အမေရိကန်တရားရုံးက ထရမ့်၏ လိင်ပြောင်းတပ်သားများ တားမြစ်ရေးမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည့် ပိတ်ပင်မိန့်ကို အတည်ပြုလိုက်သည်။

အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု အယူခံတရားရုံးက သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်၏ စစ်တပ်မှ လိင်ပြောင်းတပ်သားများကို ထုတ်ပယ်သည့် မူဝါဒသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

သို့သော် တနင်္လာနေ့က ချမှတ်ခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကိုလံဘီယာခရိုင်အတွက် အမေရိကန် အယူခံတရားရုံး၏ တရားသူကြီးသုံးဦးပါ အဖွဲ့ဝင်များအကြား သဘောထားကွဲလွဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ သမ္မတဟောင်း ဘားရက် အိုဘားမား ခန့်အပ်ခဲ့သူ တရားသူကြီး ရောဘတ် ဝီလ်ကင်းစ်က လက်ရှိ စစ်မှုထမ်းနေသူများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ထရန့်အစိုးရ၏ မူဝါဒကို ပယ်ချခဲ့သော အောက်ရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။

ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ သမ္မတဟောင်း ဘီလ် ကလင်တန် ရွေးချယ်ခဲ့သူ ဒုတိယတရားသူကြီး ဂျူဒစ် ရော်ဂျာစ်က ၎င်း၏အမြင်ကို သဘောတူသော်လည်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် စစ်မှုထမ်းရန် ကြိုးပမ်းသူများအထိပါ ချဲ့ထွင်သင့်သည်ဟု ခံစားခဲ့ရသည်။

တတိယတရားသူကြီးဖြစ်သူ ထရန့်ရွေးချယ်ခဲ့သူ ဂျပ်စတင် ဝေါ့ကားကမူ အမေရိကန် စစ်ရေးမူဝါဒကို တရားရုံးက ပြန်လည်သုံးသပ်နိုင်သည့် စွမ်းရည်ကို မေးခွန်းထုတ်သည့် ကန့်ကွက်စာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

သဘောထားကွဲလွဲနေသော အများစုအတွက် ရေးသားရာတွင် ဝီလ်ကင်းစ်က ထရန့်၏ မူဝါဒသည် "ဥပဒေ၏ တန်းတူအကာအကွယ်ပေးပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ အခွင့်အရေး" ကို ချိုးဖောက်သည်ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

အဆိုပါအမှုသည် ထရန့်၏ ဒုတိယသက်တမ်းအတွင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သော အစောဆုံးလုပ်ရပ်များထဲမှ တစ်ခုအပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့၊ ၎င်း၏ ဒုတိယအကြိမ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲအပြီး တစ်ပတ်အကြာတွင် ထရန့်က "စစ်ရေးထူးချွန်မှုနှင့် အသင့်ပြင်ဆင်ထားရှိမှုကို ဦးစားပေးခြင်း" ဟု အမည်ပေးထားသည့် အမှုဆောင်အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ထိုအမိန့်တွင် ၎င်းက အမေရိကန် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များတွင် "အစွန်းရောက် လိင်စိတ်ခံယူမှုဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်" များ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နေသည်ဟု ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ ၎င်းက လိင်ပြောင်းပုဂ္ဂိုလ်များကို "မှားယွင်းသော 'လိင်စိတ်ခံယူမှု' " ကို လက်ခံထားခြင်းကြောင့် စစ်မှုထမ်းရန် မသင့်လျော်သူများအဖြစ် ဆက်လက်ဖော်ပြခဲ့သည်။

"မိမိကိုယ်ကို အမျိုးသမီးဟု အမျိုးသားတစ်ဦးက အခိုင်အမာပြောဆိုခြင်းနှင့် အခြားသူများက ဤမှားယွင်းမှုကို လေးစားရန် ၎င်း၏တောင်းဆိုမှုသည် စစ်မှုထမ်းတစ်ဦးအတွက် လိုအပ်သော နှိမ့်ချမှုနှင့် ကိုယ်ကျိုးမဖက်မှုတို့နှင့် မကိုက်ညီပါ" ဟု ထရန့်က ရေးသားခဲ့သည်။

