အမေရိကန်၏ လက်နက်သိုလှောင်မှုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အီရန်စစ်ပွဲအပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာကြာနိုင်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၈ ရက်နေ့

ဗဟိုဗျူဟာနှင့် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးဌာန (CSIS) ၏ အစီရင်ခံစာအသစ်အရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အီရန်စစ်ပွဲတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မည်သည့်အခြေအနေအတွက်မဆို လုံလောက်သော ခဲယမ်းမီးကျောက်များ ရှိသော်လည်း ၎င်း၏ ကုန်ခန်းသွားသော သိုလှောင်ရုံများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် "နှစ်များစွာ ကြာမည်" ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် သုတေသနဌာနက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားသည်မှာ အစ္စရေးနှင့် အီရန်ကို ပူးတွဲတိုက်ခိုက်သည့် ရက်ပေါင်း ၄၀ နီးပါးအတွင်း အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များက အကြီးအကျယ်အသုံးပြုခဲ့သော အရေးပါသော ခဲယမ်းမီးကျောက် လေးမျိုး၏ စစ်မတိုင်မီ သိုလှောင်ရုံများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် အနည်းဆုံး နှစ်နှစ်နှင့် အချို့ကိစ္စများတွင် သုံးနှစ်ကျော် အချိန်ယူရမည်ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်အရာရှိများသည် လူသိရှင်ကြား လက်နက်သိုလှောင်ရုံများကို ယုံကြည်မှုရှိကြောင်း ဖော်ပြနေသော်လည်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ကုန်ဆုံးလာသော ခဲယမ်းမီးကျောက်ပမာဏသည် အီရန်စစ်ပွဲကို ပြန်လည်စတင်ရန် ဝါရှင်တန်၏ တွက်ချက်မှုကို ပုံဖော်နေနိုင်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"အီရန်နှင့် ၎င်း၏ လက်ပါးစေများကို တိုက်ခိုက်သည့်လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ပီထရီယော့ ကြားဖြတ်ဒုံးများအတွက် ယူကရိန်းကို အကူအညီပေးခြင်းသည် ပြဿနာကို ပိုမိုပြင်းထန်စေခဲ့သည်" ဟု CSIS အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။ "၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် သိုလှောင်ရုံများကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းခြင်းအပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မဟာမိတ်များနှင့် မိတ်ဖက်များထံမှ အမိန့်များကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။"

ပြီးခဲ့သည့်လက သုတေသနဌာန၏ တွေ့ရှိချက်တစ်ခုအရ စစ်မတိုင်မီ သိုလှောင်မှုအဆင့်၏ ထက်ဝက်ကျော်အထိ လျော့ကျသွားသော အဓိက ခဲယမ်းမီးကျောက် လေးမျိုးတွင် မြေပြင်တိုက်ခိုက်ရေးဒုံးကျည် (TLAM)၊ Terminal High Altitude Area Defences (THAAD) ကြားဖြတ်ဒုံးများ၊ ပီထရီယော့ ဒုံးကျည်များ၊ နှင့် သင်္ဘောအခြေပြု မြေပြင်မှေ့လေထုပစ်ဒုံးကျည် SM-3 နှင့် SM-6 တို့ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။

CSIS က ပြောကြားသည်မှာ ပူးတွဲလေကြောင်းမှ မြေပြင်သို့ အကွာအဝေးပစ်ဒုံးကျည် (JASSM) နှင့် တိကျသောတိုက်ခိုက်ရေးဒုံးကျည် (PrSM) တို့ကို အစားထိုးရန် လအနည်းငယ်မှ တစ်နှစ်အထိ ကြာမြင့်မည်ဖြစ်သည်။ စစ်မတိုင်မီ PrSM သိုလှောင်မှုမှာ စနစ်သစ်ဖြစ်၍ ထုတ်လုပ်မှုစတင်ခါစဖြစ်သောကြောင့် နည်းပါးခဲ့ပြီး JASSM ကို အီရန်စစ်ပွဲတွင် အကြီးအကျယ်သုံးသော်လည်း မကြာသေးမီက ဝယ်ယူမှုများမှ အမြောက်အမြား ပို့ဆောင်မှုရရှိမည်ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"ထုတ်လုပ်မှုအသစ်ကို မည်သို့ခွဲဝေရမည်ကို ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ပွတ်တိုက်မှုကို ဖန်တီးနေပြီဖြစ်ပြီး ဝယ်လိုအားသည် ရောင်းလိုအားထက် ကျော်လွန်နေသောကြောင့် ဤပွတ်တိုက်မှုသည် လာမည့်နှစ်အနည်းငယ်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိမည်" ဟု အစီရင်ခံစာက သတိပေးထားသည်။

