ရွေးကောက်ပွဲရွှေ့ဆိုင်းမှုအပေါ် ဒေါသများ ပေါက်ကွဲလာပြီးနောက် ဆိုမာလီယာမြို့တော်တွင် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွား

ဆိုမာလီယာနိုင်ငံ မြို့တော် မိုဂါဒစ်ရှူးတွင် အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး ဆန္ဒပြပွဲမတိုင်မီ အစိုးရတပ်ဖွဲ့များနှင့် အတိုက်အခံနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ထားသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား ပစ်ခတ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အဆောက်အအုံများ ပျက်စီးကာ ဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။

သမ္မတ ဟာဆန် ရှိတ်ခ် မိုဟာမွတ်၏ သက်တမ်းသည် ပြီးခဲ့သည့်လက ကုန်ဆုံးခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ သက်တမ်းကို တိုးမြှင့်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆန့်ကျင်သည့် စီစဉ်ထားသော ဆန္ဒပြပွဲများမတိုင်မီ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က တိုက်ပွဲများ စတင်ခဲ့ပြီး ကြာသပတေးနေ့အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ဤလုပ်ရပ်ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲများကိုလည်း ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရပြီး အတိုက်အခံများအကြား ဒေါသထွက်စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့က ၎င်းကို မိုဟာမွတ်၏ အာဏာကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်ရန် အစီအစဉ်အဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ အစိုးရက ဤစွပ်စွဲချက်များကို ပယ်ချခဲ့သည်။

အတိုက်အခံများက ကြာသပတေးနေ့တွင် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြရန် တောင်းဆိုထားသည်။

အေပီသတင်းဌာနက လမ်းများပေါ်တွင် လူအများအပြား ရှိနေပြီး ရဲများ ကင်းလှည့်နေသည့် လုံခြုံရေး တင်းကျပ်စွာ ချထားသည်ကို တွေ့ရကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရဲတပ်ဖွဲ့က အကြမ်းဖက်မှုများသည် "စီစဉ်ထားသော တိုက်ခိုက်မှုများ" မှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ၎င်းကို အာဏာရယူရန် ကြိုးပမ်းနေသော နိုင်ငံရေးအဖွဲ့များနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းသည် ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကတည်းက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ အယ်လ်-ရှာဘတ်နှင့် တိုက်ခိုက်နေခဲ့ရသော ဆိုမာလီယာအတွက် နောက်ထပ် နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဆိုမာလီယာသည် နောက်ဆုံးအကြိမ် ရွေးကောက်ပွဲကို ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး ထို့နောက် နှစ် ၃၀ ကျော်ကြာ ပြည်တွင်းစစ်ဖြင့် ကွဲပြားခဲ့ရသည်။

မိုဂါဒစ်ရှူးရှိ ရပ်ကွက်များစွာတွင် သေနတ်သံများနှင့် ပေါက်ကွဲသံများ ကြားခဲ့ရပြီး ဒေသခံ အဗ္ဗဒူလာဟီ မိုဟာမက်က အေပီသတင်းဌာနသို့ "ကျွန်တော်တို့ လက်နက်ကြီးသံတွေ ကြားရပြီး လူတွေက သူတို့အိမ်တွေကနေ ထွက်ပြေးနေကြပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဟာဆန် အလီ ခိုင်ရီက အစိုးရကို X (ယခင် Twitter) ပေါ်ရှိ ပို့စ်တစ်ခုတွင် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ပြီး "သမားရိုးကျ စစ်မြေပြင် စစ်ဆင်ရေးများ" အတွက် ပြုလုပ်ထားသော "လက်နက်ကြီးများ" ကို အသုံးပြုနေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

"ဤလက်နက်များသည် အယ်လ်-ရှာဘတ်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ဆိုမာလီယာနိုင်ငံတော်အား အပ်နှင်းထားသော လက်နက်များ ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ နိုင်ငံရေး ဖိနှိပ်မှုနှင့် ပစ်မှတ်ထား သတ်ဖြတ်မှုများ၏ မကြုံစဖူး လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုတွင် ဆိုမာလီယာ၏ ခေါင်းဆောင်များနှင့် နိုင်ငံသားများကိုယ်တိုင်အား ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ လှည့်လာခဲ့ပြီ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

"အရပ်သား အခြေခံအဆောက်အအုံများလည်း မလွတ်မြောက်ခဲ့ပါ" နှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထောက်ပံ့မှုများကိုလည်း "ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

တိုက်ခိုက်နေသော နိုင်ငံရေးအဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့အကြား ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခတွင် အရပ်သားများသည် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ခံစားရမည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

မိုဂါဒစ်ရှူးမြို့ခံ အာမက် အစ္စမေးလ်က ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ "ကျွန်တော့်အိမ်နီးချင်းအိမ်ပေါ်ကို မော်တာကျည် ကျရောက်ခဲ့လို့ မိခင်တစ်ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အနီးက အိမ်ကြီးတစ်လုံးလည်း မီးလောင်နေပါတယ်။ မော်တာတွေနဲ့ တခြားလက်နက်တွေ ကျရောက်ခဲ့တာပါ" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

နောက်ထပ်မျက်မြင်သက်သေတစ်ဦးဖြစ်သူ မိုဟာမွတ် ဖာရာက သံချပ်ကာယာဉ်နှစ်စီး မီးရှို့ခံခဲ့ရကြောင်း ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိခိုက်သေဆုံးမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ တရားဝင် အစီရင်ခံစာများ မရှိသေးပါ။ အစိုးရနှင့် အတိုက်အခံတို့ ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်ခဲ့သောကြောင့် အေအက်ဖ်ပီသတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ ကြာသပတေးနေ့ နံနက် ၉:၃၀ (ဂရင်းနစ်စံတော်ချိန် ၀၆:၃၀) နာရီတွင် တိုက်ပွဲများ ငြိမ်သက်သွားခဲ့သည်။

အမည်မဖော်လိုသူ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ လေ့လာသုံးသပ်သူတစ်ဦးက "အချို့ဒေသများတွင် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှုများ ရှိသည်" ဟု အေအက်ဖ်ပီသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

အာဖရိကသမဂ္ဂက လူနေရပ်ကွက်များတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများအပေါ် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ပြောကြားကာ ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် မိုဂါဒစ်ရှူးရှိ အမေရိကန်သံရုံးတို့ကလည်း ဤသဘောထားကို ထပ်တူပြုခဲ့သည်။

မိုဟာမွတ်သည် ၎င်း၏ သက်တမ်းထက် ကျော်လွန်၍ ရာထူးတွင် ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ပထမဆုံး ဆိုမာလီယာသမ္မတ မဟုတ်ပေ။

သမ္မတဟောင်း မိုဟာမက် အဗ္ဗဒူလာဟီ ဖာမာဂျိုသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ တရားဝင် သက်တမ်း ကုန်ဆုံးပြီးနောက် ရာထူးသက်တမ်း တစ်နှစ်ကျော်ကြာ ဆက်လက် တာဝန်ယူခဲ့ရာ အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်း၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။