၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ပြင်းထန်သော ရာသီဥတုနှင့် အပူချိန်တို့က ကစားသမားများအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်နိုင်သနည်း

လူကုန်းရေယိုကျသော ဘောလုံးသမားများ ကွင်းပြင်ပေါ်တွင် အိပ်လျက်နေသည့် ဓာတ်ပုံများသည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ဥရောပကစားသမားများ အပူဒဏ်ကြားတွင် လေ့ကျင့်ရန် ရုန်းကန်နေရသည့် ဓာတ်ပုံများက ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အမေရိကန်၏ ပြင်းထန်သော နွေရာသီအပူချိန်နှင့် ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့်အချိန်လောက် လူအများ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲပါသည်။

သိပ္ပံပညာရှင်များက အလွန်အမင်း အပူရှိန်သည် အားကစားပွဲများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ကာလကြာရှည်စွာ သတိပေးခဲ့ကြသည်။ ပြီးခဲ့သည့်လက ရာသီဥတုကျွမ်းကျင်သူများက ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲစဉ်များ၏ လေးပုံတစ်ပုံသည် အပူချိန်မြင့်မားသော အခြေအနေများတွင် ကစားရနိုင်ပြီး ပရိသတ်များနှင့် ကစားသမားများကိုပါ ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

ထိုသတိပေးချက်များသည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်တွင် အကောင်အထည်ပေါ်ခဲ့သည်။ လူမှုမီဒီယာများတွင် နေလောင်ထားသော ကစားသမားများ—အများအားဖြင့် အေးမြသောရာသီဥတုနှင့် သားကျင့်နေသည့် ဥရောပအသင်းများမှ—ရေဖြင့် ကိုယ်ကိုအေးအောင်ပြုလုပ်နေသည့် ဓာတ်ပုံများဖြင့် စည်ကားလျက်ရှိသည်။ နော်ဝေအသင်းက မော်ရိုကိုနှင့် ချစ်ကြည်ရေးပွဲစဉ်အတွင်း လည်ပင်းတွင် ရေခဲကော်လာများ ဝတ်ဆင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်အထိပင် ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း အင်္ဂလန်အသင်းခေါင်းဆောင် ဟယ်ရီကိန်းက အပူဒဏ်သည် ကစားသမားများကို မည်မျှအထိ သက်ရောက်မည်ဆိုသည့် ထင်ကြေးပေးမှုများကို လျင်မြန်စွာ ပယ်ချခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အသင်း၏ ကမ္ဘာ့ဖလားလေ့ကျင့်ရေးပုံစံကြောင့် ယင်းသည် "အချက်တစ်ချက် မဟုတ်ပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဒါဆိုလျှင် အပူချိန်မြင့်မားမှုသည် ကမ္ဘာ့ဖလားရှိ ကစားသမားများကို အမှန်တကယ် မည်မျှအထိ သက်ရောက်မှုရှိမည်နည်း။ အယ်လ်ဂျာဇီရာက လေ့လာသုံးသပ်ထားသည်။

အယ်လ်ဂျာဇီရာ၏ ရာသီဥတုတင်ဆက်သူ အီဗာတန်ဖောက်က ရှင်းပြသည်မှာ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားသည် ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပြိုင်ပွဲစတင်ကျင်းပသည့်အချိန်မှစ၍ ကမ္ဘာ့အပူချိန်များ သိသိသာသာမြင့်တက်လာမှုကြောင့် အပူဆုံးစံချိန်တင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဖောက်က "အားကစားကွင်းနေရာများ၏ ထက်ဝက်ခန့်သည် ပြင်းထန်သောအပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး ဒါးလပ်စ်၊ ဟူစတန်၊ မိုင်ယာမီနှင့် မက္ကဆီကိုရှိ အားကစားကွင်းများ အားလုံးသည် အလွန်ပူပြင်းဖွယ်ရှိသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုနေရာများတွင် နေ့အချိန် အပူချိန်သည် ပျမ်းမျှ ၂၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ရှိရန် ခန့်မှန်းထားသော်လည်း ဒါးလပ်စ်၊ ဟူစတန်နှင့် အတ္တလန်တာရှိ အားကစားကွင်းများတွင် လေအေးပေးစက်များ တပ်ဆင်ထားသည်။

