ဥရောပ ရွေးကောက်ပွဲ စောင့်ကြည့်လေ့လာသူက ကိုလံဘီယာ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မသမာမှု သတင်းများကို ပယ်ချခဲ့သည်။

ဥရောပသမဂ္ဂမှ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့သည် ကိုလံဘီယာ၏ မကြာသေးမီက ကျင်းပခဲ့သော သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် မလျော်မကန်ပြုမူမှုများ ရှိသည်ဟူသော သတင်းများကို ဆန့်ကျင်ဘက် ကောလာဟလများ ရှိနေသော်လည်း ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

အင်္ဂါနေ့တွင် ဥရောပသမဂ္ဂ ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ (EU Election Observation Mission) အကြီးအကဲ အက်စ်တီဘန် ဂွန်ဇာလက်စ် ပွန်စ် (Esteban Gonzalez Pons) က အဆိုပါအဖွဲ့၏ ကနဦးအကဲဖြတ်ချက်ကို ကြေညာခဲ့သည်။

ရွေးကောက်ပွဲလေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက တနင်္ဂနွေနေ့ ရွေးကောက်ပွဲသည် "ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး စနစ်တကျ ချောမွေ့စွာ" ကျင်းပနိုင်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ဂွန်ဇာလက်စ် ပွန်စ်က ၎င်းကို ဒီမိုကရေစီအတွက် အောင်မြင်မှုအဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သည်။

"ကိုလံဘီယာသည် ဒီမိုကရေစီသင်ခန်းစာကို တစ်ဖန်ပြန်လည် ပေးခဲ့ပြန်ပါပြီ" ဟု ဂွန်ဇာလက်စ် ပွန်စ်က ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

"နိုင်ငံ၏ အချို့ဒေသများတွင် တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ရှိနေသော်လည်း၊ ရွေးကောက်ပွဲစနစ်နှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ရှိနေသော်လည်း၊ ပိုမိုကြီးထွားလာသော အုပ်စုကွဲပြားမှုများ ရှိနေသော်လည်း၊ ကိုလံဘီယာသည် မဲပုံးများကို နိုင်ငံ၏ ထောင့်စွန်းတိုင်းသို့ ပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အဆိုပါအဖွဲ့သည် ပြင်းထန်သော သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ၏ ပထမအဆင့်တွင် မဲဆန္ဒရှင်များက ၎င်းတို့၏ မဲများကို ပေးခဲ့ကြစဉ် ကိုလံဘီယာရှိ မဲရုံ ၅၉၁ ရုံကို စောင့်ကြည့်ရန် လေ့လာစောင့်ကြည့်သူ ၁၄၃ ဦးကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မဲရုံများ ပိတ်ပြီးနောက် ထိပ်တန်းပြိုင်ဘက်နှစ်ဦး လျင်မြန်စွာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ အစွန်းရောက် ညာဘက်ရှေ့နေ အဘယ်လာဒို ဒီလာ အက်စ်ပရီလာ (Abelardo de la Espriella) နှင့် လက်ဝဲယိမ်းအမတ် အိုင်ဗန် ဆီပီဒါ (Ivan Cepeda) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဇွန်လ ၂၁ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့် ဒုတိယအကျော့ ရွေးကောက်ပွဲသို့ ဆက်လက်ယှဉ်ပြိုင်ကြမည် ဖြစ်သည်။

သို့သော် ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ စစ်တမ်းများက ဆီပီဒါကို အနိုင်ရရှိမည်ဟု ပြသခဲ့သော်လည်း ရလဒ်များအရ နိုင်ငံရေးလောကတွင် အသစ်ဖြစ်သူ ဒီလာ အက်စ်ပရီလာသည် မဲအရေအတွက်တွင် ဦးဆောင်နေခဲ့သည်။

အဆိုပါရှေ့နေသည် မဲ ၄၃.၇ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိခဲ့ပြီး ဆီပီဒါ၏ ၄၀.၉ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ပိုများသည်။

ဆီပီဒါသည် သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည့် သမ္မတ ဂူစတာဗို ပက်ထရို (Gustavo Petro) က တည်ထောင်ခဲ့သော အာဏာရ ဟစ်စတိုရစ် ပက်ခ် ပါတီ (Historic Pact party) ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရလဒ်များ ရှင်းလင်းလာသည်နှင့်အမျှ ပက်ထရိုသည် လူမှုကွန်ရက်မီဒီယာတွင် မဲရေတွက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ထုတ်ခဲ့သည်။

