ထရမ့်က တော့ဒ် ဘလန့်ချ်ကို ရှေ့နေချုပ်အဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းလိုက်ရာ အထက်လွှတ်တော် တိုက်ပွဲ ဖြစ်လာဖွယ်ရှိ

သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်သည် ၎င်း၏ ယခင်ကိုယ်ရေးကိုယ်တာရှေ့နေဖြစ်သူ တော့ဒ် ဘလန့်ချ် (Todd Blanche) အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အမြင့်ဆုံးဥပဒေစိုးမိုးရေးရာထူးဖြစ်သည့် ရှေ့နေချုပ်အဖြစ် တရားဝင်တာဝန်ယူရန် အမည်စာရင်းတင်သွင်းလိုက်သည်။

လက်ရှိတွင် ဘလန့်ချ်သည် ရှေ့နေချုပ်တာဝန်ကို ယာယီတာဝန်ခံအဖြစ် ထမ်းဆောင်နေသည်။ သို့သော် ဖက်ဒရယ်အလုပ်အကိုင်လစ်လပ်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဥပဒေ (Federal Vacancies Reform Act) အရ ထိုကဲ့သို့သော ယာယီခေါင်းဆောင်များ၏ သက်တမ်းကို ရက်ပေါင်း ၂၁၀ အထိသာ ယေဘုယျအားဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည်။

တနင်္လာနေ့အထိ စာရင်းအရ ၎င်း၏ရှေ့任ဖြစ်သူ ပမ် ဘွန်ဒီ (Pam Bondi) ကို ဧပြီလ ၂ ရက်နေ့တွင် ရာထူးမှဖယ်ရှားလိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း ဘလန့်ချ်သည် ထိုရာထူးတွင် ရက်ပေါင်း ၆၇ ရက်ခန့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် အမည်စာရင်းတင်သွင်းလိုက်ခြင်းဖြင့် ထရမ့်အနေဖြင့် ယာယီကာလကို ရက်ပေါင်း ၂၁၀ ကျော်အထိ တရားဝင်သက်တမ်းတိုးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ဘလန့်ချ်အား အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်းသည် အထက်လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုရေးကြားနာပွဲတွင် အကြိတ်အနယ်ဖြစ်လာမည့် အခြေအနေတစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် ဤသည်မှာ ဘလန့်ချ်အတွက် အထက်လွှတ်တော်၏ စစ်ဆေးမေးမြန်းမှုကို ပထမဆုံးအကြိမ် ခံယူရခြင်းတော့ မဟုတ်ပေ။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် မတ်လ ၅ ရက်နေ့က ၎င်းသည် အထက်လွှတ်တော်ဒီမိုကရက်အမတ်အားလုံး၏ ကန့်ကွက်မှုကြားမှ ၅၂ မဲ၊ ၄၆ မဲဖြင့် ပါတီအလိုက်မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှုတွင် ဒုတိယရှေ့နေချုပ်အဖြစ် အတည်ပြုခြင်းခံခဲ့ရသည်။

အမတ် ၁၀၀ ပါဝင်သော အထက်လွှတ်တော်တွင် ရီပတ်ဘလစ်ကန်တို့က ၅၃ နေရာဖြင့် အနည်းငယ်သာ အသာစီးရထားသည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ပြီးခဲ့သည့်တစ်နှစ်တာကာလအတွင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ၊ တရားစွဲဆိုမှုများနှင့် ဖက်ဒရယ်အကျဉ်းထောင်စနစ်အပါအဝင် အခြားတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နေသည့် အဓိကဥပဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သော တရားရေးဌာန (DOJ) ကို ဦးဆောင်နိုင်စွမ်းရှိမရှိနှင့် ပတ်သက်၍ ဘလန့်ချ်အပေါ် မေးခွန်းထုတ်စရာများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

အထက်လွှတ်တော်အတည်ပြုချက်အတွက် ရိုးရှင်းသောမဲအများစုသာ လိုအပ်သော်လည်း ဘလန့်ချ်၏ လက်ရှိသက်တမ်းသည် လွှတ်တော်အတွင်းရှိ ရီပတ်ဘလစ်ကန်များကို ကွဲပြားစေခဲ့သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများရှိနေသည်။

ဘလန့်ချ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထရမ့်အား ပြည်နယ်အဆင့်နှစ်ခုနှင့် ဖက်ဒရယ်အဆင့်နှစ်ခုဖြင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စွဲချက်တင်မှု လေးခုဆက်တိုက် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရချိန်တွင် ထရမ့်၏ အတွင်းလူအသိုင်းအဝိုင်းထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

