အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သည့်အတွက် စစ်ပွဲကို ပြန်လည်စတင်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း အမေရိကန် သတိပေး

၎င်းသည် အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲမှုဌာနချုပ် (US Central Command) ၏ ပြောဆိုချက်နှင့် ထပ်တူကျနေပြီး၊ ၎င်းတို့က X လူမှုကွန်ရက်တွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များသည် "ဒေသတစ်ဝန်းလုံးတွင် ဆက်လက်ရှိနေပြီး သတိဝီရိယရှိနေဆဲဖြစ်သည်" ဟု ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဖြင့် သဘောတူညီချက်ရရှိရန် ကြိုးပမ်းမှုများသည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း အီရန်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ဘန်ဒါအဘတ်စ် (Bandar Abbas) ဆိပ်ကမ်းကို အမေရိကန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် အီရန်ဘက်မှ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ပစ်ခတ်မှုများကြောင့် မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ လက်ဘနွန်နိုင်ငံတွင် တိုက်ပွဲများရပ်တန့်ရေးအတွက် အပြိုင်လုပ်ဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်များအပါအဝင် သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသည်။ အီရန်နိုင်ငံက စစ်ပွဲကို တရားဝင်အဆုံးသတ်မည့် မည်သည့်သဘောတူညီချက်တွင်မဆို လက်ဘနွန်ကိစ္စကို ထည့်သွင်းရန် တောင်းဆိုထားပြီး၊ ဝါရှင်တန်မြို့ရှိ ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်တွင် နှစ်နိုင်ငံစလုံးမှ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များ တွေ့ဆုံနေချိန်၌ပင် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟုက အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များ ပိုမိုတိုးတက်အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ထရမ့်၏ မည်သည့်သဘောတူညီချက်တွင်မဆို ဦးစားပေးအချက်များမှာ အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားလက်နက်များ ဘယ်သောအခါမျှ မထုတ်လုပ်ရန် သဘောတူညီခြင်းနှင့် ပိတ်ဆို့ထားသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ရေကြောင်းလမ်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခြင်းတို့ ပါဝင်ကြောင်း ၎င်းက လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ပင် Situation Room အစည်းအဝေး ကျင်းပခဲ့ကြောင်းလည်း ကြေညာခဲ့သည်။

"သမ္မတထရမ့်အနေနဲ့ အမေရိကန်အတွက် ကောင်းမွန်ပြီး သူ့ရဲ့ အနီရောင်စည်းမျဉ်းတွေကို ကျေနပ်စေမယ့် သဘောတူညီချက်ကိုသာ ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်" ဟု အစည်းအဝေးအပြီးတွင် အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးက AFP သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

"အီရန်အနေနဲ့ နျူကလီးယားလက်နက်ကို ဘယ်တော့မှ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရှိပါဘူး" ဟု အဆိုပါအရာရှိက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ယှဉ်ပြိုင်နေသော အခြေအနေများ

အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စ်မေးလ် ဘာဂါအီ (Esmaeil Baqaei) က ထရမ့်၏ အခြေအနေသတ်မှတ်ချက်များကို ပယ်ချခဲ့ပြီး၊ အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် "မဖြစ်မနေလုပ်ရမည်ဆိုသည့် ဘာသာစကားကို လွန်ခဲ့သော ၄၇ နှစ်ကတည်းက စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်" ဟု နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

သတင်းစကား အပြန်အလှန်ပေးပို့မှုများ ဆက်လက်ရှိနေသော်လည်း "နောက်ဆုံးသဘောတူညီချက်ကို မရရှိသေးပါ" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်သမ္မတ မာဆွတ် ပီဇက်ရှ်ခီယန် (Masoud Pezeshkian) သည် ကာတာအိမ်ရှေ့မင်းသားနှင့် ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုရာတွင် အီရန်အနေဖြင့် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် "ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော မူဘောင်" တစ်ခုကို ရရှိရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း နိုင်ငံပိုင်သတင်းဌာန IRNA က ဖော်ပြခဲ့သည်။

ထရမ့်က ၎င်း၏ပို့စ်တွင် တီဟီရန်အနေဖြင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ မိုင်းများကို ဖယ်ရှားပေးရမည်ဖြစ်ပြီး "အခွန်အခမရှိဘဲ" ရေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့မှုကို အဆုံးသတ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ အမေရိကန်အနေဖြင့်လည်း အီရန်ဆိပ်ကမ်းများအပေါ် ပိတ်ဆို့ထားမှုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ရုပ်သိမ်းပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။

ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် အီရန်၏ ကြွယ်ဝပြည့်စုံသော ယူရေနီယမ်များကို ဖယ်ရှားဖျက်ဆီးရေးအတွက် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး "နောက်ထပ်အကြောင်းကြားစာ မရရှိမချင်း ငွေကြေးလွှဲပြောင်းမှုများ ရှိမည်မဟုတ်ပါ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော်လည်း အီရန်၏ Fars သတင်းဌာနကမူ တီဟီရန်သည် ညှိနှိုင်းမှု၏ နောက်တစ်ဆင့်သို့ မသွားမီ "အေးခဲထားသော အီရန်ပိုင်ဆိုင်မှု အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂ ဘီလီယံကို ချက်ချင်းပြန်လည်ထုတ်ပေးရန်" တောင်းဆိုနေကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။

အခွန်အခမရှိဘဲ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အဆိုပါသတင်းရင်းမြစ်များက "သဘောတူညီချက် စာသားထဲတွင် ထိုသို့သော အပိုဒ်မျိုး မပါဝင်ပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အီရန်၏ နျူကလီးယားပစ္စည်းများကို ဖျက်ဆီးရန် ထရမ့်၏ မှတ်ချက်မှာ "အခြေအမြစ်မရှိသော စကားသာဖြစ်သည်" ဟု ဆိုသည်။

တီဟီရန်မြို့မြောက်ပိုင်း၊ တိုနီကာဘွန် (Tonekabon) မြို့မှ ဒေသခံတစ်ဦးဖြစ်သူ အလီကမူ ပဋိပက္ခများ ပိုမိုဖြစ်ပွားလာနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

"နှစ်ဖက်စလုံးက သူတို့ရဲ့ ထောက်ခံသူတွေကို ကျေနပ်စေမယ့် ပုံစံမျိုးနဲ့ ပြောနေကြတာပါ။ ဘယ်သူက အမှန်တရားကို ပြောနေတာလဲဆိုတာ မရှင်းလင်းပါဘူး" ဟု အသက် ၄၉ နှစ်အရွယ်ရှိ အဆိုပါ အမျိုးသားက ပြောသည်။