AI ကုမ္ပဏီများ၏ IPO ယှဉ်ပြိုင်မှု အရှိန်မြင့်တက်လာ၊ DOGE သတင်းပေးသူက အီလွန်မတ်စ်ကို တရားစွဲဆိုပြီး Instagram အကောင့်များ ဟက်ခံရ

Zoë Schiffer: Deviance and freaks၊ ဒါက ကျွန်မတို့ရဲ့ ပေါ့တ်ကာစ် (podcast) အသစ်ရဲ့ နာမည်ပါ။ Red teaming (စနစ်တစ်ခု၏ လုံခြုံရေးအားနည်းချက်ကို ရှာဖွေခြင်း) အကြောင်းကို ပြန်ပြောရရင်၊ ဒါဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် ယုံကြည်မှုနှင့် လုံခြုံရေး (trust and safety) အဖွဲ့တွေ လုပ်ဆောင်လေ့ရှိတဲ့ အလုပ်မျိုးပါ။ အဲဒီအဖွဲ့တွေကတော့—

Leah Feiger: အခု ကျွန်မတို့မှာ အဲဒီအဖွဲ့တွေ မရှိတော့ပါဘူး။

Zoë Schiffer: သူတို့က အရင်ကလောက် မကြီးမားတော့ပါဘူး။ လုပ်စရာအလုပ်တွေလည်း အရင်ကလောက် မရှိတော့ဘူးလေ။ ဒါကြောင့် ဒီကိစ္စ ဘယ်လိုဆက်ဖြစ်လာမလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ Meta ထဲမှာဆိုရင်လည်း ဒီသီတင်းပတ်အတွင်းမှာ သတင်းတွေကို SI နဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ကျွန်မတို့ စကားပြောဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကုမ္ပဏီက ဝန်ထမ်းအများအပြားကို အလုပ်ကနေ ထုတ်ပယ်လိုက်တာကို ကျွန်မတို့ ရေးသားခဲ့ပြီးဖြစ်သလို၊ အဲဒီအကြောင်းကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးပါပြီ။ ကျွန်မကလည်း ဝန်ထမ်းတွေကို "အခု ဘယ်လိုနေလဲ" ဆိုပြီး မေးကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီဟက်ခ် (hack) ဖြစ်စဉ်က သူတို့နဲ့ စကားပြောဖို့၊ သူတို့ ဘယ်လိုနေလဲဆိုတာ သိရဖို့ အကြောင်းပြချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ကတော့ "ခင်ဗျားတို့ မျှော်လင့်ထားတဲ့အတိုင်းပါပဲ၊ အခုဆိုရင် တစ်ယောက်တည်းကို အလုပ်နှစ်ခု လုပ်ခိုင်းနေတာပါ" လို့ ပြောကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒါက ဘယ်လိုမျိုး ဖြစ်ပျက်နေမလဲဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ ခန့်မှန်းနိုင်မှာပါ။

Brian Barrett: ကျွန်တော်လည်း ထပ်ဖြည့်ပြောချင်တာက၊ ကျွန်တော်တို့ ခုနက AI စည်းမျဉ်းတွေအကြောင်း၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေးနဲ့ အဆင့်မြင့်ကိစ္စရပ်တွေအကြောင်း အလေးပေး ဆွေးနွေးခဲ့ကြပေမဲ့၊ စားသုံးသူတွေကို ဦးတည်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေအကြောင်းကိုတော့ အဲဒီလောက် မပြောဖြစ်ခဲ့ကြပါဘူး။ ဥပမာ- စားသုံးသူတွေရဲ့ ငွေကြေးကိစ္စတွေကို စောင့်ကြည့်ပြီး ကာကွယ်ပေးမယ့် ဗျူရိုတစ်ခုခုသာ ရှိမယ်ဆိုရင် ဒီအချိန်မှာ အများကြီး အထောက်အကူ ဖြစ်မှာပါ။ အရင်က ကျွန်တော်တို့မှာ အဲဒီလိုအဖွဲ့မျိုး ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။ နည်းပညာအရ ပြောရရင်တော့ ရှိနေသေးတယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့ တကယ်တမ်းတော့ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီလို စည်းမျဉ်းတွေ လျှော့ချလိုက်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေအားလုံးက အရင်က ရရှိနိုင်ခဲ့တဲ့ ကိရိယာတွေ မရှိတော့တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ ဒီကိရိယာအသစ်တွေက အမှားအယွင်းတွေ အများကြီး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုးတွေကို ကျွန်တော်တို့ နောက်ထပ် အများကြီး မြင်တွေ့ရဦးမှာပါ။

Leah Feiger: AI နဲ့ ဘာမှမဆိုင်တဲ့ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုကို ကျွန်မတို့ ဆွေးနွေးလို့ ရမလားရှင်?

