အီရန်နိုင်ငံရှိ နျူကလီးယားစခန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ကုလသမဂ္ဂ၏ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့က လက်နက်ပြန့်ပွားမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ချက်များ ထုတ်ဖော်ပြောကြား

ကုလသမဂ္ဂ - အေအက်ဖ်ပီ (AFP) သတင်းဌာနက ကြာသပတေးနေ့ (ဇွန်လ ၄ ရက်) တွင် ကြည့်ရှုခဲ့ရသည့် လျှို့ဝှက်အစီရင်ခံစာတစ်ခု၌ ကုလသမဂ္ဂ၏ နျူကလီးယားစောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့က အီရန်နိုင်ငံ၏ နျူကလီးယားပစ္စည်းများအား စစ်ဆေးခွင့်မရရှိခြင်းသည် "နျူကလီးယားလက်နက် ပြန့်ပွားရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှု" ဖြစ်စေကြောင်း ထပ်လောင်းအတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပြီး တီဟီရန်အစိုးရအနေဖြင့် "အပြုသဘောဆောင်သော" လုပ်ဆောင်ချက်များ လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းလိုက်သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဏုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီ (IAEA) သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲ စတင်ချိန်မှစ၍ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ အဓိကကျသော နျူကလီးယားစခန်းများတွင် မည်သည့်လှုပ်ရှားမှုမျှ မတွေ့ရှိရကြောင်း သံတမန်ရေးရာသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့ ပူးပေါင်း၍ နျူကလီးယားစခန်းများအား တိုက်ခိုက်မှုများပါဝင်သည့် ၁၂ ရက်ကြာ ပဋိပက္ခကို စတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် IAEA အနေဖြင့် အီရန်နိုင်ငံရှိ အဓိကကျသော နျူကလီးယားစက်ရုံအချို့သို့ ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခွင့် မရရှိခဲ့ပေ။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ပွဲအတွင်း၌လည်း နျူကလီးယားစက်ရုံများ တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။ IAEA အနေဖြင့် စစ်ဆေးခွင့်ရရှိရေးအတွက် အကြိမ်ကြိမ် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့က ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် စီအန်အန် (CNN) သတင်းတစ်ပုဒ်အရ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများတွင် အီရန်နိုင်ငံသည် မြေအောက်ဒုံးကျည်စခန်း ၁၈ ခု၌ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးခဲ့သည့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းဝင်ပေါက် ၆၉ ခုအနက် ၅၀ ခုကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

သံတမန်ရေးရာသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ပြောကြားရာတွင် စစ်ပွဲစတင်ချိန်မှစ၍ အစ္စဖာဟန် (Isfahan) နှင့် နာတန်ဇ် (Natanz) ကဲ့သို့သော အဓိကနေရာများတွင် IAEA အနေဖြင့် "နောက်ထပ်လှုပ်ရှားမှုများ" မတွေ့ရှိရကြောင်း ဆိုသည်။

IAEA ၏ အစီရင်ခံစာတွင် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ဘူရှဲ (Bushehr) နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၌ စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အခြားနေရာများတွင်မူ စစ်ဆေးနိုင်ခြင်းမရှိသေးကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဘူရှဲစက်ရုံကို အရပ်ဘက်သုံးအတွက် ရုရှားနိုင်ငံ၏ အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ကာ လည်ပတ်နေခြင်းဖြစ်သော်လည်း စစ်ပွဲအတွင်း ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရသည်။