"သမ္မတတစ်ဦးအနေဖြင့် ကနဦးရေတွက်မှုရလဒ်များကို ကျွန်ုပ်လက်မခံပါ" ဟု ပက်ထရိုက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများ ပါဝင်ပတ်သက်မှုကို ထောက်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ဆော့ဖ်ဝဲလ်က ရွေးကောက်ပွဲမဲစာရင်းတွင် "မဲပေါင်း သိန်းနှင့်ချီ၍" ထည့်သွင်းခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

"ထို့ကြောင့် — ဥပဒေနှင့်အညီ — သမ္မတက အသိအမှတ်ပြုပြီး လက်ခံမည့် တစ်ခုတည်းသော စည်းနှောင်မှုရှိသော ရလဒ်များမှာ ကြီးကြပ်ရေးကော်မရှင်များက ထုတ်ပြန်သော ရလဒ်များသာ ဖြစ်သည်။ ထိုကော်မရှင်များကို သမ္မတနိုင်ငံ၏ တရားသူကြီးများက ဦးဆောင်သည်" ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ရေးသားခဲ့သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ရက်များအတွင်း ပက်ထရိုသည် "ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လိမ်လည်မှု" နှင့် ပတ်သက်၍ ဆက်လက်တင်ခဲ့ပြီး ဒီလာ အက်စ်ပရီလာကို မဲဝယ်ယူမှုဖြင့် စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ဆီပီဒါကိုယ်တိုင်ကမူ ကနဦးတွင် ရလဒ်များနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မမှန်မကန်မှုများ မရှိကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဒီလာ အက်စ်ပရီလာက ပက်ထရို၏ မှတ်ချက်များကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ သက်တမ်းကုန်ဆုံးတော့မည့် ခေါင်းဆောင်နှင့် ဆီပီဒါတို့သည် ကိုလံဘီယာ၏ ဒီမိုကရေစီကို ဖျက်ဆီးရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။

"ပက်ထရိုနှင့် ၎င်း၏ ရုပ်သေးရုပ်သည် — ရွေးကောက်ပွဲမစမီကတည်းက ကျွန်ုပ်သတိပေးခဲ့သည့်အတိုင်း — ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒီမိုကရေစီကို ခိုးယူရန် ရည်ရွယ်ထားသည်" ဟု ဒီလာ အက်စ်ပရီလာက တင်ခဲ့သည်။

ကိုလံဘီယာသည် မဲဝယ်ယူမှုနှင့် ရွေးကောက်ပွဲလိမ်လည်မှု စွပ်စွဲချက်များနှင့် မစိမ်းပါချေ။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဥပဒေပြုလွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ကိုလံဘီယာ၏ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ (Council of State) က ရလဒ်များတွင် မဲစာရင်းများတွင် ကွဲလွဲမှုများ ပါဝင်သည့် မမှန်မကန်မှုအချို့ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

သို့သော် အင်္ဂါနေ့တွင် ၎င်း၏ အကဲဖြတ်ချက်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့သည် ထိုသို့သော အထောက်အထားမျိုးကို မတွေ့ရှိခဲ့ပါ။

"စည်းရုံးလှုံ့ဆော်မှုတွင် ထင်ရှားခဲ့သော အုပ်စုကွဲပြားမှု၊ သတင်းမှားများနှင့် တင်းမာမှုများ ရှိနေသော်လည်း၊ ရွေးကောက်ပွဲနေ့သည် — ကျွန်ုပ်တို့ မြေပြင်တွင် လေ့လာတွေ့ရှိခဲ့ရသည့်အတိုင်း — ငြိမ်းချမ်းစွာ၊ စနစ်တကျ၊ ကျယ်ပြန့်သော ပြည်သူလူထုပါဝင်မှုဖြင့် ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းများကို လေးစားလိုက်နာမှုဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်" ဟု အဆိုပါအဖွဲ့၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဥရောပပါလီမန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ခဲ့သူ လေယာ ပက်ဂျင် အီရာအိုလာ (Leire Pajín Iraola) က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ဒုတိယအကျော့ မဲပေးခြင်းသည်လည်း အလားတူ ချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒုတိယအကျော့သည်လည်း ငြိမ်းချမ်းစွာနှင့် ဒီမိုကရေစီနည်းကျစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါသည်။ မည်သည့်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုမျိုးမှ မရှိဘဲ ကိုလံဘီယာ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ၎င်း၏ ပြည်သူများ၏ ဆန္ဒကို အပြည့်အဝ လေးစားလိုက်နာမှုဖြင့် ဖြစ်ပါစေ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။