Brian Barrett: ပြောပါ၊ ပြောပါ။

Zoë Schiffer: ဝိုး၊ အဲဒီလို ခေါင်းစဉ်မျိုး ရှိလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားခဲ့ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ပြောပါဦး။

Brian Barrett: နောက်ပြီးတော့၊ အဲဒီခေါင်းစဉ်ကို AI နဲ့ ပြန်ချိတ်ဆက်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတစ်ခုခုတော့ ရှာတွေ့နိုင်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

Zoë Schiffer: ရပါတယ်၊ ရပါတယ်။

Leah Feiger: မဟုတ်ပါဘူး၊ လုံးဝမချိတ်ဆက်ပါဘူး။ အိုကေ၊ ဒီသတင်းက ကျွန်မတို့ အချိန်အတော်ကြာ စဉ်းစားနေခဲ့တဲ့၊ ဖော်ပြနေခဲ့တဲ့၊ စောင့်ကြည့်နေခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုပါ။ ဒါဟာ Elon Musk ကို တရားစွဲဆိုထားတဲ့ DOGE သတင်းပေး (whistleblower) တစ်ဦးအကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကိစ္စက အမှန်တကယ်တော့ မနှစ်က စတင်ခဲ့တာပါ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့မှာ အမျိုးသားအလုပ်သမားဆက်ဆံရေးဘုတ်အဖွဲ့ (NLRB) မှ အိုင်တီဝန်ထမ်း Dan Berulis က အလွန်ကြီးမားတဲ့ စွပ်စွဲချက်တစ်ခုနဲ့ သတင်းပေးတိုင်ကြားချက်တစ်ခုကို တင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ သူက DOGE ဟာ အေဂျင်စီရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး NLRB ကနေ အချက်အလက်တွေကို ခိုးယူထုတ်ထုတ်နေပုံရတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Archival audio: သတင်းပေးတစ်ဦးက DOGE ဟာ သူ့အေဂျင်စီရဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုရုံသာမက၊ အရေးကြီးတဲ့ အချက်အလက် အမြောက်အမြားကိုပါ ခိုးယူသွားခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ကို ပေးပို့တဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ "အချက်အလက် ၁၀ ဂစ်ဂါဘိုက် (gigabytes) ခန့် ရှိပြီး၊ ဒါဟာ ဖိုင်တွေကို စာရွက်စာတမ်းအဖြစ် ရိုက်နှိပ်လိုက်မယ်ဆိုရင် စွယ်စုံကျမ်းတစ်စုံလုံးနဲ့ ညီမျှတဲ့ ပမာဏဖြစ်ပါတယ်" လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

Leah Feiger: ဒါဟာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ စွပ်စွဲချက်တစ်ခုပါ။ အထူးသဖြင့် ခင်ဗျားတို့ မှတ်မိကြတဲ့အတိုင်းပဲ၊ အဲဒီအချိန်မှာ DOGE အဖွဲ့တွေက ဖက်ဒရယ်ဝန်ထမ်းတွေကို အလုပ်ထုတ်နေပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးက အရေးကြီးတဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနေချိန် ဖြစ်ပါတယ်။ မနှစ်က ဧပြီလမှာ ဒီကိစ္စက အထွတ်အထိပ်ကို ရောက်နေခဲ့တာပါ။ Berulis က NPR ဆောင်းပါးတစ်ခုမှာ လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ သူ့နာမည်ကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ သူ့တံခါးမှာ ခြိမ်းခြောက်စာတစ်ခု ကပ်ထားခဲ့တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။ အခုတော့ Berulis က Elon Musk ကို DC တရားရုံးမှာ ဂုဏ်သိက္ခာညှိုးနွမ်းစေမှုနဲ့ တရားစွဲဆိုထားပါတယ်။ Musk က DOGE အပေါ် Berulis ရဲ့ သတင်းပေးတိုင်ကြားချက်ဟာ အတုအယောင်ဖြစ်တယ်လို့ မမှန်မကန် ပြောဆိုခြင်းအားဖြင့် သူ့ကို နောက်ထပ် အကြမ်းဖက်မှုတွေရဲ့ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ အကြောင်းရင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ စွပ်စွဲချက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ဒီကိစ္စအားလုံးက မနှစ်က Musk က လက်ယာယိမ်း သြဇာရှိသူတစ်ဦးရဲ့ ဖော်ထုတ်ချက်ကို ပြန်လည်မျှဝေခဲ့တဲ့အချက်ကို ပြန်လည်ညွှန်းဆိုနေတာပါ။ အဲဒီဖော်ထုတ်ချက်မှာ DOGE ဟာ အပြစ်ကင်းစင်ကြောင်းနဲ့ ဒီသတင်းပေးရဲ့ ထွက်ဆိုချက်တွေဟာ အတုအယောင်သာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီလို ဖြစ်ပျက်ပြီးတဲ့နောက်မှာတော့—