ကူရှနာ၏ အယ်လ်ဘေးနီးယားအပန်းဖြေစခန်းကို ကျွန်တော် အနီးကပ်ကြည့်ရှုခဲ့ရာ ၎င်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုဖြစ်နေသည်

အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ၏ Vjosa-Narta ဂေဟစနစ် ပျက်စီးမှုသည် ဝန်ကြီးချုပ် Edi Rama ပြောဆိုနေသကဲ့သို့ အတုအယောင်သတင်း မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် လက်တွေ့ဖြစ်ရပ်မှန် ဖြစ်သည်။ ထိုအရာ စတင်ဖြစ်ပွားချိန်တွင် ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ထိုနေရာ၌ ရှိနေခဲ့သောကြောင့် ၎င်းကို ကောင်းစွာသိရှိပါသည်။

မေလ ၇ ရက်နေ့တွင် တီရာနာမြို့၏ လမ်းမများမှာ တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်။ BirdLife International ၏ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော Protection and Preservation of Natural Environment in Albania (PPNEA) သည် ဥရောပ BirdLife မိတ်ဖက်အဖွဲ့များမှ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး ကျွမ်းကျင်သူ ၁၉ ဦးကို ကျွန်ုပ်တို့၏ နှစ်ပတ်လည်ညီလာခံအတွက် လက်ခံကျင်းပပေးနေချိန် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များကို မြေထဲပင်လယ်ဒေသ၏ နောက်ဆုံးကျန်ရှိနေသော မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသဖြစ်သည့် Vjosa မြစ်ဝသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထိုနေရာသည် ဖလမင်ဂိုငှက်များ၊ Dalmatian ပယ်လီကန်ငှက်များ၊ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ်ရှိသော Loggerhead ပင်လယ်လိပ်များ၊ အလွန်ရှားပါးသော မြေထဲပင်လယ် ဘုန်းတော်ကြီးဖျံ (Mediterranean monk seal) များအပါအဝင် ငှက်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်အတွက် ခိုလှုံရာနေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရွှံ့နွံတောများအလယ်တွင် ဥပဒေကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ချိုးဖောက်၍ တည်ဆောက်ထားသော လေဆိပ်တစ်ခုကို စစ်ဆေးရန် ရောက်ရှိလာသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ဖွယ်ကောင်းစွာပင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော နယ်မြေ၏ အချက်အချာနေရာတွင် ဧရာမဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်သစ်တစ်ခုကို တွေ့လိုက်ရသည်။ ဘူဒိုဇာများက ကမ်းခြေကို တူးဆွနေသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။ ထရပ်ကားများက ကျောက်စရစ်များ လောင်းချနေပြီး ရှေးဟောင်းသဲခုံများနှင့် ထင်းရှူးတောများကို ဖြတ်ကျော်ကာ လမ်းဖောက်နေကြသည်။ တောင်စောင်းတွင် တူးဖော်ရေးစက်များ အလုပ်လုပ်နေသည်။ ခွင့်ပြုချက်စာရွက်စာတမ်းများ ကပ်ထားခြင်းမရှိ၊ ကုမ္ပဏီအမည်များ မဖော်ပြထား၊ မည်သည့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်မျှလည်း မရှိပေ။

