အယ်လ်ဘေးနီးယားတွင် ဂျရက်ကူရှနာနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် ကမ်းရိုးတန်းအပန်းဖြေစခန်းကို ထောင်နှင့်ချီသောသူများ ဆန္ဒပြ

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ သမက်ဖြစ်သူ ဂျရက် ကုရှ်နာ (Jared Kushner) နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက စီစဉ်ထားသော ကမ်းရိုးတန်းခရီးသွားလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံစီမံကိန်းကို ဆန့်ကျင်၍ အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံသား ထောင်ပေါင်းများစွာသည် မြို့တော် တီရာနာ (Tirana) တွင် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါစီမံကိန်းတွင် လူနေထိုင်ခြင်းမရှိသော ဆာဇန် (Sazan) ကျွန်းနှင့် ဗီဂျိုဆာ-နာတာ (Vjosa-Narta) ကာကွယ်ထားသော ကမ်းရိုးတန်းဒေသတို့တွင် ဟိုတယ်များ တည်ဆောက်ရန် ပါဝင်သည်။ ဗီဂျိုဆာ-နာတာသည် တောင်ပိုင်းရှိ ဇဗာနက် (Zvernec) ရပ်ရွာတွင် တည်ရှိပြီး ဖလမင်ဂိုငှက်များ၊ ပင်လယ်ဖျံများနှင့် ပင်လယ်လိပ်များ ဥချရာနေရာဖြစ်သည့် စိုစွတ်သောမြေနုဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဆန္ဒပြသူများသည် “စီမံကိန်းကို ဖျက်သိမ်းပေး” ဟု ကြွေးကြော်ကာ “အယ်လ်ဘေးနီးယားသည် ရောင်းရန်မဟုတ်” ဟူသော စာတန်းများကို ကိုင်ဆောင်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်ပျက်စီးမှုနှင့် အဂတိလိုက်စားမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ မြင့်တက်စေသည့် အဆိုပါ အပန်းဖြေစခန်းစီမံကိန်းကို အစိုးရအနေဖြင့် ပိတ်ပင်တားဆီးပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

အဂတိလိုက်စားမှုနှင့် စနစ်တကျကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများကို တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ အထူးအစိုးရရှေ့နေရုံး (SPAK) က မြေယာပိုင်ဆိုင်မှုလက်မှတ်များ ရယူခြင်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများထံ ရောင်းချခြင်းအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ရန်ပုံငွေများနှင့် ပတ်သက်၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ခဲ့ကြောင်း အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဆန္ဒပြပွဲသည် စနေနေ့က ဇဗာနက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ကနဦးစုဝေးမှုနောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်က ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများအပါအဝင် လူအများအပြားသည် ကမ်းခြေသို့သွားရောက်ခွင့်ကို ပိတ်ပင်ထားသည့် ဆူးကြိုးများ တပ်ဆင်ထားခြင်းကို ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။

ပုဂ္ဂလိကလုံခြုံရေးဝန်ထမ်းများက ဆန္ဒပြသူအချို့ကို တိုက်ခိုက်ဒဏ်ရာရစေခဲ့ပြီးနောက် အာဏာပိုင်များက ရဲအရာရှိအချို့ကို ရာထူးမှရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ပုဂ္ဂလိကလုံခြုံရေးကုမ္ပဏီနှစ်ခု၏ လိုင်စင်များကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။

ဆူးကြိုးများဖြင့် ဝန်းရံထားသော မြေနေရာကို ကုရှ်နာ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းစုဖြစ်သည့် Affinity Partners က ဝယ်ယူထားခြင်း ဟုတ်၊ မဟုတ်ကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ကုရှ်နာသည် အယ်လ်ဘေးနီးယားတွင် ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းများအတွက် အစီအစဉ်တစ်ခုကို လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်က တင်ပြခဲ့သည်။