အဆိုပါ အမှုဆောင်အမိန့်သည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီတီ ဟက်ဂ်ဆက်သ် လက်အောက်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ပင်တဂွန်၏ ၁၃ မျက်နှာပါ မှတ်တမ်းအတွက် အခြေခံဖြစ်လာခဲ့သည်။

၎င်းမှတ်တမ်းတွင် လိင်စိတ်ကွဲလွဲမှု လက္ခဏာများရှိသော သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ လိင်ကို အတည်ပြုရန် ဟော်မုန်းကုထုံး သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်ထားသော မည်သည့်စစ်မှုထမ်းမဆို "စစ်မှုထမ်းခြင်းမှ အရည်အချင်းမပြည့်မီဟု သတ်မှတ်ခံရမည်" ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

တနင်္လာနေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် ဝီလ်ကင်းစ်က အဆိုပါမူဝါဒသည် သိသာထင်ရှားစွာ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းမူဝါဒသည် "နိုင်ငံရေးအရ လူကြိုက်မများသော အုပ်စုတစ်စုဖြစ်သည့် လိင်ပြောင်းပုဂ္ဂိုလ်များကို ထိခိုက်စေလိုသည့် ဆန္ဒသက်သက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ပုံရသည်" ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့သည်။

"ပိုဆိုးအောင်ပြောရရင် သမ္မတက လိင်ပြောင်းပုဂ္ဂိုလ်တွေကို ဂုဏ်သိက္ခာမဲ့သူတွေ၊ စည်းကမ်းမဲ့သူတွေ၊ မာနကြီးသူတွေ၊ ကိုယ်ကျိုးရှာသူတွေ၊ လိမ်လည်သူတွေအဖြစ် တံဆိပ်ကပ်ခဲ့တယ်" ဟု ဝီလ်ကင်းစ်က အမှုဆောင်အမိန့်ကို ထောက်ပြကာ ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက အဆိုပါအမှုမှ လိင်ပြောင်းတရားလိုများသည် စုစုပေါင်း စစ်မှုထမ်းသက် ၁၃၀ နှစ်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းများအတွက် ဂုဏ်ပြုမှတ်တမ်း ၈၀ ကျော် ရရှိခဲ့ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

ထိုသို့သော သက်သေအထောက်အထားများ ရှိနေသော်လည်း "ဤစစ်မှုထမ်းများကို ဆက်လက်ထားရှိခြင်းသည် အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေမည်" ဟူသော မည်သည့်အငြင်းအခုံကိုမဆို ထရန့်အစိုးရက "စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်" ဟု ဝီလ်ကင်းစ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ဝီလ်ကင်းစ်သည် အဆိုပါမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည့် အောက်ရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံခြင်းမှ ရပ်တန့်ခဲ့သည်။

ယခင်က တရားသူကြီး အန်နာ ရေးယက်စ်က လိင်ပြောင်းတပ်သားများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် မညီညွတ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ထရန့်၏ အမှုဆောင်အမိန့်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ယာယီတားမြစ်မိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ဝီလ်ကင်းစ်က ထရန့်အစိုးရသည် စစ်တပ်တွင် အလုပ်လုပ်နေပြီးသူများကို ထုတ်ပယ်၍မရကြောင်း ရေးယက်စ်နှင့် သဘောတူခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်မှုထမ်းရန် ကြိုးပမ်းသူများအတွက် ထိခိုက်မှု နည်းပါးသည်ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် တနင်္လာနေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထရန့်အစိုးရအား လိင်ပြောင်းပုဂ္ဂိုလ်များကို စစ်မှုထမ်းစာရင်းသွင်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်မှ တားမြစ်ခြင်းကို တားဆီးမည့် ရေးယက်စ်၏ တားမြစ်မိန့်၏ အစိတ်အပိုင်းကို ပယ်ဖျက်လိုက်သည်။