ထိုစွဲချက်များထဲမှ တစ်ခုမှာ ထရမ့်က အရွယ်ရောက်ပြီးသူများအတွက် ရုပ်ရှင်မင်းသမီးဟောင်း စတောမီ ဒန်နီရယ်လ် (Stormy Daniels) နှင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော လျှို့ဝှက်ငွေပေးချေမှု သဘောတူညီချက်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ၂၀၁၆ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲအောင်နိုင်ရေးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တရားမဝင်နည်းလမ်းများဖြင့် လျှို့ဝှက်ငွေပေးချေမှုများကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြောင်း တရားလိုရှေ့နေများက စွပ်စွဲခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးတွင် ထရမ့်သည် စီးပွားရေးစာရွက်စာတမ်းများ အတုပြုလုပ်မှုဖြင့် ပြစ်မှုဆိုင်ရာ စွဲချက် ၃၄ ခုတွင် အပြစ်ရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အမေရိကန်သမ္မတတစ်ဦး ရာဇဝတ်မှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်စီရင်ခံရခြင်းမှာ သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်သော်လည်း ထရမ့်မှာ ငွေဒဏ် သို့မဟုတ် ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခံခဲ့ရခြင်းမရှိပေ။ တရားသူကြီးက “ခြွင်းချက်မရှိ လွှတ်ပေးခြင်း” (unconditional discharge) အမိန့်ကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ ပြစ်ဒဏ်စီရင်ခြင်းထက် ပိုမိုသော မည်သည့်ပြစ်ဒဏ်ကိုမဆို ပယ်ဖျက်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

ထရမ့်က မည်သည့်အမှားမှမလုပ်ခဲ့ကြောင်း ငြင်းဆိုထားပြီး ပြစ်ဒဏ်စီရင်ချက်ကို ပယ်ဖျက်ပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။

ဘလန့်ချ်သည် တရားခွင်အတွင်း ထရမ့်၏ ခုခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရီပတ်ဘလစ်ကန်ခေါင်းဆောင်က ၎င်း၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံရေး လှုပ်ရှားမှုကို စတင်ချိန်တွင်လည်း ထရမ့်၏ အနီးကပ်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။

၎င်းသည် ထရမ့်၏ ဒုတိယအစိုးရအဖွဲ့တွင် ပါဝင်လာသည့် ထရမ့်၏ ယခင်ကိုယ်ရေးကိုယ်တာရှေ့နေအနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ လက်ရှိ အယူခံတရားရုံးတရားသူကြီး အမ်မေးလ် ဘိုဗေး (Emil Bove) နှင့် အမေရိကန်ရှေ့နေအဖြစ် ခေတ္တတာဝန်ယူခဲ့သူ လင်ဆေး ဟယ်လီဂန် (Lindsey Halligan) တို့လည်း ပါဝင်သည်။

သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ထရမ့်၏ ဒုတိယသက်တမ်း စတင်ချိန်မှစ၍ တရားရေးဌာနသည် ၎င်း၏ တရားစွဲဆိုမှုဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုကို ဆုံးရှုံးသွားပြီဟူသော စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။ တရားရေးဌာနသည် နိုင်ငံရေးအကျိုးစီးပွားများက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် စွဲချက်တင်မှုများကို လမ်းညွှန်ခြင်းမှ တားမြစ်ထားသည့် ကြာရှည်စွာကျင့်သုံးလာသော စံနှုန်းများကို လူသိရှင်ကြား လိုက်နာခဲ့သည်။

ဘလန့်ချ်သည် ထိုစိုးရိမ်မှုအချို့၏ ဗဟိုချက်တွင် ရှိနေသည်။ ဒုတိယရှေ့နေချုပ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် ဘလန့်ချ်သည် ပြီးခဲ့သည့်တစ်နှစ်အတွင်း တရားရေးဌာန၏ အငြင်းပွားဖွယ်အကောင်းဆုံး အချိန်အခါအချို့တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သည်။

ဥပမာအားဖြင့် ဇူလိုင်လတွင် ၎င်းသည် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာပြစ်မှုကျူးလွန်သူ ဂစ်လိန်း မက်စ်ဝဲလ် (Ghislaine Maxwell) နှင့် လူချင်းတွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ပြီး၊ ထရမ့်လက်ထက်တွင် လူထု၏ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု ပြန်လည်ခံနေရသည့် ၎င်း၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်း၊ ကွယ်လွန်သူ ဂျက်ဖရီ အက်ပ်စတိန်း (Jeffrey Epstein) ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းခဲ့သည်။

