AI Summary
ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း NHS တွင် အမေရိကန်နည်းပညာကုမ္ပဏီ Palantir ၏ ပါဝင်ပတ်သက်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ အဆိုပါကုမ္ပဏီအပေါ် မှီခိုအားထားမှု မြင့်တက်လာခြင်းသည် နိုင်ငံ၏ အားနည်းချက်ဖြစ်စေနိုင်ပြီး တန်ဖိုးချင်း ကွဲလွဲနေကြောင်း လွှတ်တော်အမတ်များက သတိပေးထားသည်။ ဤကိစ္စရပ်ကြောင့် လူနာများ၏ အချက်အလက်လုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာပြီး အများပြည်သူက စာချုပ်ကို ဖျက်သိမ်းရန် တောင်းဆိုနေကြသည်။ အစိုးရအနေဖြင့် Palantir နှင့် ချုပ်ဆိုထားသော စာချုပ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်နေသော်လည်း ကုမ္ပဏီဘက်ကမူ စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုကာ ခုခံရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ လက်ရှိတွင် အစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ NHS ဝန်ထမ်းများနှင့် လူနာများအကြား ယုံကြည်မှု ကျဆင်းလာမည်ကို စိုးရိမ်လျက်ရှိသည်။
ထင်ရှားသော ပြောကြားချက်များ
"ဒါဟာ သင်လုံးဝပြင်ပကို အပ်နှံမလုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ ကိစ္စရပ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံပြင်ပကို ပိုလို့တောင် အပ်နှံမလုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ ကိစ္စမျိုးဖြစ်ပါတယ်"
"လူတွေက အရာအားလုံးကို ကျွန်တော်တို့ကို မပြောပြချင်ကြဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သိပါတယ်။ လူတွေက အယုံအကြည်မရှိကြဘူး။ သူတို့က အသံတိတ်သွားကြလိမ့်မယ်"
"NHS အဖွဲ့အစည်းတိုင်းက သူတို့ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို သူတို့ကိုယ်တိုင်ပဲ ထိန်းချုပ်ထားတာပါ။ Palantir အနေနဲ့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို အသုံးပြုခွင့်၊ ရောင်းချခွင့် ဒါမှမဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းခွင့် မရှိပါဘူး"
“ဒါဟာ သင်လုံးဝပြင်ပကို အပ်နှံမလုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ ကိစ္စရပ်မျိုးဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံပြင်ပကို ပိုလို့တောင် အပ်နှံမလုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ ကိစ္စမျိုးဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း တည်ထောင်ခဲ့သော Tony Blair Institute (TBI) သုတေသနအဖွဲ့မှ AI ဆိုင်ရာ အကြီးတန်းဒါရိုက်တာ Laura Gilbert က WIRED သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်မတို့အနေနဲ့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကနေ သင်ယူပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုတွေကို တည်ဆောက်သင့်တာပါ။ ပြည်ပကုမ္ပဏီတစ်ခုကို သင်ယူခွင့်ပေးပြီး သူတို့က အဲဒီကနေတစ်ဆင့် တခြားသူတွေကို ပြန်ရောင်းနိုင်မယ့် ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို တည်ဆောက်ခွင့်ပေးနေတာမျိုး မဖြစ်သင့်ပါဘူး။”
NHS ၏ အချက်အလက်နှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာ Ayub Bhayat က WIRED သို့ ပြောကြားရာတွင် ပေါင်းစည်းထားသော အချက်အလက်ပလပ်ဖောင်း (federated data platform) သည် “NHS အဖွဲ့များနှင့် အခွန်ထမ်းပြည်သူများအတွက် ငွေကြေးချွေတာပေးရင်း” လူနာများကို ကူညီပေးနေကြောင်း ဆိုသည်။
“ဒါကို အသုံးပြုဖို့အတွက် ဘယ်လိုမဖြစ်မနေလိုအပ်ချက်မျိုးမှ မရှိပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ဇွန်လအစောပိုင်းတွင် လွှတ်တော်အမတ်များက ဗြိတိန်နိုင်ငံအနေဖြင့် Palantir အပေါ် မှီခိုအားထားမှု မြင့်တက်လာခြင်းသည် “လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိသော အားနည်းချက်တစ်ခု” ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးသည့် အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အဆိုပါကုမ္ပဏီသည် အများပြည်သူဆိုင်ရာကဏ္ဍတွင် အလွန်အမင်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပါဝင်ပတ်သက်လာရန် လမ်းကြောင်းပေါ်ရောက်နေပြီး၊ ဗြိတိန်အစိုးရအပေါ် ကြီးမားသော သြဇာသက်ရောက်မှုရှိလာနိုင်ကြောင်း လွှတ်တော်ကော်မတီက ငြင်းခုံခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အဆိုပါအစီရင်ခံစာတွင် “ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ တန်ဖိုးများနှင့် သိသိသာသာ ကွဲလွဲနေကြောင်း” ဖော်ပြထားသည်။
အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ဗြိတိန်နည်းပညာဝန်ကြီး Liz Kendall က အစိုးရအနေဖြင့် Palantir နှင့် ချုပ်ဆိုထားသော NHS စာချုပ်၏ “ကဏ္ဍတိုင်းကို” ပြန်လည်သုံးသပ်နေကြောင်းနှင့် စာချုပ်ကို ဆက်လက်ထားရှိမည်၊ မရှိမည်ကို ဆုံးဖြတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
The Telegraph တွင် ဖော်ပြခဲ့သော ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်၌ Mosley က အဆိုပါအစီရင်ခံစာကို တုံ့ပြန်ရာတွင် လွှတ်တော်အမတ်များသည် “လူနာများထက် နိုင်ငံရေးကို ရှေ့တန်းတင်နေကြသည်” ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် အရေးကြီးသော ကျန်းမာရေးအချက်အလက်များကို အလွဲသုံးစားလုပ်နိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများကို ဖြန့်ချိနေသည်ဟု ဝေဖန်ခဲ့သည်။ “NHS အဖွဲ့အစည်းတိုင်းက သူတို့ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို သူတို့ကိုယ်တိုင်ပဲ ထိန်းချုပ်ထားတာပါ။ Palantir အနေနဲ့ အဲဒီအချက်အလက်တွေကို အသုံးပြုခွင့်၊ ရောင်းချခွင့် ဒါမှမဟုတ် ရွှေ့ပြောင်းခွင့် မရှိပါဘူး” ဟု ၎င်းက ရေးသားခဲ့သည်။
အစိုးရအနေဖြင့် NHS စာချုပ်ကို ဆက်လက်ထားရှိရန် ဆုံးဖြတ်သည်ဖြစ်စေ၊ မဆုံးဖြတ်သည်ဖြစ်စေ Palantir သည် ဗြိတိန်အများပြည်သူဆိုင်ရာကဏ္ဍမှ ၎င်းကို ဖယ်ရှားရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ခုခံရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြသခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ The Times ၏ ဖော်ပြချက်အရ အဆိုပါကုမ္ပဏီသည် လန်ဒန်မြို့တော်ဝန် Sadiq Khan ကို တရားစွဲဆိုရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ Sadiq Khan သည် ဝယ်ယူရေးလုပ်ငန်းစဉ်နှင့် “တန်ဖိုးများ” နှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများရှိသဖြင့် Metropolitan Police နှင့် ချုပ်ဆိုမည့် ဒေါ်လာ ၆၅ သန်းတန်ဖိုးရှိ စာချုပ်ကို ပိတ်ပင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ပြီး နှစ်နာရီခန့်အကြာတွင် ဆန္ဒပြသူများသည် အနီးအနားရှိ ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်ရှိ ကော်ဖီဆိုင်တစ်ခုသို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာသွားခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါအဖွဲ့သည် လွှတ်တော်အစီရင်ခံစာ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက်ပိုင်း NHS မှ Palantir ကို ဖယ်ရှားရန် တောင်းဆိုမှုများ မြင့်တက်လာသည်ဟု ယူဆကာ အကောင်းမြင်စိတ်ရှိနေကြသည်။ “စာချုပ်ဖျက်သိမ်းနိုင်တဲ့ အချက် (break clause) ရှိနေတာကြောင့် ကျွန်မတို့မှာ အခု အရမ်းကြီးမားတဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခု ရနေပါတယ်” ဟု Pull the Plug အဖွဲ့၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ Lurken က ပြောသည်။
သို့သော်လည်း အစိုးရက စာချုပ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါက Palantir ကိစ္စအပေါ် ပြည်သူလူထု၏ အာရုံစိုက်မှုများက ပြန်လည်ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အခြေအနေမျိုးလည်း ရှိနိုင်သည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။ JJ ဟု အမည်ပေးထားပြီး NHS ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည့် နောက်ထပ်ဆန္ဒပြသူတစ်ဦးက Palantir ၏ နာမည်ဆိုးကြောင့် စိုးရိမ်စိတ်ရှိနေပြီးသား လူနာများသည် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်သူများထံ အချက်အလက်များ မပေးမီ နှစ်ခါပြန်စဉ်းစားလာမည်ကို စိုးရိမ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “လူတွေက အရာအားလုံးကို ကျွန်တော်တို့ကို မပြောပြချင်ကြဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သိပါတယ်။ လူတွေက အယုံအကြည်မရှိကြဘူး။ သူတို့က အသံတိတ်သွားကြလိမ့်မယ်” ဟု JJ က ဆိုသည်။ “ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အချက်အလက်တွေ ပိုနည်းလာမယ်၊ လူတွေကို ကူညီနိုင်ဖို့အတွက် ရာဇဝင်အချက်အလက်တွေ ပိုနည်းလာလိမ့်မယ်။”
နောက်ထပ် သတင်းပေးပို့သူ - Isabella Ward