ပရိုတင်းဓာတ် အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် ၅ မျိုး၊ နှလုံးရောဂါမှ ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်းအထိ

မကြာသေးမီက ကုန်စုံဆိုင်များရှိ ထုပ်ပိုးထားသော အစားအစာများရောင်းချသည့် စင်္ကြံလမ်းကို သင်လှည့်ပတ်ကြည့်ရှုခဲ့လျှင် သို့မဟုတ် အမေရိကန်လူမျိုးများအတွက် အစားအသောက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ (Dietary Guidelines for Americans) ကို လေ့လာခဲ့လျှင် ပရိုတင်းဓာတ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပိုစားလေ ကောင်းလေဟု သင်ထင်ကောင်းထင်ပါလိမ့်မည်။

ထုပ်ပိုးထားသော ကောက်နှံစာများ၊ ပြောင်းဖူးပေါက်ပေါက်များ၊ ပန်ကိတ်မုန့်မှုန့်များနှင့် ကော်ဖီအချိုရည်များတွင် အဆိုပါ အာဟာရဓာတ်ကို ထည့်သွင်းထားကြသည်။ ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန်အစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ပြောင်းပြန်လှန်ထားသည့် အစားအသောက် ပိရမစ်အသစ်တွင်လည်း ပရိုတင်းဓာတ်ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားပြီး အပေါ်ဆုံးတွင် အမဲသား၊ ကြက်သားနှင့် ဒိန်ခဲတို့ ပါဝင်သည်။

သုတေသနပြုချက်များအရ အမေရိကန်လူကြီးအများစုသည် ကျန်းမာရေးအတွက် လိုအပ်သည်ထက် ပရိုတင်းဓာတ်ကို များစွာပိုမိုစားသုံးနေကြကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်လူကြီး ၃,၀၀၀ ကို ကောက်ယူခဲ့သော စစ်တမ်းတစ်ခုအရ ၇၁ ရာခိုင်နှုန်းက ပရိုတင်းဓာတ် ပိုမိုစားသုံးရန် ကြိုးစားနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် ၅၉ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိခဲ့ရာမှ တိုးတက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ပရိုတင်းဓာတ်သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပိုစားလေ ကောင်းလေဟု အမြဲတမ်း မဆိုနိုင်ကြောင်း မစ်ဆူရီတက္ကသိုလ် ဆေးပညာကျောင်းမှ အာဟာရနှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ဇီဝကမ္မဗေဒ ပါမောက္ခ ဘက်တီနာ မစ်တန်ဒေါဖာ (Bettina Mittendorfer) က ပြောကြားခဲ့သည်။ အချို့ကိစ္စများတွင် အာဟာရပညာရှင်များ အကြံပြုထားသည်ထက် များစွာပိုမိုစားသုံးခြင်းသည် အန္တရာယ်အချို့နှင့် ကြုံတွေ့ရနိုင်သည်။

ပရိုတင်းဓာတ် မည်မျှစားသုံးခြင်းသည် များလွန်းသည်ဟု တိကျသော စည်းမျဉ်းမရှိကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက ပြောကြားပြီး လူအများစုသည် အကြံပြုထားသော ပမာဏထက် ကျော်လွန်စားသုံးသော်လည်း ပြဿနာမရှိနိုင်ပါ။ သို့သော် ကိုယ်အလေးချိန် တစ်ကီလိုဂရမ်လျှင် ပရိုတင်းဓာတ် ၁.၂ ဂရမ်ခန့်ထက် များစွာပိုမိုစားသုံးသည့်အခါ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ပြဿနာများ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်ကြောင်း မစ်တန်ဒေါဖာက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုစိုးရိမ်စရာများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

နှလုံးရောဂါနှင့် ဆီးချိုအမျိုးအစား ၂

အမေရိကန်လူမျိုးများ စားသုံးသော ပရိုတင်းဓာတ်အများစုသည် အသားနှင့် အခြားတိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများမှ ရရှိသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနမှ သုတေသီများက တိရစ္ဆာန်ထွက်အစားအစာများ (အမဲသား၊ ကြက်သားနှင့် ဆားနယ်ထားသော အသားများ အပါအဝင်) သည် လူတို့၏ ပရိုတင်းစားသုံးမှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အနီရောင်အသားနှင့် ပြုပြင်ထားသော အသားများကို ပိုမိုစားသုံးသူများသည် နှလုံးရောဂါနှင့် ဆီးချိုအမျိုးအစား ၂ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း သုတေသနပြုချက်များက ဖော်ပြသည်ဟု မေယိုဆေးခန်း ဆေးကောလိပ်မှ အာဟာရနှင့် ကာကွယ်ရေးဆေးပညာ တွဲဖက်ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်နယ် ဟန်ဆရွတ် (Dr Donald Hensrud) က ပြောကြားခဲ့သည်။