ကျွန်ုပ်တို့ ချက်ချင်းလှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်သည် မေလ ၈ ရက်နေ့ နံနက်ခင်းတွင် ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးထံသို့ စာရေးသားပေးပို့ခဲ့ပြီး ပြင်းထန်၍ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြန်လည်ပြုပြင်၍မရနိုင်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဥရောပကော်မရှင်၊ တီရာနာရှိ အီးယူကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များနှင့် သတင်းမီဒီယာများကို အကြောင်းကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံ၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အစိုးရမဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် PPNEA သည် ၎င်း၏ ၃၅ နှစ်မြောက်တွင် ရှေ့တန်းမှ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ မေလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် လုပ်ငန်းခွင်၌ ဆန္ဒပြခြင်း၊ မေလ ၂၆ ရက်နေ့တွင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီးဌာနအပြင်ဘက်တွင် ဆန္ဒပြခြင်း၊ ထို့နောက် မေလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ဒေသခံများနှင့်အတူ လုပ်ငန်းခွင်သို့ ပြန်လည်သွားရောက် ဆန္ဒပြခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ တတိယအကြိမ် ဆန္ဒပြချိန်တွင် လုပ်ငန်းခွင်ကို ဆူးကြိုးများဖြင့် ကာရံထားပြီး လုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများက ဆန္ဒပြသူများကို အကြမ်းဖက် ဆက်ဆံနေကြသည်။ လူတစ်ဦးကို ဆွဲခေါ်သွားသည့် ဗီဒီယိုဖိုင်တစ်ခု အွန်လိုင်းတွင် ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။ ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် ဤသတင်းသည် ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သမီးဖြစ်သူ အီဗန်ကာနှင့် သမက်ဖြစ်သူ ဂျရက် ကုရှနာတို့၏ ကျောထောက်နောက်ခံဖြင့် လုပ်ဆောင်နေသော အိမ်ခြံမြေစီမံကိန်းကြီးနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း မီဒီယာများက ဖော်ထုတ်လိုက်သည့်အခါ အကျင့်ပျက်ခြစားမှု၏ အတိုင်းအတာမှာ ပိုမိုရှင်းလင်းလာခဲ့သည်။

ဤအရာသည် ငှက်များထက် ပိုမိုကြီးမားသော ကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်။ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားသော စိုစွတ်မြေသည် လူတိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ၎င်းသည် အစိုးရတစ်ရပ်အနေဖြင့် လျှို့ဝှက်စွာဖြင့် နိုင်ငံခြားဘီလျံနာတစ်ဦးထံ ရောင်းချနိုင်သော ပိုင်ဆိုင်မှုမျိုး မဟုတ်ပါ။ Vjosa-Narta တွင် ဖြစ်ပျက်နေသည်မှာ ပိုမိုအခြေခံကျသော စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အဖွဲ့အစည်းများသည် ပြည်သူများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် တည်ရှိနေသလော၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ အပေးအယူများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် တည်ရှိနေသလော ဆိုသည်ကို စမ်းသပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယားသည် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ ဝင်ရောက်လိုသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂဆိုသည်မှာ အစိုးရများသည် နိုင်ငံသားများအပေါ် တာဝန်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး ဥပဒေဆိုသည်မှာ အဓိပ္ပာယ်ရှိရမည်ဟူသော အခြေခံမူဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည့် စည်းမျဉ်းများရှိသော အသင်းအဖွဲ့တစ်ခု ဖြစ်သည်။ Vjosa-Narta သည် ထိုအခြေခံမူကို စမ်းသပ်နေသည့် စမ်းသပ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ တီရာနာမြို့၏ လမ်းမများပေါ်တွင် ဆန္ဒပြသူ သိန်းပေါင်းများစွာဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး ကမ္ဘာကြီးက စောင့်ကြည့်နေသည်။ ဘူဒိုဇာများ နောက်ဆုတ်သွားပြီ၊ ခြံစည်းရိုးများ ဖယ်ရှားခံလိုက်ရပြီး Narta ရေကန်ကို ပင်လယ်နှင့် ပြန်လည်ဆက်သွယ်ပေးလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ ကောင်းပါသည်။ သို့သော် ပြားချပ်သွားသော သဲခုံများ၊ ခုတ်လှဲခံရသော သစ်တောများနှင့် သဲများပေါ်တွင် လောင်းချထားသော ကျောက်စရစ်များသည် သူ့အလိုလို ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည် မဟုတ်ပါ။ ကင်မရာများ မရှိတော့သည့်အခါ ဖျက်ဆီးမှုများကို ပြန်လည်စတင်နိုင်မည့် ယာယီနောက်ဆုတ်မှုမျိုးသည် လုံလောက်မှု မရှိပါ။

ဤဇာတ်လမ်း အမှန်တကယ် ပြီးဆုံးသွားစေရန်အတွက် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာ၏ အနာဂတ်ကို အာမခံချက်ပေးရမည် ဖြစ်သည်။