ထိုအစီအစဉ်အရ ကုရှ်နာသည် ယခင်က ကွန်မြူနစ်စစ်တပ်၏ လျှို့ဝှက်အခြေစိုက်စခန်းဖြစ်ခဲ့သည့် ဆာဇန်ကျွန်းကို ခန့်မှန်းခြေ ယူရို ၁.၄ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁.၂ ဘီလီယံ) တန်ဖိုးရှိ ဇိမ်ခံခရီးသွားနေရာအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဇဗာနက်တွင်လည်း ဇိမ်ခံဟိုတယ်များ တည်ဆောက်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

ဇန်နဝါရီလတွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့အစည်း ၄၀ ခန့်က ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို ထောက်ပြကာ အဆိုပါ အပန်းဖြေစခန်းစီမံကိန်းများကို ရပ်ဆိုင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ဆန္ဒပြသူများသည် အင်္ဂါနေ့ညနေပိုင်းတွင် အယ်လ်ဘေးနီးယား ဆိုရှယ်လစ်ဝန်ကြီးချုပ် အီဒီရာမာ (Edi Rama) ၏ ရုံးရှေ့တွင် စုဝေးခဲ့ကြပြီး လေမှုတ်ဖလမင်ဂိုရုပ်တုများနှင့် “နိုင်ငံသည် ရောင်းရန်မဟုတ်” နှင့် “အယ်လ်ဘေးနီးယားကို ဒူဘိုင်းလိုမျိုး မဖြစ်စေချင်ဘူး” ဟု ရေးသားထားသော ဆိုင်းဘုတ်များကို ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။

“ကျွန်တော်တို့က တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းအားလုံးကို ရပ်တန့်စေချင်ပြီး ကာကွယ်ထားတဲ့ဒေသထဲကနေ စက်ယန္တရားကြီးတွေကို ဖယ်ရှားပေးစေချင်ပါတယ်” ဟု PPNEA-BirdLife Albania အဖွဲ့မှ ဂေဟဗေဒပညာရှင် ဂျိုနီ ဗော်ပစီ (Joni Vorpsi) က ပြောကြားသည်။ “ဒါဟာ အခန်းပေါင်း ၁၀,၀၀၀ လောက်ပါဝင်မယ့် မြို့သစ်တစ်ခုဖြစ်လာမှာဖြစ်ပြီး အဲဒီတောရိုင်းဒေသကို လုံးဝဖျက်ဆီးပစ်မှာပါ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ဝန်ကြီးချုပ် ရာမာက ဆန္ဒပြသူများကို ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဖြေရှင်းချက်များ ဆွေးနွေးရန် လူ ၂၀ ခန့်ပါဝင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ရွေးချယ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သော်လည်း ဆန္ဒပြသူများက ထိုအဆိုပြုချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။

ရာမာသည် အင်္ဂါနေ့တွင် အဆိုပါစီမံကိန်းကို လူသိရှင်ကြား ခုခံကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့က ကြိုဆိုတတ်တဲ့သူတွေအဖြစ် ဆက်ရှိနေဖို့၊ တရားမျှတမှုရှိဖို့နဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေကို ရန်လိုတဲ့နိုင်ငံဆိုတဲ့ အမည်းစက်မျိုး ဘယ်အခြေအနေမှာမှ မရရှိဖို့က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်” ဟု ၎င်းက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပေးပို့သော ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ “ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာ ရှိနေသရွေ့ ဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရပ်တန့်သွားဖို့ လုံးဝအကြောင်းမရှိပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အယ်လ်ဘေးနီးယားအတွက် ကုရှ်နာ၏ အစီအစဉ်များသည် ဆားဘီးယားနိုင်ငံ မြို့တော် ဘဲလ်ဂရိတ် (Belgrade) ရှိ ယခင်စစ်တပ်ဌာနချုပ်ဟောင်းတစ်ခုကိုလည်း ပါဝင်သည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်က ဆားဘီးယားစီမံကိန်းကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီးနောက် ၎င်းသည် ထိုစီမံကိန်းကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။