ဥပမာအားဖြင့်၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြီးမားသည့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုတစ်ခုတွင် သုတေသီများက အနီရောင်အသား ၁၀၀ ဂရမ် (အရိုးမပါသော ပါးလွှာသည့် ဝက်သားတုံးတစ်တုံးခန့်နှင့် ညီမျှသည်) ကို တစ်နေ့လျှင် ပိုမိုစားသုံးခြင်းသည် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ၁၁ ရာခိုင်နှုန်း တိုးစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြုပြင်ထားသော အနီရောင်အသား ၅၀ ဂရမ် (ပုံမှန် ဟော့ဒေါ့တစ်တုံးခန့်နှင့် ညီမျှသည်) ကို တစ်နေ့လျှင် ထပ်တိုးစားသုံးခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးစေခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အခြားလေ့လာမှုတစ်ခုတွင်လည်း ပါဝင်သူ ၂၁၇,၀၀၀ နီးပါး (အများစုမှာ အမျိုးသမီးများ) အနက် အနီရောင်အသားကို အများဆုံးစားသုံးသူများသည် အနည်းဆုံးစားသုံးသူများထက် ဆီးချိုအမျိုးအစား ၂ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများကြောင်းနှင့် ပြုပြင်ထားသော အနီရောင်အသားကို အများဆုံးစားသုံးသူများသည် ၅၁ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အနီရောင်အသားနှင့် ပြုပြင်ထားသော အသားများတွင် ပြည့်ဝဆီဓာတ်များစွာ ပါဝင်လေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် သွေးတွင်း LDL (သို့မဟုတ် "မကောင်းသော") ကိုလက်စထရော ပမာဏကို မြင့်တက်စေကာ နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။ ဤအစားအစာများသည် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အင်ဆူလင်ခုခံမှုကိုလည်း တိုးစေနိုင်ကြောင်း ဟန်ဆရွတ်က ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် နှလုံးရောဂါနှင့် ဆီးချိုအမျိုးအစား ၂ ဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း မြင့်တက်စေနိုင်သည်။

ကင်ဆာ

အနီရောင်အသားနှင့် ပြုပြင်ထားသော အသားများကို အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်းသည် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း တိုးစေနိုင်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်ကြောင်း ဟန်ဆရွတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် သုတေသီများက အနီရောင်အသားများသော အစားအသောက်များသည် အူမကြီးကင်ဆာဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ပြုပြင်ထားသော အသားများသော အစားအသောက်များသည် ဖြစ်နိုင်ခြေ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။

နှလုံးအထူးကုဆရာဝန်နှင့် တပ်ဖ်စ် တက္ကသိုလ် (Tufts University) ရှိ အစားအစာသည် ဆေးဝါးဖြစ်သည် အင်စတီကျု (Food Is Medicine Institute) ၏ ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာ ဒါရီယက်ရှ် မိုဇာဖာရီယန် (Dr Dariush Mozaffarian) က ပဲပိစပ်၊ ပဲအမျိုးမျိုးနှင့် အခွံမာသီးများကဲ့သို့သော အပင်အခြေခံ ပရိုတင်းရင်းမြစ်များအပြင် ငါးနှင့် ဒိန်ချဉ်ကဲ့သို့သော အချဉ်ဖောက်ထားသော နို့ထွက်ပစ္စည်းများသည် ပိုမိုကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော ရွေးချယ်စရာများဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးဝလံနှင့် ဂျုံစပါးအစေ့အဆန်များကို ဦးစားပေးစားသုံးသူများအပြင် အဆီနည်းသော သို့မဟုတ် အပင်အခြေခံ ပရိုတင်းများကို စားသုံးသူများသည် အချို့သော ကင်ဆာအမျိုးအစားများ (နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါနှင့် ဆီးချိုအမျိုးအစား ၂ အပါအဝင်) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ နည်းပါးသည်။

ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့် အခြားအစာခြေစနစ်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်စရာများ

ပရိုတင်းစားသုံးမှုကို တိုးမြှင့်ရန် အာရုံစိုက်နေသူများ (အထူးသဖြင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နည်းသော အစားအသောက်များကို စားသုံးသူများ) သည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် ဂျုံစပါးအစေ့အဆန်များကဲ့သို့သော အမျှင်ဓာတ်များသော အစားအစာများကို မတော်တဆ ချန်လှပ်ထားခဲ့တတ်ကြောင်း ဘော့စတွန်ရှိ ဘရစ်ဂမ်နှင့် အမျိုးသမီးဆေးရုံ (Brigham and Women’s Hospital) မှ အာဟာရပညာရှင် မာ့ခ် အိုမီရာ (Marc O’Meara) က ပြောကြားခဲ့သည်။