ဥပဒေစိုးမိုးရေးသည်လည်း စတင်လှုပ်ရှားလာပြီ ဖြစ်သည်။ အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုနှင့် စနစ်တကျ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အထူးတရားစွဲဆိုရေးအဖွဲ့သည် အဆိုပါ စီမံကိန်းနောက်ကွယ်မှ ကုရှနာ၏ ကျောထောက်နောက်ခံပြုထားသော မြေယာကုမ္ပဏီ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းသိမ်းလိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ Organised Crime and Corruption Reporting Project ၏ အစီရင်ခံစာအရ ဒေါ်လာ ၄ ဘီလျံတန်ဖိုးရှိ အပန်းဖြေစခန်းစီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် ကျယ်ပြန့်လာသော အိမ်ခြံမြေလိမ်လည်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့ဆန္ဒပြမှုများသည် ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို တွန်းအားပေးပြီး တရားဥပဒေနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာသင့်သည်။

ဟုတ်ပါသည်၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာ အယ်လဂိုရီသမ်များသည် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးများနှင့် ရူးမိုက်သော ပူးပေါင်းကြံစည်မှုများပါဝင်သည့် မရိုးသားသော ပို့စ်များကို ပိုမိုပျံ့နှံ့စေခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအရာများက ကျွန်ုပ်မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့်အရာကို ပြောင်းလဲသွားစေမည် မဟုတ်ပါ။ ဓာတ်ပုံများသည် ကျွန်ုပ်၏ဖုန်းထဲတွင် ရှိနေပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၁၉ နိုင်ငံမှ ကျွန်ုပ်၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၏ ဖုန်းများတွင်လည်း ရှိနေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အဖွဲ့တွင် ထင်ရှားသော ဥပဒေပါမောက္ခတစ်ဦး၊ ဥရောပ၏ အကောင်းဆုံး ငှက်ပညာရှင်အချို့နှင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာ အတွေ့အကြုံရှိသော ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးသမားများ ပါဝင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ မျက်နှာများသည် ဖုံးကွယ်ထားခြင်းမရှိ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အမည်များကို သိရှိကြပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်များသည် သန့်ရှင်းသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘော့တ်များ (bots) လည်း မဟုတ်၊ နိုင်ငံခြားအေးဂျင့်များလည်း မဟုတ်ပါ။

ထို့ကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် Rama ခင်ဗျား၊ သင်သည် အယ်လ်ဘေးနီးယား၏ ရန်သူများက လုပ်ဆောင်သော မညီမျှသည့် စစ်ပွဲနှင့် ရင်ဆိုင်နေရခြင်း မဟုတ်ပါ။ သင်သည် အမှန်တရားနှင့် ရင်ဆိုင်နေရခြင်း ဖြစ်သည်။ သင်က ထိုအမှန်တရားကို ငြင်းပယ်သည့်အခါ လူတို့သည် ဒေါသထွက်ကြသည်။ ငှက်များသည် နယ်နိမိတ်ကို မသိသကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့လည်း နယ်နိမိတ်ကို မသိပါ။ အကယ်၍ သင်သည် ဥပဒေကို လိုက်နာပြီး သင့်ပြည်သူများ၏ သဘာဝအမွေအနှစ်ကို အမြတ်ထုတ်ခြင်းထက် ကာကွယ်ပေးသည့် စီးပွားရေးစနစ်ကို တည်ဆောက်မည်ဆိုပါက PPNEA နှင့် BirdLife တို့သည် သင့်အတွက် ရိုးသားသော မိတ်ဖက်များ ဖြစ်လာပါလိမ့်မည်။ သင့်ကို လူချင်းတွေ့ဆုံရန် ကျွန်ုပ် ကြိုဆိုပါသည်။ ထိုအချိန်အထိ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ DNA ထဲတွင် ရှိနေသည့် အမှန်တရားကို တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာလျက် သဘာဝတရားအတွက် အသံဆက်လက်ပေးသွားမည် ဖြစ်သည်။