AI Summary
Negeri Sembilan တွင် နယ်မြေအကြီးအကဲလေးဦး (Undangs) က အုပ်ချုပ်သူ Tuanku Muhriz အား မလျော်ကန်သော အပြုအမူများကြောင့် ဖြုတ်ချရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ဝန်ကြီးချုပ် Aminuddin က ၎င်းတို့၏ လုပ်ရပ်သည် တရားမဝင်ကြောင်း ပယ်ချခဲ့သည်။ ဤတော်ဝင်အငြင်းပွားမှုကြောင့် UMNO လွှတ်တော်အမတ် ၁၄ ဦးက Aminuddin အား ထောက်ခံမှု ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဂျိုဟိုးပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ပြီး စောစီးစွာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ ပါလစ်ပြည်နယ်တွင်လည်း နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများရှိနေပြီး ဝန်ကြီးချုပ် Abu Bakar Hamzah က အယုံအကြည်မရှိအဆို တင်သွင်းခံရပါက လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းမည်ဟု ပြောကြားထားသည်။ ပါလစ်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်သူ Tuanku Syed Sirajuddin Jamalullail ကမူ ပြည်နယ်၏ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်များသည် မလက္ကာနှင့် ပါလစ်အပါအဝင် အခြားပြည်နယ်များတွင်လည်း စောစီးစွာ ရွေးကောက်ပွဲများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်ကြသည်။
ပြည်နယ်ဘုရင်စနစ်အကျပ်အတည်းသည် Negeri Sembilan တွင် ထူးခြားသည့် စနစ်တစ်ခုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ထိုစနစ်အရ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်သူကို တိုက်ရိုက်မျိုးရိုးအလိုက် ထီးနန်းဆက်ခံခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ နယ်မြေအကြီးအကဲလေးဦး (Undangs) ပါဝင်သော ကောင်စီမှ ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုစနစ်အောက်တွင် Undangs များသည် အုပ်ချုပ်သူကို ရွေးချယ်ခွင့်နှင့် ဖြုတ်ချခွင့် နှစ်မျိုးစလုံးရှိသော ထူးခြားသည့် အာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။
မကြုံစဖူး လုပ်ရပ်တစ်ခုအဖြစ် Undangs လေးဦးတို့သည် ဧပြီလ ၁၉ ရက်နေ့တွင် Tuanku Muhriz အား ၎င်း၏ မလျော်ကန်သော အပြုအမူများကြောင့်ဟုဆိုကာ ဖြုတ်ချရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
Undangs များသည် ၎င်း၏နေရာတွင် ယခင်အုပ်ချုပ်သူ၏သား Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja’afar ဖြင့် အစားထိုးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။
တစ်ရက်အကြာတွင် Aminuddin က Undangs တို့၏ ကြိုးပမ်းမှုကို ပယ်ချပြီး ယင်းလုပ်ရပ်သည် တရားမဝင်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ Undangs လေးဦးအနက် တစ်ဦးကို ၎င်း၏ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်ဟု ၎င်းကဆိုသည်။
တော်ဝင်အငြင်းပွားမှုကို ရည်ညွှန်း၍ UMNO လွှတ်တော်အမတ် ၁၄ ဦးတို့သည် Aminuddin အား ၎င်းတို့၏ ထောက်ခံမှုကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ရုပ်သိမ်းစဉ်တွင် ၎င်းတို့သည် ဓလေ့ထုံးတမ်းအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို လေးစားကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်ကိစ္စများတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မည်မဟုတ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ကြေညာချက်မတိုင်မီတွင် PH ခေါင်းဆောင်များနှင့် ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့မှ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ်များသည် အင်္ဂါနေ့က Aminuddin ၏ တရားဝင်နေအိမ်တွင် "အရေးပေါ်အစည်းအဝေး" တစ်ရပ် ကျင်းပခဲ့ကြကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းဌာနများက ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ Negeri Sembilan ဒီမိုကရက်တစ်လှုပ်ရှားမှုပါတီ (DAP) အတွင်းရေးမှူး Cha Kee Chin က အင်္ဂါနေ့နှောင်းပိုင်းတွင် ၎င်း၏ Facebook စာမျက်နှာ၌ ထိုအစည်းအဝေးသည် "ပုံမှန်" အစည်းအဝေးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ DAP သည် PH ၏ ပါတီဝင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
"ဒါဟာ ပုံမှန်အစည်းအဝေးပါ။ အထူးအစည်းအဝေး မဟုတ်ပါဘူး။ ဂျိုဟိုးပြည်နယ်လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းပြီးနောက် အချိန်တိုအတွင်း အကြောင်းကြားခဲ့ရလို့ အရေးပေါ်အစည်းအဝေးလို့ ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြတာပါ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဂျိုဟိုးပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် Onn Hafiz Ghazi က ၎င်း၏ပြည်နယ်လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းကြောင်း ကြေညာရာတွင် ထိုလုပ်ရပ်သည် "မလေးရှားရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်၏ တရားဝင်ဆုံးဖြတ်ချက်မှတစ်ဆင့် ဒီမိုကရေစီလုပ်ငန်းစဉ်" အတွက် လမ်းဖွင့်ပေးခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၂၂ ခုနှစ် ဂျိုဟိုးပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲ နောက်ဆုံးအကြိမ်တွင် BN သည် ပြည်နယ်လွှတ်တော်၌ သုံးပုံနှစ်ပုံ အများစုအနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