အဓိကပြဿနာမှာ ရန်ပုံငွေမဟုတ်ဘဲ ထုတ်လုပ်ချိန်၊ ကန့်သတ်ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်နှင့် ကြာမြင့်သော ဝယ်ယူရေးဦးဆောင်ချိန်တို့ဖြစ်ပြီး ယခင်က ဝယ်ယူမှုအဆင့်များသည် စနစ်အများအပြားအတွက် အတော်လေးနည်းပါးခဲ့ကြောင်း၊ မကြာသေးမီက ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်တိုးမြှင့်ခဲ့သော်လည်း အစားထိုးရေးကြိုးပမ်းမှုများကို နှောင့်နှေးစေခဲ့ကြောင်း CSIS က မှတ်ချက်ပြုသည်။

"သိုလှောင်မှုများ ယခင်အဆင့်သို့ ပြန်မရောက်မီ နှစ်အနည်းငယ်ကြာ အားနည်းချက်ရှိသော ကာလတစ်ခု ရှိမည်ဖြစ်ပြီး စစ်ပွဲစီမံကိန်းရေးဆွဲသူများ အလိုရှိသော အဆင့်သို့ ရောက်ရန် နောက်ထပ် နှစ်အနည်းငယ် ထပ်မံကြာမြင့်မည်" ဟု CSIS က ပြောကြားခဲ့သည်။

'ဗျူဟာမြောက် သိုလှောင်မှု ထိတ်လန့်မှု'

မကြာသေးမီက ပဋိပက္ခများတွင် အမေရိကန်၏ တိုက်ခိုက်ရေးအတွေ့အကြုံသည် ပြန်လည်ဖြည့်တင်းသည့်ကာလအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ဟန့်တားမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးနိုင်သည်ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မကြာသေးမီ ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း လက်နက်သိုလှောင်မှု ကုန်ဆုံးနေသည့် အထောက်အထားများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။

ဤလအစောပိုင်းတွင် ဝါရှင်တန်ပို့စ်က ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့သည်မှာ အီရန်စစ်ပွဲ၏ ရက်ပေါင်း ၄၀ အတွင်း အမေရိကန်သည် အစ္စရေးကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ၎င်း၏အဆင့်မြင့် ဒုံးကျည်ကာကွယ်ရေး ကြားဖြတ်ဒုံးများကို အစ္စရေးကိုယ်တိုင်ထက်ပင် ပိုမိုအသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ပြီးခဲ့သည့်အပတ်တွင် အမေရိကန်ရေတပ်သည် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်က အတည်ပြုခဲ့သော်လည်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်က လက်မှတ်ထိုးရန် လိုအပ်သော ထိုင်ဝမ်သို့ ဒေါ်လာ ၁၄ ဘီလီယံတန် လက်နက်ရောင်းချမှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။ ရေတပ်အတွင်းဝန်က ၎င်းသည် အီရန်စစ်ပွဲအတွက် ခဲယမ်းမီးကျောက်များ လိုအပ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကာတာနိုင်ငံရှိ ဒိုဟာဘွဲ့လွန်လေ့လာရေးဌာနမှ လုံခြုံရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာလေ့လာရေးပါမောက္ခ အိုမာအရှူးက ယခင်က အယ်လ်ဂျာဇီရာသို့ ပြောကြားရာတွင် အီရန်စစ်ပွဲသည် အမေရိကန်၏ လက်နက်တိုက်ကို လုံးဝကုန်အောင်မရှိစေသော်လည်း ၎င်း၏ အရေးပါပြီး ဗျူဟာမြောက်တန်ဖိုးရှိသော အလွှာအချို့ကို လောင်ကျွမ်းစေခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

"၎င်းသည် နည်းဗျူဟာပိုင်း ကုန်ဆုံးမှုမဟုတ်ဘဲ သင်ဆန္ဒရှိလျှင် ဗျူဟာမြောက် သိုလှောင်မှု ထိတ်လန့်မှုတစ်ခုသာဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုကုန်ဆုံးမှုသည် အခြားသော [စစ်ပွဲ] ဇာတ်ရုံများကို သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်" ဟု အရှူးက ပြောကြားခဲ့သည်။

CSIS က ပြီးခဲ့သည့်လက ပြောကြားသည်မှာ အမေရိကန်တွင် အီရန်စစ်ပွဲကို ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ရန် လုံလောက်သော ဒုံးကျည်များရှိသော်လည်း "နှစ်များစွာကြာအောင် တည်ရှိမည့် အန္တရာယ်မှာ အနာဂတ်စစ်ပွဲများတွင် တည်ရှိသည်" ဟု ဆိုသည်။