ထရမ့်ကဲ့သို့သော အာဏာရှိသူများက အက်ပ်စတိန်း၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လူကုန်ကူးမှုကွန်ရက်အကြောင်း မည်မျှသိရှိထားသနည်းဟူသော မေးခွန်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ မက်စ်ဝဲလ်အား တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်းကို ဝေဖန်မှုများကို လျော့ပါးစေရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။

ဘလန့်ချ်၏ အင်တာဗျူးတွင် ထရမ့်သည် မည်သည့်အမှားမှ မကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ထွက်ဆိုပြီးနောက် မက်စ်ဝဲလ်ကို တက္ကဆက်ပြည်နယ်ရှိ လုံခြုံရေးအနည်းဆုံး အကျဉ်းထောင်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ရာ လူထု၏ ကန့်ကွက်မှုများ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

အက်ပ်စတိန်း၏ ဖိုင်များကို တရားရေးဌာနက ကိုင်တွယ်ပုံအပေါ် ဒေါသထွက်မှုများသည် ဧပြီလတွင် ဘွန်ဒီ ရာထူးမှ ရုတ်တရက် ထွက်ခွာသွားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု သတင်းများထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

ဘွန်ဒီ၏နေရာတွင် ယာယီတာဝန်ယူပြီးနောက်ပိုင်း ဘလန့်ချ်သည် နှစ်ဖက်စလုံး၏ ဝေဖန်မှုများကို ဆက်လက်ခံနေရသည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက ၎င်းသည် ထရမ့်က ၎င်း၏ အမှုဆောင်ဌာနခွဲ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ပြည်တွင်းအခွန်ဝန်ဆောင်မှုဌာန (IRS) အပေါ် တရားစွဲဆိုထားသည့် ဒေါ်လာ ၁၀ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ အမှုအား အဆုံးသတ်ရန် အငြင်းပွားဖွယ် အပေးအယူတစ်ခုကို ရေးဆွဲသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။

IRS ကို ကိုယ်စားပြုသည့် တရားရေးဌာနရှေ့နေများအပေါ် ထရမ့်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ထောက်ပြကာ ဝေဖန်သူများက ထိုတရားစွဲဆိုမှုကို အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခဖြစ်သည်ဟု ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။

သို့သော် ထိုအပေးအယူသည်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းက ထရမ့်နှင့် ၎င်း၏မိသားစုအား အနာဂတ် IRS အခွန်စစ်ဆေးမှုများမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခဲ့ပြီး အစိုးရ၏ “ဥပဒေဖြင့် တိုက်ခိုက်မှု” (lawfare) ကြောင့် ထိခိုက်နစ်နာသူများကို လျော်ကြေးပေးရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၁.၈ ဘီလီယံရှိ “လက်နက်အဖြစ် အသုံးချမှုဆန့်ကျင်ရေး” ရန်ပုံငွေကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ထရမ့်သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်က အမေရိကန်ကက်ပီတောလ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သူများအပါအဝင် ၎င်း၏ထောက်ခံသူများကို စွဲချက်တင်မှုများကို ဖော်ပြရန် “လက်နက်အဖြစ် အသုံးချခြင်း” နှင့် “ဥပဒေဖြင့် တိုက်ခိုက်ခြင်း” ကဲ့သို့သော ဝေါဟာရများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်တွင် ထွက်ဆိုစဉ် ဘလန့်ချ်က ရဲအရာရှိများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့တွင် ပါဝင်သူများကို လျော်ကြေးပေးရန်အတွက် “လက်နက်အဖြစ် အသုံးချမှုဆန့်ကျင်ရေး” ရန်ပုံငွေကို အသုံးပြုရန် ငြင်းဆိုခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် နှစ်ဖက်စလုံး၏ ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုများကြောင့် ထိုရန်ပုံငွေမှာ “ရှေ့ဆက်လုပ်ဆောင်တော့မည်မဟုတ်” ဟု အောက်လွှတ်တော်ကော်မတီတစ်ခုသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘလန့်ချ်အား ယာယီရှေ့နေချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ပြီးနောက်ပိုင်း တရားရေးဌာနသည် ထရမ့်ကို ဝေဖန်သူနှင့် FBI ဒါရိုက်တာဟောင်း ဂျိမ်းစ် ကိုမီ (James Comey) အပေါ် အငြင်းပွားဖွယ် ဒုတိယမြောက် စွဲချက်တင်မှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အဆိုပါအမှုမှာ ကိုမီက ဆိုရှယ်မီဒီယာတွင် ပင်လယ်ခရုခွံများဖြင့် စာလုံးပေါင်း၍ တင်ခဲ့သော မက်ဆေ့ချ်ကို ဗဟိုပြုထားပြီး၊ ၎င်းမှာ ထရမ့်အတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း တရားလိုရှေ့နေများက စွပ်စွဲထားသည်။ ဝေဖန်သူများက ထိုစွဲချက်တင်မှုကို ကိုမီ၏ လွတ်လပ်စွာပြောဆိုခွင့်ဆိုင်ရာ ပထမပြင်ဆင်ချက် (First Amendment) အခွင့်အရေးအပေါ် ဖုံးကွယ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။