ကလင်တန် ခန့်အပ်ခဲ့သူ ရော်ဂျာစ်က ထိုခွဲခြားမှုကို သဘောမတူခဲ့ပေ။ ၎င်းက လိင်ပြောင်းစစ်သားသစ်များကို စစ်တပ်သို့ ဝင်ရောက်ခွင့်မပြုခြင်းသည် "စစ်မှုထမ်းနိုင်စွမ်းကို သက်သေပြထားသည့် အရည်အချင်းပြည့်မီသော ပုဂ္ဂိုလ်များဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏တပ်ဖွဲ့ကို ဆုံးရှုံးစေမည်" ဟု ဖော်ပြသည့် သက်သေခံချက်ကို ထောက်ပြခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ထရန့် ခန့်အပ်ခဲ့သူ ဝေါ့ကား၏ ကန့်ကွက်ချက်သည် တရားရုံးသည် အမေရိကန်အစိုးရရှိ အာဏာခွဲဝေမှုကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟူသော ၎င်း၏အငြင်းအခုံအပေါ် အခြေခံသည်။

တရားရုံးများသည် စစ်တပ်၏ ဖွဲ့စည်းပုံအပေါ် ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် မရှိသင့်ဟု ၎င်းက ငြင်းခုံခဲ့သည်။

"စစ်တပ်က တရားလိုတွေကို ၎င်းရဲ့အဆင့်တွေကနေ ဖယ်ထုတ်နိုင်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ ဆုံးဖြတ်ဖို့ ကျွန်တော်တို့မှာ ကျွမ်းကျင်မှုရော အခွင့်အာဏာပါ မရှိပါဘူး" ဟု ဝေါ့ကားက ရေးသားခဲ့သည်။ "ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက အဲဒီအခွင့်အာဏာကို ကွန်ဂရက်နဲ့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ကို ပေးအပ်ထားတာပါ"။

သဘောထားကွဲလွဲသော ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အမေရိကန် စစ်ရေးမူဝါဒအပေါ် ချက်ချင်းအကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိမည်မဟုတ်ပေ။

အယူခံတရားရုံးက ရေးယက်စ်၏ ကနဦးတားမြစ်မိန့်ကို ဆိုင်းငံ့ထားပြီး ဥပဒေရေးရာ တိုက်ပွဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အမေရိကန် တရားရုံးချုပ်ကလည်း ယူနိုက်တက်စတိတ်စ် v ရှီလင်း အမှုတွင် ထရန့်၏ လိင်ပြောင်းဆန့်ကျင်ရေးမူဝါဒကို ဆန့်ကျင်သည့် တားမြစ်မိန့်ကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။

ဟက်ဂ်ဆက်သ်က တနင်္လာနေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပင်တဂွန်က အယူခံဝင်မည်ဟု စကားလုံးလေးလုံးပါ တိုတောင်းသော လူမှုမီဒီယာပို့စ်တစ်ခုတွင် အချက်ပြခဲ့သည်။

"SCOTUS မှာ တွေ့ကြမယ်" ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့ပြီး SCOTUS သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု တရားရုံးချုပ်၏ အတိုကောက်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဒီမိုကရက်များနှင့် LGBTQ+ ထောက်ခံသူများက အဆိုပါဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထရန့်အစိုးရလက်ထက် ဘက်လိုက်မှုနှင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတို့ကို ဆန့်ကျင်သည့် အောင်ပွဲအဖြစ် ကြိုဆိုခဲ့ကြသည်။

"အရည်အချင်းပြည့်မီပြီး စစ်မှုထမ်းဖို့ ခေါ်ဆိုမှုကို တုံ့ပြန်သူ မည်သူမဆို သူတို့ ဘယ်သူဖြစ်နေပါစေ အဲဒီအခွင့်အရေးကို ငြင်းပယ်ခံရခြင်း မရှိသင့်ပါဘူး" ဟု ကွန်နက်တီကတ်ပြည်နယ်မှ အမေရိကန် ကိုယ်စားလှယ် ဂျွန် လာဆန်က ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။

"ထရန့်ရဲ့ လိင်ပြောင်းစစ်တပ်ပိတ်ပင်မှုဟာ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုသက်သက်ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တပ်သားတွေနဲ့ လိင်ပြောင်းအမေရိကန်အားလုံးအပေါ် ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်သွားမှာပါ"။