ရာသီဥတုသိပ္ပံပညာရှင်များ၏ ကွန်ရက်တစ်ခုဖြစ်သည့် World Weather Attribution (WWA) ၏ အဆိုအရ ပွဲစဉ် ၁၀၄ ပွဲအနက် ခန့်မှန်းခြေ ၂၆ ပွဲသည် Wet Bulb Globe Temperature (WBGT) အညွှန်းကိန်း—ခန္ဓာကိုယ် မိမိကိုယ်ကို မည်မျှထိထိရောက်ရောက် အေးအောင်ပြုလုပ်နိုင်သည်ကို တိုင်းတာသည့် ညွှန်းကိန်း—တွင် အနည်းဆုံး ၂၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ ရောက်ရှိနိုင်ပြီး ငါးပွဲသည် ၂၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် WB သို့မဟုတ် ထိုထက်မြင့်မားသော အခြေအနေများတွင် ကစားရန် မျှော်လင့်ရသည်။

ထို ၂၆ ပွဲအနက် ၁၇ ပွဲသည် အအေးပေးစနစ်ပါရှိသည့် အားကစားကွင်းများတွင် ကစားမည်ဖြစ်ပြီး ကစားသမားများနှင့် ပရိသတ်များအတွက် အန္တရာယ်များ လျော့နည်းစေသည်။

သို့သော်လည်း ၂၆ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက် ကျော်လွန်ရန် အခွင့်အလမ်း ၁၀ ပုံ ၁ ပုံရှိသည့် ပွဲစဉ်များ၏ သုံးပုံတစ်ပုံကျော်သည် လေအေးပေးစက်မရှိသော နေရာများတွင် ဖြစ်လိမ့်မည်။

ဖောက်က ရှင်းပြသည်မှာ စိုထိုင်းဆတိုးလာခြင်း၊ နေရောင်ခြည်ဖြာထွက်မှုနှင့် ထိတွေ့မှုနှင့် လေတိုက်နှုန်း၏ သက်ရောက်မှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပူဖိစီးမှုသည် နေရောင်တိုက်ရိုက်အောက်တွင် ပြေးလွှားနေသည့် ကစားသမားများကို သက်ရောက်မှုရှိမည်ဟု ဆိုသည်။

ဖောက်က "ဤအရာအားလုံးသည် ချွေးများ လျင်မြန်စွာ အငွေ့ပျံရန် ခက်ခဲလာသည်နှင့်အမျှ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အအေးခံရန် ပိုမိုခက်ခဲစေသည်" ဟု အတွေ့အကြုံ ၃၀ နှစ်ကျော်ရှိသည့် မိုးလေဝသပညာရှင်ကြီးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်နည်းပြ ရိုင်ယန်အဘာစီက ခန္ဓာကိုယ်သည် အပူချိန်ထိန်းညှိမှု—ခန္ဓာကိုယ်၏ အတွင်းပိုင်းအပူချိန်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်—ကို ရရှိရန် ချွေးထွက်သော်လည်း အပူဒဏ်ကြောင့် ချွေးအလွန်အကျွံထွက်ခြင်းသည် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း၊ ကြွက်တက်ခြင်းနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု တိုးလာခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်ဟု ရှင်းပြခဲ့သည်။

ဘရစ်တစ်ကလပ်များဖြစ်သော ဆွမ်းဆီးနှင့် ဝက်စ်ဟမ်၊ ထို့အပြင် ပါကစ္စတန်အမျိုးသားအသင်းတို့အတွက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်နည်းပြအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် အဘာစီက "ဟုတ်ပါတယ်၊ အားကစားသမားအများစုဟာ သူတို့ဟာ မတူညီတဲ့အခြေအနေတွေမှာ လေ့ကျင့်ပြီး ယှဉ်ပြိုင်နေတဲ့ အထက်တန်းစားကစားသမားတွေဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီလိုအပူမျိုးကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ရမလဲဆိုတာ သိကြပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