အမျှင်ဓာတ်သည် သင့်အူလမ်းကြောင်းနှင့် အူလမ်းကြောင်းရှိ အဏုဇီဝပိုးမွှားများကို ကျန်းမာစေရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သင့်ဝမ်းကို မှန်စေပြီး သင့်အူလမ်းကြောင်းရှိ ပိုးမွှားများအတွက် အစာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ အမျှင်ဓာတ်များသော အစားအသောက်များသည် အူမကြီးရောင်ရမ်းခြင်း (irritable bowel syndrome) ကဲ့သို့သော အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုလည်း လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အိုမီရာက အစားအစာအများစုတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ပရိုတင်းနှင့် ဂျုံစပါးအစေ့အဆန်များကို တူညီသော အချိုးအစားဖြင့် စားသုံးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချရန် ကယ်လိုရီကို ကန့်သတ်လိုပါက ပန်းကန်၏ တစ်ဝက်ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ကျန်တစ်ဝက်ကို ပရိုတင်းနှင့် ဂျုံစပါးအစေ့အဆန်များ တစ်စိတ်စီ ခွဲ၍ စားသုံးရန် ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်း

လူမှုမီဒီယာတွင် ရေပန်းစားသော ပြောဆိုချက်တစ်ခုမှာ ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချလိုလျှင် သို့မဟုတ် ကြွက်သားတက်လိုလျှင် ပရိုတင်းဓာတ်များသော အစားအသောက်ကို စားသုံးရမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပရိုတင်းစားသုံးမှု တိုးလာခြင်းနှင့် ကိုက်ညီအောင် ကြွက်သားအားကောင်းအောင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားလေ့ကျင့်ခန်းများ လုံလောက်စွာ မလုပ်ပါက ပရိုတင်းဓာတ်မှ ရရှိသော ကယ်လိုရီများ အပါအဝင် ပိုလျှံသော ကယ်လိုရီများသည် အဆီအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း မိုဇာဖာရီယန်က ပြောကြားခဲ့သည်။

အိုမီရာကလည်း ဟင်းသီးဟင်းရွက်များထက် ပရိုတင်းကြွယ်ဝသော အစားအစာများကို ပိုမိုနှစ်သက်ခြင်းသည် ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ချက်ပြုတ်ထားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် တစ်ခွက်၏ တစ်ဝက်တွင် ပျမ်းမျှ ကယ်လိုရီ ၂၅ ခန့်သာ ပါဝင်သော်လည်း ချက်ပြုတ်ထားသော ကြက်သား တစ်ခွက်၏ တစ်ဝက်တွင် ကယ်လိုရီ ၁၄၀ ခန့် ပါဝင်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ပရိုတင်းဓာတ် ပိုမိုစားသုံးရန် ကြက်သားကို သုံးဆတိုး၍ စားသုံးပါက ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို သုံးဆတိုး၍ စားသုံးသည်ထက် ကယ်လိုရီ ငါးဆမှ ခြောက်ဆအထိ ပိုမိုစားသုံးမိမည်ဖြစ်ကြောင်း အိုမီရာက ပြောကြားခဲ့သည်။

ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ

သင့်ကျောက်ကပ်များ ကျန်းမာပါက ပရိုတင်းဓာတ် အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ များစွာစိုးရိမ်ရန် မလိုအပ်ကြောင်း ဟန်ဆရွတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသော အမေရိကန်လူမျိုး ၇ ဦးလျှင် ၁ ဦးကျော်အတွက် (အထူးသဖြင့် ကျောက်ကပ်ဆေးရန် နီးစပ်နေသူများအတွက်) ပရိုတင်းပမာဏများစွာကို ဇီဝဖြစ်စဉ်ပြုခြင်းသည် ကျောက်ကပ်ကို ဖိစီးစေပြီး ကျောက်ကပ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာကို ပိုမိုလျှော့ချနိုင်ကြောင်း ဟန်ဆရွတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

တိရစ္ဆာန်ထွက် ပရိုတင်းဓာတ် အလွန်အကျွံစားသုံးခြင်း၏ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်ခုမှာ ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဟန်ဆရွတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ရေလုံလောက်စွာ သောက်ပါက သင့်ဖြစ်နိုင်ခြေသည် များစွာနိမ့်ကျသွားမည်ဖြစ်သည်။

ဆိုဖီ အီဂန် (Sophie Egan) ရေးသားသည်။ © The New York Times Company

ဤဆောင်းပါးကို မူလက The New York Times တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။