CNA က ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ UMNO အတွင်းပိုင်းသတင်းရင်းမြစ်များကို ကိုးကား၍ BN သည် ဂျိုဟိုးနှင့် မလက္ကာတို့တွင် စောစီးစွာကျင်းပမည့် ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲများအတွက် ပြင်ဆင်နေကြောင်း ဖြစ်သည်။
အတိုက်အခံညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ PN က ဂျိုဟိုးရွေးကောက်ပွဲတွင် ၅၆ နေရာလုံး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ယခင်က ပြောကြားခဲ့ပြီး BN နှင့် PH တို့နှင့် သုံးပွင့်ဆိုင်ပြိုင်ဆိုင်မှုအတွက် ပြင်ဆင်ထားသည်။
ဂျိုဟိုး၏ နောက်ဆုံးရွေးကောက်ပွဲတွင် PN သည် နေရာအားလုံးကို ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး သုံးနေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။
BN သည် ဖက်ဒရယ်အဆင့်တွင် PH နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသော်လည်း ဂျိုဟိုးနှင့် မလက္ကာပြည်နယ်အဆင့်တွင်မူ ၎င်းတို့သည် ပြိုင်ဘက်များဖြစ်သည်။
လေ့လာသူများက ဂျိုဟိုးပြည်နယ်လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းခြင်းသည် လာမည့်လများအတွင်း Negeri Sembilan သာမက မလက္ကာနှင့် ပါလစ်တို့တွင်ပါ ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လာစေနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပါလစ်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်သူ Tuanku Syed Sirajuddin Jamalullail က ပြည်နယ်၏ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုသည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားကာ ဝန်ကြီးချုပ် Abu Bakar Hamzah အား ၁၅ ကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်သက်တမ်းကုန်ဆုံးသည်အထိ ဆက်လက်ဦးဆောင်စေလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
Tuanku Syed Sirajuddin က ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ်များအား ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအကျိုးစီးပွားထက် ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားကို ရှေ့တန်းတင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး Abu Bakar အား ၎င်း၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသည်အထိ ဦးဆောင်ရန် အခွင့်အရေးပေးလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
"ဂုဏ်သရေရှိအမတ်များအားလုံးကို ကျွန်တော် သတိပေးလိုတာက ဒီအစိုးရဟာ ကျွန်တော့်အစိုးရပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ်ကို အစီအစဉ်အားလုံးကို အဟန့်အတားဖြစ်စေမယ့် အနှောင့်အယှက်တွေမရှိဘဲ ဆက်လက်ဦးဆောင်ဖို့ အခွင့်အရေးပေးလိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ဥပဒေပြုလွှတ်တော်သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
၎င်း၏ မှတ်ချက်များသည် အဓိက PN ပါတီဝင်များဖြစ်သည့် Parti Pribumi Bersatu Malaysia (Bersatu) နှင့် Parti Islam Se-Malaysia (PAS) တို့အကြား တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာလတွင် PN ပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် ရှစ်ဦး (Bersatu မှ ငါးဦးနှင့် PAS မှ သုံးဦး) တို့သည် ပြည်နယ်စီမံကိန်းကြီးများစွာတွင် အဂတိလိုက်စားမှုများကို ကိုးကား၍ ယခင်ပါလစ်ဝန်ကြီးချုပ် Shukri Ramlil အား ထောက်ခံမှု ရုပ်သိမ်းခဲ့ကြသည်။
Bersatu မှဖြစ်သော Abu Bakar သည် Shukri ၏နေရာကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းကို Bersatu မှ PAS ကို ဖြုတ်ချပြီး ၎င်းတို့၏ ဝန်ကြီးချုပ်ကို တင်မြှောက်ရန် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
မေလ ၂၃ ရက်နေ့တွင် Abu Bakar က PAS လွှတ်တော်အမတ် ခြောက်ဦးက ၎င်းအား အယုံအကြည်မရှိအဆို တင်သွင်းပါက ပြည်နယ်လွှတ်တော်ကို ဖျက်သိမ်းမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
တစ်ချိန်တည်းတွင် မလက္ကာပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမတိုင်မီ ကျင်းပရမည်ဖြစ်သည်။ သီးခြားအနေဖြင့် ဆာရာဝပ်ဥပဒေပြုလွှတ်တော်၏ လက်ရှိသက်တမ်းသည် ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကုန်ဆုံးမည်ဖြစ်ပြီး ထိုနှစ် ဧပြီလမတိုင်မီ ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပရမည်ဖြစ်သည်။