အများစုသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို တိုးမြှင့်ရန် ကတိပြုခဲ့ကြသော်လည်း ထရမ့်တောင်းဆိုထားသည့် အဆင့်သို့ မရောက်ရှိသေးပေ။ အမေရိကန်သမ္မတသည် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်များအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်ကုန် (GDP) ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းကို ကာကွယ်ရေးအတွက် သုံးစွဲစေလိုသည်။
အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာဖြတ်ကျော် တင်းမာမှုများသည် အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ဥရောပအဖွဲ့ဝင်များက ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်လမ်းကြောင်းဖြစ်သည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့မှုဖြေရှင်းရာတွင် ကူညီရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည့်အတွက် ထရမ့်က တစ်ချိန်တွင် မဟာမိတ်အဖွဲ့မှ နုတ်ထွက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။
နေတိုးအကြီးအကဲ ရူတီနှင့်အတူ ထိုင်နေစဉ် ထရမ့်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် သတင်းထောက်များအား ပြောကြားရာ၌ ဝါရှင်တန်သည် အစ္စရေးနှင့်အတူ တိုက်ခိုက်နေသဖြင့် မည်သည့်အကူအညီမှ မလိုအပ်သော်လည်း ဥရောပနိုင်ငံများက အကူအညီပေးရန် ပေါ်လာခဲ့ပါက “ကောင်းမှာပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်ကို ချော့မော့ရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုဟု ယူဆရသည့် ရူတီ၏ အိမ်ဖြူတော်ခရီးစဉ်သည် တူရကီနိုင်ငံ အန်ကာရာတွင် ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးမတိုင်မီ နှစ်ပတ်အလိုတွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။