အဘာစီက ရှင်းပြသည်မှာ အသင်းများတွင် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်၊ တမ်ပါမြို့တွင် အပူချိန် ၃၀ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထက်သို့ မြင့်တက်ခဲ့သည့် ပွဲစဉ်တွင် ၎င်း၏အသင်းက နယူးဇီလန်ကို ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရပြီးနောက် ဟယ်ရီကိန်းက စနေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည့်စကားကို ထပ်လောင်းပြောဆိုရာတွင် အသင်းများသည် ပြိုင်ပွဲအတွက် ကစားသမားများ အဆင်သင့်ဖြစ်စေရန် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်နည်းပြနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများ ရှိမည်ဖြစ်ကာ ရာသီဥတုနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင်ပြုလုပ်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ကစားသမားများ ပိုမိုပူပြင်းသော ရာသီဥတုတွင် လေ့ကျင့်သည့် ကမ္ဘာ့ဖလားနိုင်ငံများသည် အမေရိကန်ရှိ မြင့်မားသောအပူချိန်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ရာတွင် အနည်းငယ် သာလွန်မှုရှိနိုင်သည်။

အဘာစီက "ဒါပေမယ့် အနှစ်သာရအားဖြင့် ပြင်ဆင်မှုကောင်းကောင်းနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကောင်းကောင်းပြနိုင်တဲ့ နိုင်ငံတွေက ဒီကွာခြားချက်ကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အပူကို အပြုသဘောဆောင်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်ဟု ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

"အပူဟာ အားကစားသမားကောင်းတွေ ဖန်တီးရာမှာ အရေးပါတဲ့အချက်တစ်ချက်ပါ။ အားကစားစွမ်းရည်ကို မြှင့်တင်ဖို့ နည်းလမ်းတစ်ခုကတော့ အပူထဲမှာ လေ့ကျင့်ခြင်းပါပဲ။"

"ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို မြှင့်တင်ဖို့အတွက် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ကြီးမားတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖောက်က မှတ်ချက်ပြုသည်မှာ နိုင်ငံတကာပြိုင်ပွဲများကို အစဉ်အလာအားဖြင့် ဥရောပပြည်တွင်းလိဂ်များ၏ ရာသီကုန်ခွင့်ရာသီတွင် ကျင်းပလေ့ရှိပြီး ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားကိုလည်း ထိုအချိန်တွင် ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။

ဖောက်က "စံနမူနာအားဖြင့် အမေရိကန်ရာသီဥတုဟာ နွေဦးနဲ့ ဆောင်းဦးရာသီတွေမှာ အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြည်တွင်းအားကစားတွေအကြောင်း မစဉ်းစားခင် နွေဦးရာသီမှာ လေဆင်နှာမောင်းရာသီနဲ့ နွေရာသီနှောင်းပိုင်းကနေ ဆောင်းဦးအထိ ဟာရီကိန်းမုန်တိုင်းတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပါမယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

FIFA က ၎င်းတို့သည် အပူအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံကိန်းရေးဆွဲမှုကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ပွဲတစ်ပွဲ၏ ပထမပိုင်းနှင့် ဒုတိယပိုင်းတစ်ဝက်စီတွင် သုံးမိနစ်ကြာ ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းခွင့်အနားယူချိန်များ၊ ပရိသတ်များနှင့် ကစားသမားများအတွက် အအေးပေးစနစ်ဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ ပြုပြင်ထားသော အလုပ်-အနားယူချိန်စက်ဝန်းများနှင့် အချိန်နှင့်တပြေးညီ အခြေအနေများအလိုက် ချိန်ညှိထားသော ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆင်သင့်ဖြစ်မှုတို့ ပါဝင်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖောက်က "ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းခွင့် အနားယူချိန်တွေဟာ အပြည့်အဝအကျိုးကျေးဇူးရဖို့အတွက် ပိုရှည်ဖို့လိုနိုင်ပေမယ့် ဒါဆိုရင် ပွဲကို လေးပွင့်ဆိုင် (ကွာတားလေးခုပါသော) ပွဲအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်" ဟု ဟာသနှောပြောကြားခဲ့သော်လည်း FIFA သည် ပွဲများကို အမေရိကန်နှင့် ကနေဒါ၏ မြောက်ပိုင်းဒေသများသို့ ကန့်သတ်ထားနိုင်သည်ဟု ၎င်းက စောဒကတက်ခဲ့သည်။

FIFA သည် ပွဲအချို့အတွက် အပူဆုံးမွန်းလွဲပိုင်းအချိန်များပြင်ပတွင် စတင်ချိန်ကိုလည်း ရွှေ့ဆိုင်းထားသည်။