ဂျကာတာ၊ ဇွန် ၁ ရက် - အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အရေးကြီးကုန်စည်များ တစ်ဦးတည်းတင်ပို့သူဖြစ်လာမည့် နိုင်ငံပိုင်ကုမ္ပဏီတွင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစေရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်သို့ ကူးပြောင်းရေးကာလကို ကျောက်မီးသွေး၊ စားအုန်းဆီနှင့် ဖယ်ရိုအလွိုင်းတို့ဖြင့် တနင်္လာနေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။
သမ္မတ ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တိုက မေလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် သယံဇာတကြွယ်ဝသော အင်ဒိုနီးရှားသည် ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ကုန်စည်အားလုံး၏ ပို့ကုန်များကို Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI) အမည်ရှိ နိုင်ငံပိုင်ကုမ္ပဏီအသစ်မှတစ်ဆင့် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ်ဖြင့် ထိန်းချုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းကုမ္ပဏီကို အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့ Danantara က ကြီးကြပ်မည်ဖြစ်သည်။
ဤမူဝါဒသည် တန်ဖိုးလျှော့ပြေစာထုတ်ခြင်း (under-invoicing) နှင့် လွှဲပြောင်းစျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်း (transfer pricing) တို့ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းဖြင့် အခွန်ဝင်ငွေတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရရှိသောငွေများကို ပြည်တွင်း၌ ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ထောက်ပံ့မှုကို မြှင့်တင်ရန် သေချာစေသည်။ အထူးသဖြင့် ရူပီယာငွေသည် ယခုနှစ်အတွင်း သမိုင်းဝင်အနိမ့်ဆုံးသို့ အကြိမ်များစွာ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။
Danantara ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဒိုနီ အော့စ်ကာရီယာက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ၌ DSI သည် ကူးပြောင်းရေးကာလအတွင်း ကုန်စည်စျေးနှုန်းများ စံနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းအပါအဝင် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစွာနှင့် တာဝန်ယူမှုရှိစွာ လုပ်ကိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဤကုမ္ပဏီကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိစွာ လည်ပတ်စေပြီး အင်ဒိုနီးရှားရှိ လူတိုင်းက စောင့်ကြည့်နိုင်စေရန် ကျွန်ုပ်တို့ သေချာစေမည်" ဟု အော့စ်ကာရီယာက ပြောသည်။
အင်ဒိုနီးရှားသည် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အပူစွမ်းအင်သုံး ကျောက်မီးသွေး၊ စားအုန်းဆီနှင့် နီကယ် တင်ပို့သူဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ဤကုန်စည်များ တင်ပို့မှုသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၅ ဘီလီယံကျော် ရှိခဲ့သည်။
Danantara က ရေရှည်စာချုပ်များကို လေးစားလိုက်နာမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သော်လည်း စျေးနှုန်းများသည် ဈေးကွက်အဆင့်အောက် မရောက်ရှိစေရန် သေချာစေရန် ပြန်လည်သုံးသပ်မည်ဖြစ်သည်။
စက်မှုလုပ်ငန်းများ အံ့အားသင့်ခဲ့ရ
မူဝါဒကို ရုတ်တရက်ကြေညာလိုက်ခြင်းကြောင့် စီးပွားရေးအသိုင်းအဝိုင်း အံ့အားသင့်ခဲ့ရပြီး အမြတ်အစွန်းများ ကျဉ်းမြောင်းသွားမည်ကို စိုးရိမ်မှုများကြောင့် စတော့ဈေးကွက်ကို ဖိအားပေးခဲ့သည်။ အချို့သော အဆင့်သတ်မှတ်ရေးအေဂျင်စီများကလည်း ဤအစီအစဉ်သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ၏ စိတ်ဓာတ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။
ကူးပြောင်းရေးကာလအတွင်း တင်ပို့သူများသည် ၎င်းတို့၏ ပို့ကုန်စာရွက်စာတမ်းအားလုံးကို DSI သို့ တင်ပြရမည်ဖြစ်သော်လည်း အခြားနည်းဖြင့်ဆိုလျှင် အစိုးရက ပို့ကုန်များကို "ပုံမှန်အတိုင်း" ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြောင်း စီးပွားရေးဝန်ကြီးချုပ် အာလန်ဂါ ဟာတာတိုက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အစိုးရသည် နောက်ထပ်အဆင့်များကို ဆုံးဖြတ်ရန်အတွက် သုံးလအကြာတွင် ကူးပြောင်းမှုကို အကဲဖြတ်မည်ဖြစ်သော်လည်း အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်မှုသည် ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အာလန်ဂါက ပြောကြားခဲ့သည်။
စီးပွားရေးအသင်းအဖွဲ့များစွာက ၎င်းတို့အနေဖြင့် အစီအစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ရှိနေသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ပို့ကုန်ယန္တရားဆိုင်ရာ သမ္မတအမိန့်များကို အများပြည်သူသိရှိအောင် ထုတ်ပြန်ရန် ကျန်ရှိနေသေးသည်။
ဝယ်ယူသူအချို့က စျေးနှုန်းအပေါ် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် သက်ရောက်မှုများနှင့် ပြင်ပရောင်းချသူများကို ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ခြင်းရှိမရှိနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများရှိနေကြောင်း စီးပွားရေးအဖွဲ့များက ပြောကြားခဲ့သည်။ စားအုန်းဆီ အသီးခိုင်များ၏ စျေးနှုန်းများသည်လည်း မရေရာမှုများကြားတွင် သိသိသာသာ ကျဆင်းခဲ့သည်။
ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး ပူဘာယာ ယုဒီ ဆာဒီဝါက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် စတော့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် DSI မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ ပို့ကုန်များကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ စျေးနှုန်းသတ်မှတ်ခြင်းကြောင့် ကုမ္ပဏီများ၏ အမြတ်အစွန်း တိုးတက်လာသည်ကို တွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အော့စ်ကာရီယာက DSI ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အစပိုင်းတွင် ဝန်ကြီးဌာနများစွာမှ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများက ပံ့ပိုးပေးမည်ဖြစ်သော်လည်း Danantara သည် ပို့ကုန်စောင့်ကြည့်ရေးအတွက် နည်းပညာများကို ငှားရမ်းပြီး တီထွင်ဖန်တီးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
တနင်္လာနေ့သည် ပို့ကုန်ဝင်ငွေ ထိန်းသိမ်းရေးမူဝါဒအသစ် စတင်သည့်နေ့လည်းဖြစ်ပြီး သဘာဝသယံဇာတ တင်ပို့သူအများစုသည် ၎င်းတို့၏ ရရှိငွေများကို နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်များတွင် ထားရှိရန် လိုအပ်သည်။