တနင်္လာနေ့တွင် ထရမ့်၏ အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှု သတင်းပျံ့နှံ့သွားသည်နှင့် ဒီမိုကရက်များက ဘလန့်ချ်၏ ခန့်အပ်မှုကို ပယ်ချရန် အထက်လွှတ်တော်အား တောင်းဆိုသည့် ကြေညာချက်များကို ချက်ချင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

“တော့ဒ် ဘလန့်ချ်က အမေရိကန်ပြည်သူတွေအတွက် အလုပ်မလုပ်ပါဘူး။ သူက လူတစ်ယောက်အတွက်ပဲ အလုပ်လုပ်တာပါ” ဟု ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရွေးကောက်ပွဲတွင် ထိပ်တန်းဒီမိုကရက်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းဖြစ်သူ ဇာဗီယာ ဘက်ဆဲရာ (Xavier Becerra) က ပြောကြားခဲ့သည်။

“သူက ထရမ့်ရဲ့ရန်သူတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ DOJ ကို လက်နက်တစ်ခုလို အသုံးချခဲ့တယ်။ ထရမ့်ရဲ့မဟာမိတ်တွေအတွက် လျှို့ဝှက်ရန်ပုံငွေတစ်ခု ဖန်တီးခဲ့တယ်။ အက်ပ်စတိန်းဖိုင်တွေကို ဖျက်ဆီးခဲ့တယ်။ နိုင်ငံရဲ့ အမြင့်ဆုံးဥပဒေစိုးမိုးရေးရုံးကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အကျိုးအမြတ်ရှာတဲ့ စက်ရုံတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့တယ်။ အထက်လွှတ်တော်အနေနဲ့ ဒီအမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုကို ပယ်ချရပါမယ်။”

သို့သော် အထက်လွှတ်တော်ရှိ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက ဘလန့်ချ်၏ အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုကို ထောက်ခံအားပေးခဲ့ကြသည်။

“ဒီနေ့မှာပဲ အထက်လွှတ်တော်ဟာ သမ္မတထရမ့်ရဲ့ တော့ဒ် ဘလန့်ချ်ကို အမေရိကန်ရှေ့နေချုပ်အဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းမှုကို လက်ခံရရှိခဲ့ပါတယ်” ဟု အထက်လွှတ်တော်အမတ် ချပ်ခ် ဂရပ်စ်လေ (Chuck Grassley) က ရေးသားခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်ဟာ ယာယီရှေ့နေချုပ် ဘလန့်ချ်နဲ့ တစ်နှစ်ကျော်ကြာ အတူတကွ အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး သူရဲ့ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုအပေါ် ကတိကဝတ်နဲ့ ဥပဒေစိုးမိုးရေးအပေါ် ထောက်ခံမှုကို တန်ဖိုးထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော် အထက်လွှတ်တော်ရှိ ဘလန့်ချ်ကို ဝေဖန်နေသည့် ရီပတ်ဘလစ်ကန်အချို့သည် ပါတီခေါင်းဆောင်ပိုင်း၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း လိုက်ပါလာမည်လားဆိုသည်မှာ စောင့်ကြည့်ရဦးမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ရာထူးမှထွက်ခွာတော့မည့် အထက်လွှတ်တော်အမတ် သောမ် တစ်လစ် (Thom Tillis) က ဘလန့်ချ်အား ၎င်း၏အတည်ပြုမဲပေးမှုအတွက် အခြေအနေတစ်ခုအနေဖြင့် ရဲအရာရှိများကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်နေ့မှ ဆူပူအုံကြွသူများကို ရှုတ်ချရန် တောင်းဆိုထားသည်။